Η υπόθεση της Lindsay Clancy: Μπορεί μια μητέρα να φτάσει να σκοτώσει τα παιδιά της; – Από την επιλόχεια κατάθλιψη στην ψύχωση
Η υπόθεση της Lindsay Clancy στη Μασαχουσέτη είναι από εκείνες που προκαλούν ένα σχεδόν αυτονόητο ερώτημα: πώς μπορεί μια μητέρα που μέχρι λίγο πριν φρόντιζε τα παιδιά της να φτάσει σε μια τόσο ακραία πράξη; Η Clancy κατηγορείται ότι τον Ιανουάριο του 2023 σκότωσε τα τρία παιδιά της, ηλικίας 5 ετών, 3 ετών και 8 μηνών, πριν επιχειρήσει να βάλει τέλος στη ζωή της. Η υπεράσπισή της δεν αμφισβητεί ότι εκείνη προκάλεσε τους θανάτους, αλλά υποστηρίζει ότι βρισκόταν σε σοβαρή επιλόχεια ψυχιατρική κρίση και δεν είχε την ικανότητα να αντιληφθεί πλήρως την πραγματικότητα και το άδικο των πράξεών της. Η κατηγορούσα αρχή, αντίθετα, υποστηρίζει ότι υπήρχε σχεδιασμός και επίγνωση. Η τελική απάντηση για την ποινική της ευθύνη ανήκει στο δικαστήριο.
Από την επιλόχεια κατάθλιψη στην ψύχωση: Τι μπορεί να συμβεί στον εγκέφαλο μιας νέας μητέρας
Ιατρικά, είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί πρώτα κάτι: η επιλόχεια κατάθλιψη και η επιλόχεια ψύχωση δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η κατάθλιψη μετά τον τοκετό είναι πολύ συχνότερη και μπορεί να προκαλέσει βαθιά θλίψη, άγχος, ενοχές, απελπισία και δυσκολία λειτουργικότητας. Η επιλόχεια ψύχωση, αντίθετα, είναι σπάνια αλλά πολύ σοβαρή ψυχιατρική κατάσταση, που εμφανίζεται περίπου σε 1 έως 2 γυναίκες ανά 1.000 τοκετούς και θεωρείται επείγον ψυχιατρικό περιστατικό.
Στην ψύχωση, ο άνθρωπος μπορεί να χάσει την αξιόπιστη επαφή του με την πραγματικότητα. Μπορεί να ακούει φωνές που οι άλλοι δεν ακούν, να πιστεύει πράγματα που δεν έχουν πραγματική βάση, να εμφανίζει έντονη σύγχυση, παράνοια ή αποδιοργανωμένη συμπεριφορά. Ιδιαίτερα επικίνδυνο είναι ότι συχνά υπάρχει περιορισμένη επίγνωση της ίδιας της ασθένειας: η γυναίκα μπορεί να βιώνει όσα ακούει ή πιστεύει ως απολύτως αληθινά.
VIRAL
Αυτό αποτελεί και τον πυρήνα της υπερασπιστικής θέσης στην υπόθεση Clancy. Μετά τα γεγονότα, η ίδια φέρεται να περιέγραψε ότι άκουγε μια ανδρική φωνή που της έδινε εντολές να σκοτώσει τα παιδιά της και στη συνέχεια τον εαυτό της. Πρόκειται για ισχυρισμό της ίδιας και της υπεράσπισης και όχι για ιατρικά αποδεδειγμένο γεγονός ως προς την ψυχική της κατάσταση τη συγκεκριμένη στιγμή. Στη δίκη, άλλωστε, οι δύο πλευρές παρουσιάζουν αντίθετες επιστημονικές και πραγματολογικές ερμηνείες. Η περίπτωση παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή υπήρχαν μήνες ψυχικών δυσκολιών πριν από την τραγωδία. Από όσα έχουν παρουσιαστεί στη δίκη, η Clancy είχε αναφέρει σοβαρό άγχος, αϋπνία, φόβο, συναισθηματικό μούδιασμα, παρείσακτες σκέψεις και αυτοκτονικό ιδεασμό, ενώ είχε επανειλημμένα ζητήσει ψυχιατρική βοήθεια. Είχε επίσης λάβει διαφορετικές φαρμακευτικές αγωγές και είχε νοσηλευτεί σε ψυχιατρική μονάδα λίγες εβδομάδες πριν από τους θανάτους των παιδιών της.
Η αϋπνία έχει ιδιαίτερη σημασία. Η σοβαρή διαταραχή του ύπνου είναι ένα από τα συχνότερα πρώιμα συμπτώματα που περιγράφονται στην επιλόχεια ψύχωση. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να λειτουργήσει ως επιβαρυντικός παράγοντας σε ένα ήδη ευάλωτο νευροβιολογικό σύστημα, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με προδιάθεση για διπολική διαταραχή ή προηγούμενα ψυχωτικά επεισόδια. Η επιστήμη δεν έχει μία μοναδική εξήγηση για το γιατί εμφανίζεται η επιλόχεια ψύχωση. Φαίνεται να εμπλέκονται απότομες ορμονικές αλλαγές μετά τον τοκετό, γενετική προδιάθεση, διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και του ύπνου, ανοσολογικοί παράγοντες και ευαλωτότητα σε διαταραχές του φάσματος της διπολικής νόσου.
Υπάρχει όμως μια κρίσιμη παγίδα στη δημόσια συζήτηση: οι «παρείσακτες σκέψεις» δεν σημαίνουν αυτομάτως ψύχωση ούτε σημαίνουν ότι μια μητέρα πρόκειται να κάνει κακό στο παιδί της. Στην επιλόχεια ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, για παράδειγμα, μπορεί να εμφανίζονται τρομακτικές ανεπιθύμητες σκέψεις βλάβης του μωρού, τις οποίες η ίδια η μητέρα βρίσκει αποκρουστικές και φοβάται. Στην ψύχωση, αντίθετα, τέτοιες σκέψεις μπορεί να συνδέονται με παραληρητικές ιδέες ή ακουστικές ψευδαισθήσεις και να βιώνονται ως πραγματικές εντολές ή ως κάτι που «πρέπει» να γίνει.
Αυτό εξηγεί ιατρικά πώς, σε ακραίες και εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, μια γυναίκα μπορεί να ενεργήσει με τρόπο εντελώς ασύμβατο με την προηγούμενη προσωπικότητα και τη σχέση της με τα παιδιά της. Δεν πρόκειται απαραίτητα για απουσία αγάπης ή δεσμού. Σε μια βαριά ψυχωτική κατάσταση μπορεί να έχει αλλοιωθεί η ίδια η αντίληψη του τι είναι πραγματικό, επικίνδυνο, σωστό ή αναγκαίο. Ωστόσο, η βία απέναντι σε παιδιά παραμένει σπάνια ακόμη και μεταξύ των γυναικών με επιλόχεια ψύχωση. Οι περισσότερες μητέρες με επιλόχεια κατάθλιψη ή άλλη περιγεννητική ψυχική διαταραχή δεν πρόκειται να βλάψουν τα παιδιά τους. Είναι σημαντικό να μην ταυτίζεται η μητρότητα με ψυχική νόσο ή η ψυχική νόσος με επικινδυνότητα.
Στην περίπτωση της Lindsay Clancy υπάρχει και ένα επιπλέον ιατροδικαστικό ερώτημα: ακόμη και αν ένας άνθρωπος πάσχει από σοβαρή ψυχική ασθένεια, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι δεν έχει ποινική ευθύνη. Τα δικαστήρια εξετάζουν αν τη συγκεκριμένη στιγμή μπορούσε να αντιληφθεί τη φύση και το άδικο της πράξης του. Γι’ αυτό η κατηγορούσα αρχή δίνει βάρος σε συμπεριφορές που θεωρεί ενδείξεις σχεδιασμού, όπως το γεγονός ότι ο σύζυγος έφυγε από το σπίτι για να παραλάβει φαγητό και φάρμακα. Η υπεράσπιση, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζει ότι οι φαινομενικά οργανωμένες πράξεις δεν αποκλείουν από μόνες τους την ψύχωση. Αυτή ακριβώς η σύγκρουση βρίσκεται στην καρδιά της δίκης.
Διαβάστε επίσης
Ιατρικά, πάντως, η επιλόχεια ψύχωση αντιμετωπίζεται ως επείγουσα κατάσταση. Έντονη αϋπνία, σύγχυση, ακραίες μεταβολές διάθεσης, παρανοϊκές ιδέες, φωνές, παράξενες πεποιθήσεις, αυτοκτονικός ιδεασμός ή πεποίθηση ότι το παιδί κινδυνεύει ή πρέπει να «σωθεί» με κάποιον παράλογο τρόπο απαιτούν άμεση ψυχιατρική αξιολόγηση. Συχνά χρειάζεται νοσηλεία και στενή προστασία τόσο της μητέρας όσο και του παιδιού.
0 ΣΧΟΛΙΑ