Το ήξερες ότι το σημερινό κτήριο της Βουλής είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά το 1909

Σήμερα, το επιβλητικό κτίριο της Βουλής των Ελλήνων δεσπόζει στην πλατεία Συντάγματος ως ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της ελληνικής πολιτείας. Πριν όμως γίνει η έδρα του Κοινοβουλίου, υπήρξε το παλάτι των Ελλήνων βασιλέων. Και πριν ακόμη συνδεθεί με τη δημοκρατική λειτουργία του κράτους, γνώρισε μια καταστροφή που σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία του. Ήταν η παραμονή των Χριστουγέννων του 1909, όταν μια πυρκαγιά ξέσπασε στα τότε Βασιλικά Ανάκτορα της Αθήνας. Η φωτιά εξελίχθηκε σε πραγματική καταστροφή, καταστρέφοντας ολοσχερώς την κεντρική πτέρυγα του οικοδομήματος και σημαντικά τμήματα των δύο πλευρών του. Μια βασιλική κατοικία στην καρδιά της Αθήνας

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1909: Πώς οι φλόγες άλλαξαν για πάντα τα Παλαιά ΑνάκτοραΤα Ανάκτορα είχαν ήδη πίσω τους μια μακρά ιστορία. Μετά την έξωση του Όθωνα το 1862, στο κτίριο εγκαταστάθηκε ο νέος βασιλιάς, Γεώργιος Α΄, ο οποίος έφτασε στην Αθήνα το 1863. Μετά τον γάμο του με την Όλγα, το 1867, έγιναν σημαντικές προσθήκες και μετατροπές στο εσωτερικό του κτιρίου. Ανάμεσά τους ήταν και η δημιουργία του παρεκκλησίου του Αγίου Γεωργίου.  Δεν ήταν όμως η πρώτη φορά που το παλάτι βρισκόταν αντιμέτωπο με τη φωτιά. Το 1884, πυρκαγιά είχε καταστρέψει τον δεύτερο όροφο της βόρειας πτέρυγας. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η δεύτερη πυρκαγιά θα αποδεικνυόταν πολύ πιο καταστροφική.

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1909: Πώς οι φλόγες άλλαξαν για πάντα τα Παλαιά Ανάκτορα

VIRAL

«Ήξερε από αεροπλάνα και είχε οξυγόνο»: Η μοιραία λεπτομέρεια στο intercom που δεν επέτρεψε στον Ανδρέα Προδρόμου να σώσει το Helios

«Το τετράδιο της αθωότητας»: Η ανατριχιαστική ιστορία πίσω από το ανέπαφο ημερολόγιο της μικρής Έβελιν στη συντριβή της Helios

Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος στην οικογένεια, ποιοι δεν είναι καλό να παρευρίσκονται στην κηδεία

Η νύχτα της μεγάλης φωτιάς

Η πυρκαγιά του 1909 δεν ήταν μια συνηθισμένη φωτιά. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν και απείλησαν μεγάλο μέρος του κτιρίου, ενώ η βασιλική οικογένεια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα Ανάκτορα και να μετακινηθεί προσωρινά στο Τατόι. Η επίσημη ιστορία της Βουλής αναφέρει ότι η καταστροφή ήταν τόσο μεγάλη ώστε η κεντρική πτέρυγα καταστράφηκε ολοσχερώς, μαζί με τμήματα της ανατολικής και δυτικής πτέρυγας.

Όταν η φωτιά κατάπιε τα Ανάκτορα: Η άγνωστη ιστορία πίσω από τη σημερινή Βουλή

Οι προσπάθειες κατάσβεσης κράτησαν δύο ημέρες. Στρατιώτες και όσοι συμμετείχαν στην επιχείρηση έδιναν μάχη όχι μόνο με τις φλόγες αλλά και με τον χρόνο, προσπαθώντας να περισώσουν αντικείμενα, έργα και ιστορικά κειμήλια. Ανάμεσα στους χώρους που καταστράφηκαν ήταν και το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, ενώ υπέστησαν σοβαρές ζημιές σημαντικοί χώροι υποδοχής και τμήματα του θεάτρου.

Και εδώ αρχίζει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια της ιστορίας. Για την αιτία της πυρκαγιάς διατυπώθηκαν διάφορες θεωρίες, ακόμη και η πιθανότητα δολιοφθοράς. Ωστόσο, μία από τις πιο διαδεδομένες εκδοχές απέδωσε την έναρξη της φωτιάς σε ένα καντήλι στο παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο φέρεται να είχε μείνει αναμμένο. Η εκδοχή αυτή έχει καταγραφεί ως πιθανή αιτία, χωρίς όμως να μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απολύτως τεκμηριωμένο γεγονός. Ένα μικρό φως, σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, θα μπορούσε να στάθηκε αρκετό για να βυθίσει ένα ολόκληρο παλάτι στις φλόγες.

Η φωτιά που άλλαξε την ταυτότητα του κτιρίου

Η πυρκαγιά δεν προκάλεσε μόνο υλικές ζημιές. Άλλαξε ουσιαστικά την ιστορική διαδρομή του οικοδομήματος. Παρά τις προσπάθειες αποκατάστασης, οι εργασίες προχωρούσαν αργά. Ο βασιλιάς επέστρεψε στο κτίριο το 1912, όμως η αποκατάσταση δεν ολοκληρώθηκε όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, η δολοφονία του Γεωργίου Α΄ το 1913 και στη συνέχεια ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος έβαλαν άλλες προτεραιότητες μπροστά από την πλήρη ανακατασκευή των Ανακτόρων. 

Οι δύο ημέρες της κόλασης: Η πυρκαγιά που κατέστρεψε τα Βασιλικά Ανάκτορα

Μετά τη δολοφονία του Γεωργίου Α΄, ο Κωνσταντίνος εγκαταστάθηκε ως βασιλιάς στο Μέγαρο της Ηρώδου Αττικού. Τα παλιά Ανάκτορα άρχισαν σταδιακά να χάνουν τον προηγούμενο ρόλο τους. Και τότε ήρθε η μεγάλη αλλαγή. Το 1929, η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου αποφάσισε να στεγάσει στο κτίριο τη Βουλή και τη Γερουσία. Από το 1930 ξεκίνησε μια εκτεταμένη μετατροπή, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ανδρέα Κριεζή. Η κατεστραμμένη κεντρική πτέρυγα κατεδαφίστηκε και στη θέση της δημιουργήθηκαν οι νέες αίθουσες συνεδριάσεων.

Έτσι, μέσα από τις στάχτες του παλιού βασιλικού παλατιού γεννήθηκε σταδιακά το κτίριο που γνωρίζουμε σήμερα ως Βουλή των Ελλήνων. Η φωτιά του 1909 δεν ήταν λοιπόν απλώς ένα τραγικό επεισόδιο στην ιστορία ενός κτιρίου. Ήταν ένας ιστορικός σταθμός που, με έναν σχεδόν ειρωνικό τρόπο, συνέβαλε στη μεταμόρφωσή του: από σύμβολο της μοναρχίας σε σύμβολο της κοινοβουλευτικής πολιτείας. Και κάπως έτσι, εκεί όπου κάποτε ακούγονταν τα βήματα μιας βασιλικής οικογένειας, σήμερα ακούγονται οι φωνές των εκπροσώπων του ελληνικού λαού.