Άγιος Νικόλαος ο Κρασόκτιστος: Το μοναδικό ξωκλήσι της Καραθώνας που… χτίστηκε με κρασί!

Στην άκρη της Καραθώνας, εκεί όπου η στεριά μοιάζει να παραδίδει τα τελευταία της μυστικά στο Αργολικό πέλαγος, στέκει ένα μικρό ξωκλήσι που μοιάζει περισσότερο με θραύσμα μιας παλιάς ναυτικής εποχής παρά με συνηθισμένο προσκύνημα. Ο Άγιος Νικόλαος ο Κρασόκτιστος, φωλιασμένος πάνω στον βράχο και εκτεθειμένος στους ανέμους και στην αλμύρα, αποτελεί ένα από τα πιο ιδιότυπα εκκλησάκια της Αργολίδας. Βρίσκεται στην περιοχή της Καραθώνας, περίπου επτά χιλιόμετρα από το Ναύπλιο, και η θέση του έχει μια σχεδόν θεατρική μεγαλοπρέπεια. Από τη μία πλευρά ο βράχος, από την άλλη το απέραντο γαλάζιο. Ανάμεσα στα δύο, το μικρό εκκλησάκι μοιάζει σαν να έχει τοποθετηθεί εκεί όχι από ανθρώπινο χέρι, αλλά από την ίδια τη θάλασσα. Οι ντόπιοι το θεωρούν έναν ιδιότυπο φύλακα των ναυτικών, έναν άγρυπνο φρουρό για τα πλοία που πλησιάζουν τα νερά του Ναυπλίου. Το βίντεο της @vividhappykids μας προσφέρει μία γεύση.

Ένα όνομα που γεννήθηκε μέσα σε μια τρικυμία

Η ιδιόμορφη ονομασία «Κρασόκτιστος» δεν αποτελεί απλώς ένα ποιητικό προσωνύμιο. Συνδέεται με μια παλιά παράδοση, έναν από εκείνους τους θρύλους που μεταφέρονται από στόμα σε στόμα και με τον χρόνο αποκτούν τη δική τους σχεδόν μυθική υπόσταση. Η ιστορία τοποθετείται πιθανότατα στα χρόνια της πρώτης Ενετοκρατίας, όταν τα θαλάσσια περάσματα της περιοχής αποτελούσαν σημαντικούς δρόμους εμπορίου. Ένας καπετάνιος ταξίδευε με το πλοίο του από κάποιο νησί του Αιγαίου προς το Ναύπλιο, μεταφέροντας πολύτιμο φορτίο κρασιού.

Το μικρό ξωκλήσι πάνω στον βράχο που φυλάει τη θάλασσα της Καραθώνας

Κάποια στιγμή, όμως, η θάλασσα αγρίεψε. Οι άνεμοι δυνάμωσαν, τα κύματα υψώθηκαν και το πλοίο βρέθηκε αντιμέτωπο με τη μανία του πελάγους. Μπροστά στον κίνδυνο της καταστροφής, ο καπετάνιος στράφηκε στον Άγιο Νικόλαο, τον προστάτη των ναυτικών. Το τάμα που έκανε ήταν παράξενο και συμβολικό: εάν ο Άγιος τον βοηθούσε να σωθεί, θα έχτιζε προς τιμήν του ένα εκκλησάκι χρησιμοποιώντας κρασί και χώμα, αντί για το συνηθισμένο νερό και χώμα. Το καράβι, σύμφωνα με την παράδοση, γλίτωσε από τα βράχια και τους σφοδρούς χειμωνιάτικους ανέμους και κατάφερε να φτάσει στο λιμάνι. Ο καπετάνιος, πιστός στον λόγο που είχε δώσει μέσα στην αγωνία της θάλασσας, επέστρεψε στη στεριά και εκπλήρωσε το τάμα του. Έτσι γεννήθηκε, σύμφωνα με την παράδοση, ο Κρασόκτιστος.

VIRAL

Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος στην οικογένεια, ποιοι δεν είναι καλό να παρευρίσκονται στην κηδεία

«Το τετράδιο της αθωότητας»: Η ανατριχιαστική ιστορία πίσω από το ανέπαφο ημερολόγιο της μικρής Έβελιν στη συντριβή της Helios

Θρίλερ στην υποθαλάσσια σήραγγα Ακτίου: Σφοδρή καραμπόλα με τραυματίες – Εγκλωβισμένοι οδηγοί σε ουρές χιλιομέτρων

Εκεί όπου η πέτρα συναντά το κύμα και ο Άγιος είναι φύλακας των ναυτικών

Σήμερα το εκκλησάκι παραμένει μικρό, λιτό και ακατάβλητο. Δεν εντυπωσιάζει με το μέγεθός του· εντυπωσιάζει με τη χωροταξική του απομόνωση και τη σχέση του με το φυσικό τοπίο. Ο επισκέπτης δεν φτάνει μέχρι την πόρτα του με αυτοκίνητο. Από το σημείο στάθμευσης, στο τέλος του δρόμου της Καραθώνας, αρχίζει ένα μονοπάτι περίπου 500 μέτρων. Η διαδρομή είναι σύντομη, όμως η αίσθηση αλλάζει σταδιακά. Η ανθρώπινη παρουσία υποχωρεί και η φύση γίνεται κυρίαρχη.

Καραθώνα: Εκεί όπου ο Άγιος Νικόλαος έγινε φύλακας των ναυτικών

Το βλέμμα ανοίγει προς τη θάλασσα και το εκκλησάκι εμφανίζεται μπροστά στον επισκέπτη σαν μικρή λευκή κουκκίδα πάνω στο τραχύ ανάγλυφο του βράχου. Το τοπίο έχει μια ιδιότυπη δωρικότητα: βράχια, αέρας, αλμύρα και φως. Εδώ η θάλασσα δεν αποτελεί απλώς φόντο. Είναι πρωταγωνίστρια. Κάθε κύμα μοιάζει να επαναλαμβάνει τον παλιό θρύλο του καπετάνιου, κάθε δυνατός άνεμος θυμίζει εκείνη την τρικυμία που, σύμφωνα με την παράδοση, γέννησε το τάμα.

Το ανεμοδαρμένο ξωκλήσι του Ναυπλίου με την παράξενη ιστορία

Η αφιέρωση στον Άγιο Νικόλαο δεν είναι τυχαία. Για αιώνες ο Άγιος θεωρήθηκε προστάτης όσων ταξίδευαν στη θάλασσα, ιδιαίτερα σε εποχές κατά τις οποίες ένα ταξίδι μπορούσε να μετατραπεί μέσα σε λίγες ώρες από εμπορική αποστολή σε αγώνα επιβίωσης. Ο Κρασόκτιστος μοιάζει, επομένως, να συμπυκνώνει μέσα στη μικρή του υπόσταση ολόκληρη αυτή τη ναυτική κοσμοθεωρία: τον φόβο του ανθρώπου απέναντι στη θάλασσα, την πίστη του απέναντι στο άγνωστο και την ανάγκη του να αφήσει πίσω του ένα σημάδι ευγνωμοσύνης. Η παράδοση, είτε την αντιμετωπίσει κανείς ως ιστορική μνήμη είτε ως λαϊκό θρύλο, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του μνημείου.

Η γιορτή μέσα στο ανοιξιάτικο φως

Ο Άγιος Νικόλαος ο Κρασόκτιστος γιορτάζει στις 20 Μαΐου, ημέρα κατά την οποία τιμάται η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του Αγίου Νικολάου. Η επιλογή αυτή έχει και πρακτική διάσταση, καθώς τον χειμώνα η πρόσβαση στο απομονωμένο ξωκλήσι, ιδιαίτερα στις 6 Δεκεμβρίου, όταν εορτάζει ο Άγιος Νικόλαος, μπορεί να καταστεί δύσκολη εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Μετά τον εσπερινό πραγματοποιείται λιτάνευση της εικόνας του Αγίου από το εκκλησάκι προς το μικρό λιμανάκι της Καραθώνας. Είναι μια τελετουργική επιστροφή του Αγίου προς τη θάλασσα, σχεδόν σαν ένας συμβολικός χαιρετισμός προς εκείνους που ταξιδεύουν.

Και ίσως αυτή να είναι τελικά η βαθύτερη γοητεία του Κρασόκτιστου. Δεν είναι ένα μεγαλοπρεπές μνημείο που επιβάλλεται στον επισκέπτη. Είναι ένα ταπεινό καταφύγιο μνήμης, σμιλεμένο από την πίστη, τη ναυτική παράδοση και τη δύναμη του τοπίου. Εκεί, πάνω από τα νερά της Καραθώνας, το μικρό εκκλησάκι μοιάζει να στέκει εδώ και αιώνες απέναντι στον άνεμο. Και όσο η θάλασσα συνεχίζει να αφρίζει κάτω από τον βράχο του, ο παλιός θρύλος του καπετάνιου και του κρασιού εξακολουθεί να ταξιδεύει — σαν ένα ακόμη καράβι που δεν χάθηκε ποτέ