Εφοριακοί: Η απεργία-αποχή που δοκιμάζει τη φορολογική διοίκηση στην καρδιά της τουριστικής περιόδου

Η δεκαήμερη «απεργία-αποχή» των εφοριακών από τις 17 έως τις 26 Αυγούστου τοποθετείται χρονικά στο πιο ευαίσθητο σημείο της τουριστικής περιόδου. Η επιλογή της συγκεκριμένης περιόδου δεν είναι οικονομικά ουδέτερη. Συμπίπτει με την κορύφωση της τουριστικής ζήτησης, όταν αυξάνονται οι συναλλαγές, ο τζίρος επιχειρήσεων και, κατ’ επέκταση, ο κίνδυνος φορολογικών παραβάσεων. Η ΠΟΕ-ΔΟΥ υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται για γενική απεργία, αλλά για αποχή από συγκεκριμένα καθήκοντα, κυρίως τους προληπτικούς ελέγχους της επιχείρησης «ΘΕΡΟΣ 2026». Οι εργαζόμενοι θα προσέρχονται στις υπηρεσίες τους, αλλά θα απέχουν από τη διενέργεια των συγκεκριμένων ελεγκτικών δράσεων. Από οικονομική άποψη, όμως, η διαφορά αυτή έχει μικρότερη σημασία από το αποτέλεσμα: όταν μειώνεται η ελεγκτική ικανότητα του κράτους, αυξάνεται το κενό μεταξύ της φορολογικής νομοθεσίας και της πραγματικής συμμόρφωσης.
Το πραγματικό κόστος της φοροδιαφυγής
Η φοροδιαφυγή δεν αποτελεί απλώς ζήτημα απώλειας φορολογικών εσόδων. Δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, καθώς επιχειρήσεις που αποκρύπτουν εισόδημα ή συναλλαγές αποκτούν πλεονέκτημα έναντι όσων τηρούν τους κανόνες. Η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, επομένως, λειτουργεί και ως μηχανισμός φορολογικής συμμόρφωσης και ισότιμου ανταγωνισμού. Όταν ο επαγγελματίας γνωρίζει ότι υπάρχει υψηλή πιθανότητα εντοπισμού μιας παράβασης, το αναμενόμενο κόστος της φοροδιαφυγής αυξάνεται και το κίνητρο για παραβατική συμπεριφορά περιορίζεται.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει η επιχείρηση «ΘΕΡΟΣ». Το σχέδιο προβλέπει μετακινήσεις ελεγκτών σε ολόκληρη τη χώρα, περιορίζοντας τον παράγοντα της εντοπιότητας. Ένας ελεγκτής από την Πρέβεζα, για παράδειγμα, μπορεί να μετακινηθεί στην Πιερία, ενώ σε περιοχές υψηλής τουριστικής δραστηριότητας, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Πάρος και η Κρήτη, προβλέπεται ενισχυμένη παρουσία. Ο στόχος είναι προφανής: να αυξηθεί η πιθανότητα ελέγχου εκεί όπου η οικονομική δραστηριότητα και ο τζίρος κορυφώνονται.
Από τα POS έως τις «πειραγμένες» αντλίες
Το εύρος των ελέγχων αποτυπώνει και τη μεταβαλλόμενη φύση της φοροδιαφυγής. Η ΑΑΔΕ καλείται να εντοπίσει παραβάσεις που αφορούν POS, ταμειακές μηχανές, αποσύνδεση από τα πληροφοριακά συστήματα, καύσιμα, παραεμπόριο, εστίαση και τουριστικές υπηρεσίες. Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών έχει αυξήσει σημαντικά τη δυνατότητα διασταυρώσεων, όμως δεν έχει εξαφανίσει την παραβατικότητα. Αντίθετα, η φορολογική διοίκηση βρίσκεται σε έναν διαρκή αγώνα τεχνολογικής προσαρμογής, καθώς οι μέθοδοι απόκρυψης συναλλαγών εξελίσσονται παράλληλα με τα εργαλεία ελέγχου. Γι’ αυτό η φυσική παρουσία των ελεγκτών εξακολουθεί να έχει κρίσιμη σημασία, ειδικά σε κλάδους όπου η πραγματική οικονομική δραστηριότητα δεν αποτυπώνεται πάντα πλήρως στα ψηφιακά δεδομένα.
Το δημοσιονομικό κόστος της εντατικοποίησης
Η άλλη πλευρά της εξίσωσης είναι το κόστος λειτουργίας του ελεγκτικού μηχανισμού. Για περισσότερες από 110.000 ώρες υπερωριακής απασχόλησης, νυχτερινά, Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες για 873 στελέχη της ελεγκτικής ομάδας «ΔΕΟΣ», προβλέπονται πάνω από 800.000 ευρώ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Παράλληλα, για περίπου 4.000 ακόμη εφοριακούς προβλέπονται επιπλέον 1,5 εκατ. ευρώ.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η φορολογική συμμόρφωση έχει δημοσιονομικό κόστος. Το κράτος επενδύει ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους προκειμένου να αυξήσει τα έσοδά του. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η δημοσιονομική απόδοση της ελεγκτικής δαπάνης είναι υψηλότερη από το κόστος της. Σε μια αποτελεσματική φορολογική διοίκηση, η απάντηση πρέπει να είναι θετική: κάθε επιπλέον ευρώ που δαπανάται για ελέγχους θα πρέπει να οδηγεί σε πολλαπλάσια αύξηση της συμμόρφωσης και των δημοσίων εσόδων.
Η σύγκρουση για την αναδιοργάνωση της ΑΑΔΕ
Πίσω από την κινητοποίηση, ωστόσο, υπάρχει και ένα δεύτερο, πιο δομικό μέτωπο: η αναδιοργάνωση των υπηρεσιών της ΑΑΔΕ και η κεντρικοποίηση των ΔΟΥ. Η ΠΟΕ-ΔΟΥ ζητά να εγκαταλειφθεί το σχέδιο περαιτέρω συρρίκνωσης των περιφερειακών υπηρεσιών και υποστηρίζει ότι η συγκέντρωση λειτουργιών μπορεί να αποδυναμώσει την παρουσία του κράτους στην περιφέρεια.
Από τη σκοπιά της δημόσιας οικονομικής, η κεντρικοποίηση μπορεί να δημιουργεί οικονομίες κλίμακας, καλύτερη αξιοποίηση προσωπικού και μεγαλύτερη διοικητική ομοιογένεια. Δεν σημαίνει, όμως, αυτομάτως μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Σε έναν φορολογικό μηχανισμό που χρειάζεται τοπική γνώση, ταχύτητα και φυσική παρουσία, η υπερβολική συγκέντρωση μπορεί να δημιουργήσει και λειτουργικές δυσκαμψίες. Επομένως, η πραγματική πρόκληση για την ΑΑΔΕ δεν είναι απλώς να μειώσει ή να αυξήσει τον αριθμό των περιφερειακών υπηρεσιών. Είναι να σχεδιάσει ένα μοντέλο όπου η ψηφιακή κεντρικοποίηση συνδυάζεται με ισχυρή επιχειρησιακή παρουσία στην αγορά.
Το κρίσιμο στοίχημα
Η σύγκρουση εφοριακών και διοίκησης δεν είναι απλώς μια συνδικαλιστική διαμάχη για μισθούς, υπερωρίες ή υπηρεσιακά αυτοκίνητα. Είναι ένα ζήτημα θεσμικής ικανότητας του κράτους. Η ΠΟΕ-ΔΟΥ θέτει ζητήματα ασφάλειας, στελέχωσης, αμοιβών, ελεγκτικού επιδόματος και εργασιακών συνθηκών. Η Πολιτεία, από την άλλη, χρειάζεται έναν μηχανισμό που να μπορεί να ελέγχει αποτελεσματικά την οικονομία ακριβώς στις περιόδους όπου η φορολογητέα δραστηριότητα κορυφώνεται.
Διαβάστε επίσης
Το τελικό ζητούμενο είναι η ισορροπία: περισσότερη φορολογική αποτελεσματικότητα χωρίς εξουθένωση του ανθρώπινου δυναμικού και περισσότερη ψηφιοποίηση χωρίς αποδυνάμωση του πραγματικού ελέγχου. Γιατί σε μια οικονομία όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης και παραγωγής εισοδήματος, η μάχη κατά της φοροδιαφυγής δεν είναι περιφερειακή υπόθεση. Είναι κρίσιμος μηχανισμός για τη χρηματοδότηση του κράτους, τη δικαιοσύνη μεταξύ φορολογουμένων και, τελικά, την αξιοπιστία της ίδιας της δημοσιονομικής πολιτικής.






0 ΣΧΟΛΙΑ