Αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ: Θα υποβληθεί και δεύτερη φορά σε θανατική ποινή; – Τι προβλέπει ο νόμος στο Τενεσί

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σοβαρά ερωτήματα για τη διαδικασία εφαρμογής της θανατικής ποινής στο Τενεσί προκάλεσε η αποτυχημένη εκτέλεση της 50χρονης Κρίστα Πάικ, η οποία παρέμεινε ζωντανή παρά τη χορήγηση δύο δόσεων πεντοβαρβιτάλης σε φυλακή του Νάσβιλ. Μετά τη διακοπή της διαδικασίας, η γυναίκα διακομίστηκε με ασθενοφόρο σε νοσοκομείο, χωρίς να έχουν αποσαφηνιστεί οι λεπτομέρειες για την κατάσταση της υγείας της.

Ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, χαρακτήρισε όσα συνέβησαν «τραγωδία», εκφράζοντας βαθιά ανησυχία. «Κανείς δεν ήθελε να συμβεί αυτό που συνέβη χθες τη νύχτα», δήλωσε ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης, προσθέτοντας: «Είναι μια τραγωδία και με ανησυχεί βαθύτατα το γεγονός ότι αυτό συνέβη σε αυτήν την Πολιτεία. Ο λαός αξίζει κάτι καλύτερο και θα φροντίσουμε να συμβεί».

Κρίστα Πάικ: Μπορούν να την υποβάλλούν ξανά στην διαδικασία της θανατικής ποινής;

Με τα σημερινά δεδομένα, η αποτυχημένη εκτέλεση δεν ακυρώνει αυτομάτως τη θανατική καταδίκη της Κρίστα Πάικ, επομένως το Τενεσί θα μπορούσε νομικά να επιχειρήσει εκ νέου να την εκτελέσει. Η αμερικανική νομολογία έχει δεχθεί στο παρελθόν ότι μια δεύτερη προσπάθεια μετά από αποτυχημένη εκτέλεση δεν απαγορεύεται κατ’ ανάγκην από το Σύνταγμα, με βασικό προηγούμενο την υπόθεση Louisiana ex rel. Francis v. Resweber του 1947.

Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί νέα ημερομηνία εκτέλεσης για την Πάικ και μια δεύτερη απόπειρα αναμένεται να προκαλέσει νέα, σοβαρή δικαστική διαμάχη. Οι συνήγοροί της μπορούν να υποστηρίξουν ότι, μετά την οδύνη που φέρεται να υπέστη κατά την πρώτη προσπάθεια, μια νέα εκτέλεση θα παραβίαζε την απαγόρευση της «σκληρής και ασυνήθιστης τιμωρίας» της 8ης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος. Προς το παρόν, ο κυβερνήτης Μπιλ Λι έχει αναστείλει όλες τις εκτελέσεις στο Τενεσί για το υπόλοιπο του 2026 και έχει διατάξει ανεξάρτητη έρευνα για να εξακριβωθεί τι ακριβώς πήγε στραβά. Συνεπώς, η Πάικ εξακολουθεί να έχει καταδίκη σε θάνατο, αλλά δεν είναι αυτή τη στιγμή προγραμματισμένη νέα απόπειρα εκτέλεσής της.

Το εγκληματικό παρελθόν της Κρίστα Πάικ και η εκτέλεση

Η Πάικ είχε καταδικαστεί σε θάνατο τη δεκαετία του 1990, όταν ήταν ακόμη έφηβη, για τη δολοφονία 19χρονης. Η αποτυχία της εκτέλεσης την Τετάρτη ήταν η δεύτερη ανάλογη περίπτωση στο Τενεσί μέσα στη χρονιά και επανέφερε στο προσκήνιο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αμερικανικές Πολιτείες κατά την εφαρμογή της θανατηφόρας ένεσης.

Το Τενεσί είχε τροποποιήσει το σχετικό πρωτόκολλο το 2024, υιοθετώντας τη χρήση ενός μόνο διαλύματος πεντοβαρβιτάλης, ισχυρού βαρβιτουρικού. Οι δικηγόροι της Πάικ αναφέρουν ότι της χορηγήθηκαν δύο ενέσεις, οι οποίες δεν επέφεραν τον θάνατό της, αλλά της προκάλεσαν «περιττή οδύνη».

Ο Μπιλ Λι δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ακόμη τι ακριβώς πήγε λάθος, ούτε είχε ενημερωθεί για την κατάσταση της 50χρονης ή επικοινωνήσει με την οικογένειά της. Μετά το περιστατικό διέταξε να ανασταλούν όλες οι προγραμματισμένες εκτελέσεις στην Πολιτεία έως το τέλος του έτους και ζήτησε ανεξάρτητη διερεύνηση.

Η διαδικασία της εκτέλεσης και η παρέμβαση της Δικαιοσύνης

Η απόπειρα εκτέλεσης ξεκίνησε περίπου στις 20:00 τοπική ώρα. Σύμφωνα με το Associated Press, χορηγήθηκαν στην Πάικ δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης, ενώ η κουρτίνα ανάμεσα στον χώρο εκτέλεσης και την αίθουσα των μαρτύρων έκλεισε δύο φορές. Δημοσιογράφοι που βρίσκονταν εκεί ανέφεραν ότι η 50χρονη ακουγόταν να ροχαλίζει έντονα, προτού κάποια στιγμή τους ζητηθεί να αποχωρήσουν.

Οι συνήγοροί της προσέφυγαν εκτάκτως στη Δικαιοσύνη, ζητώντας να σταματήσει η εκτέλεση και να παρασχεθεί άμεσα ιατρική βοήθεια στην εντολέα τους. Ο ομοσπονδιακός δικαστής Κλίφτον Κόρκερ ανέφερε σε απόφασή του ότι «ιατρικό προσωπικό έχει αρχίσει να παρέχει την ιατρική φροντίδα που ζητήθηκε με την προσφυγή».

Σε ανακοίνωση προς την Tennessean, οι δικηγόροι υποστήριξαν: «Απόψε η Πολιτεία του Τενεσί απέτυχε για ακόμη μία φορά να πραγματοποιήσει μια νόμιμη εκτέλεση».Κατά τους ίδιους, επιβεβαιώθηκαν προηγούμενες ανησυχίες τους σχετικά με την πρόσβαση στις φλέβες, πιθανές βλάβες στις φλέβες κατά τη διαδικασία, ενδεχόμενη υποβάθμιση της πεντοβαρβιτάλης και την επάρκεια της διαθέσιμης επείγουσας ιατρικής φροντίδας. Παράλληλα επέκριναν το γεγονός ότι, όπως υποστηρίζουν, μεγάλο μέρος του πρωτοκόλλου παραμένει μυστικό.

Η Υπηρεσία Σωφρονιστικών Καταστημάτων του Τενεσί απέρριψε τις επικρίσεις για τον τρόπο εφαρμογής της διαδικασίας. Η εκπρόσωπος Ντορίντα Κάρτερ δήλωσε ότι οι αρμόδιοι «ακολούθησαν κάθε στάδιο του νόμιμου και καθιερωμένου πρωτοκόλλου εκτέλεσης της Πολιτείας, το οποίο έχει εγκριθεί από το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα».

Πρόσθεσε ότι η χρησιμοποιούμενη ουσία «έχει αποδειχθεί σταθερά αποτελεσματική», ενώ εξήγησε πως το πρωτόκολλο δεν επιτρέπει επιπλέον διαδικασίες πέρα από εκείνες που εφαρμόστηκαν. Επιβεβαίωσε επίσης τη μεταφορά της Πάικ σε εξωτερική ιατρική μονάδα.

Ο κυβερνήτης, ανακοινώνοντας την αναστολή των εκτελέσεων, τόνισε: «Η εκτέλεση μιας ποινής που έχει επιβληθεί νόμιμα αποτελεί μία από τις σοβαρότερες ευθύνες της Πολιτείας και οι πολίτες αναμένουν να γίνεται με τρόπο που να είναι όχι μόνο νόμιμος και συνταγματικός, αλλά και αποτελεσματικός».

Ο δρ Τζόελ Ζίβοτ, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Emory και εμπειρογνώμονας της νομικής ομάδας της Πάικ, ανέφερε στο BBC ότι ενδέχεται η συγκέντρωση πεντοβαρβιτάλης στο αίμα της να μην έφτασε ποτέ στο επίπεδο που απαιτείται για να προκληθούν άπνοια και καρδιαγγειακή κατάρρευση. Προειδοποίησε επίσης για πιθανές επιπτώσεις από την καθυστέρηση στην ανάνηψη. «Είναι πολύ πιθανό, εξαιτίας της καθυστέρησης στην έναρξη της ανάνηψης, να έχει υποστεί εγκεφαλική βλάβη», ανέφερε.

Η καταδίκη της Πάικ, οι προσφυγές και η παρέμβαση του ΟΗΕ

Η Κρίστα Πάικ ήταν 18 ετών τον Ιανουάριο του 1995, όταν μαζί με τον 17χρονο φίλο της, Ταντάριλ Σιπ, και ακόμη μία νεαρή γυναίκα παρέσυραν 19χρονη συμμαθήτριά τους από κέντρο επαγγελματικής εκπαίδευσης σε δασώδη περιοχή, όπου τη βασάνισαν και τη σκότωσαν. Η Πάικ και ο Σιπ ομολόγησαν. Εκείνη καταδικάστηκε σε θάνατο και εκείνος σε ισόβια κάθειρξη.

Οι δικηγόροι και οι υποστηρικτές της επιχείρησαν χωρίς επιτυχία να εμποδίσουν την εκτέλεση, επικαλούμενοι την ηλικία της όταν τελέστηκε το έγκλημα, το ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης που είχε υποστεί ως παιδί και ψυχική νόσο για την οποία, όπως υποστήριζαν, δεν λάμβανε θεραπεία.

Η εκτέλεση τελικά προχώρησε αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ανέτρεψε προσωρινή αναστολή που είχε χορηγηθεί νωρίτερα την Τετάρτη από κατώτερο δικαστήριο. Ήταν η δεύτερη φορά μέσα σε δύο ημέρες που το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεπε τη συνέχιση της διαδικασίας. Δικαστές του Εφετείου της 6ης Περιφέρειας είχαν προηγουμένως αναστείλει προσωρινά την εκτέλεση, θεωρώντας ότι απαιτούνταν περισσότερος χρόνος για να εξεταστούν οι ισχυρισμοί της υπεράσπισης.

Οι συνήγοροι υποστήριζαν ότι οι ένορκοι που επέβαλαν τη θανατική ποινή το 1996 δεν είχαν αξιολογήσει επαρκώς ελαφρυντικά δεδομένα σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση που φέρεται να είχε βιώσει η Πάικ στην παιδική της ηλικία. Κατά την υπεράσπιση, το Τενεσί επί χρόνια αμφισβητούσε τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς. Σε πρόσφατη ακρόαση για τη μέθοδο εκτέλεσης, ωστόσο, εκπρόσωποι της Πολιτείας δήλωσαν ότι δεν αμφισβητούσαν πλέον ότι είχε υποστεί σεξουαλική κακοποίηση και βιασμό.

Ο Μπιλ Λι είχε απορρίψει μέσα στην ίδια εβδομάδα το αίτημα επιείκειας της Πάικ, η οποία παραμένει η μοναδική γυναίκα στην πτέρυγα των θανατοποινιτών του Τενεσί.Η συγκεκριμένη περίπτωση ακολουθεί ένα ακόμη πρόβλημα που είχε σημειωθεί τον περασμένο Μάιο. Τότε ανεστάλη η εκτέλεση του καταδικασμένου για φόνο Τόνι Καράδερς, επειδή οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δεν κατάφεραν, έπειτα από περίπου μία ώρα προσπαθειών, να εντοπίσουν κατάλληλη φλέβα για τη χορήγηση του διαλύματος.

Η περίπτωση της Πάικ προκάλεσε παρέμβαση και από τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ. Επισημαίνοντας ότι η πλειονότητα των χωρών παγκοσμίως έχει καταργήσει τη θανατική ποινή, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να κινηθούν στην ίδια κατεύθυνση.«Η παρατεταμένη οδύνη, σωματική και ψυχική, από τις αλλεπάλληλες αποτυχημένες απόπειρες εκτέλεσης είναι αποκρουστική και βάναυση», έγραψε στην πλατφόρμα Χ, καλώντας παράλληλα τις αμερικανικές αρχές να μην επιχειρήσουν εκ νέου την εκτέλεση της Κρίστα Πάικ.