Σοκ: Πέθανε γνωστή Ελληνίδα ηθοποιός – Νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες

Θλίψη έχει προκαλέσει στον καλλιτεχνικό κόσμο η είδηση του θανάτου της Δέσποινας Τομαζάνη, μιας ηθοποιού και δημιουργού με πολυετή και ιδιαίτερα ξεχωριστή παρουσία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τη συγγραφή. Η γνωστή πρωταγωνίστρια έφυγε από τη ζωή το πρωί του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 81 ετών, έπειτα από διήμερη νοσηλεία σε νοσοκομείο της Αθήνας, συνεπεία πνευμονικού οιδήματος.

Ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό έγινε μέσα από τη συμμετοχή της στην εμβληματική «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, όπου υποδύθηκε τη Σοφία. Η απώλειά της προστίθεται στις σημαντικές απώλειες που έχει γνωρίσει τα τελευταία χρόνια το καστ της θρυλικής ταινίας, καθώς έχουν φύγει από τη ζωή και οι Τάκης Σπυριδάκης, Τάκης Μόσχος και Κωνσταντίνος Τζούμας. Η διαδρομή της Τομαζάνη, ωστόσο, υπήρξε πολύ ευρύτερη και περιλάμβανε σημαντικές συνεργασίες σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Από τη Χίο στη Σουηδία και το θέατρο

Η Δέσποινα Τομαζάνη γεννήθηκε στη Χίο την 1η Ιουνίου 1945, με οικογενειακές ρίζες στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και στα Κοτύωρα. Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και στη συνέχεια ταξίδεψε στη Σουηδία, όπου συνέχισε τις σπουδές της στο θέατρο και τον κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τον χορό και την παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της σουηδικής πρωτεύουσας. Την πρώτη της εμφάνιση στη σκηνή έκανε μόλις στα 18 της χρόνια και από εκεί και έπειτα ακολούθησε μια πορεία που σύντομα ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα.

VIRAL

Βαλεντίνα Σιαμάνη: Η μητέρα που σκότωσε την 15χρονη κόρη της και επιχείρησε να δολοφονήσει και τον γιο της

Ο Τάσος Δούσης τα είπε όλα με λίγα λόγια: Δημοσιογραφία και πολιτική «εκτός ελέγχου» σε ριάλιτι αποχρώσεις

Δραματικές στιγμές στην Πλάκα: Στο σημείο της τραγωδίας συγγενείς των θυμάτων – Αυτό είναι το ηλικιωμένο ζευγάρι του 2ου ορόφου

Η παρουσία της υπήρξε έντονη τόσο στο ελληνικό όσο και στο γαλλικό θέατρο, ενώ συμμετείχε σε κινηματογραφικές παραγωγές ελληνικής, σουηδικής, αμερικανικής και γαλλικής προέλευσης. Ανάμεσα στις ταινίες στις οποίες εμφανίστηκε βρίσκονται τα «Μουντστώντ (Αντίσταση)» του Πέτερ Βέστερ, «Αμαλα-Κάμαλα» του Μπενκτ Λαγκερκβιστ, «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ, «Περιπλάνηση» του Χριστόφορου Χριστοφή, «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη και «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου. Η ερμηνεία της τιμήθηκε στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών με το βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου για την ταινία «L’ ombre de la terre» του Ταζέμπ Λουισί.

 Από την υποκριτική στο σενάριο και τη σκηνοθεσία

Η σχέση της με τον κινηματογράφο δεν περιορίστηκε στην παρουσία της μπροστά από την κάμερα. Η Δέσποινα Τομαζάνη έγραψε διαλόγους και συμμετείχε στο σενάριο της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», η οποία απέσπασε το βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973. Παράλληλα, εργάστηκε ως βοηθός του σκηνοθέτη Γιόχαν Μπέργκστρόλς, συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον «Ηνίοχο», συμμετείχε ως συν-σεναριογράφος στην «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου και υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου.

Σημαντική υπήρξε και η παρουσία της στην ελληνική τηλεόραση, όπου ανέλαβε τόσο συγγραφικό όσο και ερμηνευτικό ρόλο. Ως σεναριογράφος υπέγραψε το «Μέντιουμ» και το «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα», βασισμένο στο ομώνυμο έργο του Βασίλη Βασιλικού, ενώ ως ηθοποιός συμμετείχε σε παραγωγές όπως «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ», «Ομίχλη», «Μέντιουμ» και «Το φύλλο».

 Η Ηλέκτρα, η σκηνοθεσία και το συγγραφικό έργο

Εξίσου πλούσια ήταν η θεατρική της διαδρομή. Η Τομαζάνη ερμήνευσε την «Ηλέκτρα» στο Ηρώδειο, αλλά και στο Town Hall της Νέας Υόρκης και στο Τόκιο, ενώ συμμετείχε και σε γαλλικές θεατρικές παραγωγές, μεταξύ άλλων στην «Αρραβωνιαστικιά του Νερού» του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και στην «Περσεφόνη» του Γιάννη Ρίτσου, σε σκηνοθεσία Ζακ Λακαριέρ. Παράλληλα, πέρασε και στη σκηνοθεσία, ανεβάζοντας έργα όπως «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, το δικό της «Χιώτικο Παραμύθι», το «Χιροσίμα, Αγάπη μου» της Μαργκερίτ Ντυράς και την «Ίντα».

Η συγγραφή αποτέλεσε έναν ακόμη βασικό άξονα της καλλιτεχνικής της πορείας. Ασχολήθηκε με την ποίηση, το θέατρο, το διήγημα και το μυθιστόρημα, ενώ αρκετά έργα της μεταφράστηκαν στα γαλλικά, τα γερμανικά, τα τουρκικά, τα αγγλικά και τα ιταλικά. Στη βιβλιογραφία της περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα «Το Αμίλητο Νερό», «Χιώτικο Παραμύθι», «Το Καφενείο των Ψεμάτων», «Φωτιά μέσα στο Νερό», «Ίντα», «Εξ αιτίας του αινίγματος», «Θηλυκό Νόμισμα» και «Εκτός, Δικτύου». Το τελευταίο της βιβλίο, «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», αποτελεί ιστορικό αφήγημα με επίκεντρο τη Χίο και τον αγωνιστή της Επανάστασης Αντώνη Μπουρνιά.

Η Δέσποινα Τομαζάνη αφήνει πίσω της μια πολυδιάστατη παρακαταθήκη, έχοντας υπηρετήσει την Τέχνη για περισσότερες από έξι δεκαετίες μέσα από διαφορετικούς δρόμους. Από τη «Γλυκιά Συμμορία» και τις μεγάλες θεατρικές σκηνές μέχρι το σενάριο, τη σκηνοθεσία και τη λογοτεχνία, η πορεία της χαρακτηρίστηκε από διαρκή δημιουργική αναζήτηση. Για τους ανθρώπους του ελληνικού κινηματογράφου, το όνομά της θα παραμείνει άρρηκτα δεμένο και με τη «Σοφία» της «Γλυκιάς Συμμορίας», έναν ρόλο που την έκανε να ξεχωρίσει και να αποκτήσει μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.