Το «γεφύρι της Άρτας» των σιδηροδρόμων: Η υπογειοποίηση των Σεπολίων – Το έργο των 100 εκατομμυρίων που δεν τελειώνει

Υπάρχουν έργα υποδομής στην Ελλάδα που φαίνεται πως έχουν καταδικαστεί να ζουν στη σκιά των ατελείωτων καθυστερήσεων, των αναθεωρημένων προϋπολογισμών και της αγανάκτησης των κατοίκων. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και οδυναρά παραδείγματα των τελευταίων ετών είναι η πολυαναμενόμενη υπογειοποίηση των σιδηροδρομικών γραμμών στα Σεπόλια. Ένα έργο πνοής για την Αθήνα, το οποίο συμβασιοποιήθηκε εν μέσω προσδοκιών το 2018 με αρχικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2023, έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο «γεφύρι της Άρτας», με το χρονοδιάγραμμα παράδοσης να μετατίθεται πλέον για τον Φεβρουάριο του 2028 και το συνολικό κόστος να εκτινάσσεται κοντά στα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Σχεδόν οκτώ ολόκληρα χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, η καθημερινότητα στα Σεπόλια παραμένει μια δοκιμασία αντοχής. Οι κάτοικοι της περιοχής συνεχίζουν να ζουν ανάμεσα σε ανοιχτά εργοτάξια, κλειστούς δρόμους, σκόνη και μόνιμες κυκλοφοριακές δυσκολίες, βλέποντας το πολυπόθητο έργο να απομακρύνεται διαρκώς στον χρόνο. Ποια είναι όμως η πραγματική εικόνα σήμερα, ποιες είναι οι αιτίες αυτού του ατελείωτου γολγοθά και πώς φτάσαμε στο σημείο ένα έργο 66 εκατομμυρίων να αγγίζει τριψήφιο νούμερο;

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος «ναγιού»: Από το 2018 στο 2028

Όλα ξεκίνησαν επίσημα στις 15 Νοεμβρίου 2018, όταν η ΕΡΓΟΣΕ υπέγραψε τη σύμβαση για την κατασκευή ενός τετραπλού σιδηροδρομικού διαδρόμου μήκους περίπου τριών χιλιομέτρων, από τον Σταθμό Αθηνών έως τις Τρείς Γέφυρες. Η αρχική συμβατική αξία του έργου είχε οριστεί στα 66,6 εκατομμύρια ευρώ, με προβλεπόμενη διάρκεια κατασκευής τους 52 μήνες. Ο βασικός και πολυπόθητος στόχος ήταν σαφής: οι σιδηροδρομικές γραμμές να περάσουν κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, απελευθερώνοντας τον αστικό ιστό, βελτιώνοντας δραστικά την ασφάλεια και αποκαθιστώντας τη συνοχή μιας πυκνοκατοικημένης γειτονιάς που παρέμενε χωρισμένη στα δύο για δεκαετίες.

Ωστόσο, οι δυσκολίες δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους. Στην πορεία των εργασιών προέκυψαν σοβαρά τεχνικά εμπόδια, πολύπλοκα προβλήματα με τα υπόγεια δίκτυα κοινής ωφέλειας, αλλαγές μελετών και απρόβλεπτες πρόσθετες εργασίες. Το έτος-ορόσημο του 2023 πέρασε και παρήλθε, χωρίς φυσικά το έργο να παραδοθεί.

VIRAL

The Voice: Έχασε ξαφνικά τη φωνή του και εγκατέλειψε το τραγούδι – «Πήγα σε γιατρούς, δεν μπορούσαμε να βρούμε τι έφταιγε»

Σίσσυ Χρηστίδου – Στέφανος Νεδέλκος: Μαζί στο αεροδρόμιο – Πώς αντέδρασαν όταν τους «τσάκωσαν» οι κάμερες

«Δεν προλαβαίνει κανείς να σταυρώσει λέξη»: Tι συμβαίνει με τον Στραβελάκη – Νέα αρχισυντάκτρια στην εκπομπή

Τον Οκτώβριο του 2023, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών ανακοίνωσε την πρώτη μεγάλη μετάθεση του χρονοδιαγράμματος, μεταθέτοντας την ολοκλήρωση του δυτικού σιδηροδρομικού κλάδου για το πρώτο εξάμηνο του 2025. Ως βασικοί υπαίτιοι των καθυστερήσεων κατονομάστηκαν οι εκτεταμένες αρχαιολογικές έρευνες που απαιτήθηκαν στην περιοχή, καθώς και τα χρονοβόρα έργα μετατόπισης δικτύων από οργανισμούς όπως η ΕΥΔΑΠ. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράφηκε και δεύτερη συμπληρωματική σύμβαση ύψους περίπου 9,4 εκατομμυρίων ευρώ για επιπρόσθετες εργασίες.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, η πρόοδος κατά τη διάρκεια του 2024 παρέμεινε απογοητευτική. Έτσι, τον Απρίλιο του 2025, εγκρίθηκε νέα, θεαματική παράταση, η οποία μετέφερε την επίσημη ολοκλήρωση ολόκληρου του έργου για τις 6 Φεβρουαρίου 2028. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΡΓΟΣΕ από τον Μάιο του 2025, η συνολική πρόοδος του έργου βρισκόταν μόλις στο 30,5%, αποδεικνύοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος του δρόμου ήταν ακόμη μπροστά.

Η σημερινή εικόνα: Στο 35% η πρόοδος και εκτόξευση του κόστους στα 100 εκατομμύρια

Φτάνοντας στο σήμερα, η εικόνα που αντικρίζει κανείς επισκεπτόμενος τα Σεπόλια αποτυπώνει την ωμή πραγματικότητα. Παρά την κινητικότητα στα εργοτάξια, η ολοκλήρωση του έργου παραμένει μια μακρινή προοπτική.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις, η συνολική κατασκευαστική πρόοδος κινείται περίπου στο 35%, ενώ ο πρώτος σιδηροδρομικός κλάδος έχει ολοκληρωθεί κατά προσέγγιση σε ποσοστό 70%. Κανένας από τους δύο κλάδους δεν έχει τεθεί ακόμη σε εμπορική λειτουργία, αφήνοντας την περιοχή σε μια διαρκή κατάσταση αναμονής.

Την ίδια στιγμή, το οικονομικό σκέλος του έργου παρουσιάζει εντυπωσιακή απόκλιση από τον αρχικό προϋπολογισμό. Από τα 66,6 εκατομμύρια ευρώ της αρχικής σύμβασης του 2018, η προσθήκη των συμπληρωματικών συμβάσεων και των πρόσθετων εργασιών έχει ανεβάσει τη συνολική συμβατική αξία κοντά στα 100 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε μια τεράστια αύξηση της τάξης του 50% σε σχέση με την αρχική συμφωνία. Επιπρόσθετα, οι ανοιχτές οικονομικές διαφορές και οι διενέξεις μεταξύ του ΟΣΕ και του αναδόχου δημιουργούν νέα σύννεφα και ερωτηματικά γύρω από το τελικό ποσταριστικό κόστος που θα κληθεί να πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος.

Η οργή των κατοίκων και το μεγάλο ερώτημα

Για τους κατοίκους των Σεπολίων, η κατάσταση έχει φτάσει στα όρια της αντοχής. Μια γειτονιά που μετατράπηκε εννέα χρόνια πριν σε απέραντο εργοτάξιο, βλέπει τις υποσχέσεις να διαψεύδονται η μία μετά την άλλη. Η έλλειψη πρόσβασης, η υποβάθμιση του δημόσιου χώρου και η αγωνία για την ασφάλεια των πεζών συνθέτουν ένα σκηνικό εγκατάλειψης.

Το ερώτημα που πλέον πλανάται πάνω από την αθηναϊκή συνοικία δεν είναι απλώς τεχνικό, αλλά υπαιασιακό: Θα ολοκληρωθεί επιτέλους η υπογειοποίηση των Σεπολίων έως τον Φεβρουάριο του 2028, ή το χρονοδιάγραμμα αυτό αποτελεί απλώς έναν ακόμη σταθμό σε μια πορεία παρατάσεων; Το βάρος πέφτει πλέον στις πλάτες της πολιτείας και των κατασκευαστικών εταιρειών, οι οποίες οφείλουν να επιταχύνουν τους ρυθμούς, να κλείσουν τα ανοιχτά μέτωπα και να δώσουν πίσω στους πολίτες μια γειτονιά σύγχρονη, ασφαλή και απαλλαγμένη από τα σιδερένια τείχη του παρελθόντος.