Γιατί οι αεροπορικές εταιρείες αποσύρουν σχεδόν καινούργια αεροπλάνα;
Στους μεγαλύτερους αερολιμένες του κόσμου, αλλά και στις απομονωμένες εκτάσεις των αμερικανικών ερήμων, βρίσκονται καθηλωμένα δεκάδες ολοκαίνουργια αεροσκάφη, η αξία των οποίων αγγίζει ή και ξεπερνά τα εκατό εκατομμύρια δολάρια το καθένα. Δεν πρόκειται για παλαιά, σκουριασμένα αεροπλάνα που συμπλήρωσαν τις ώρες πτήσης τους, αλλά για σύγχρονες μηχανές που, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν πραγματοποίησαν ούτε ένα εμπορικό ταξίδι.
Στον κόσμο της πολιτικής αεροπορίας υπάρχει ένας όρος που προκαλεί τρόμο στα στελέχη των αερογραμμών: «λευκές ουρές» (white tails). Πρόκειται για αεροσκάφη που κατασκευάστηκαν, εξοπλίστηκαν με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, αλλά δεν παραδόθηκαν ποτέ σε πελάτη. Η εικόνα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων να «λιώνουν» κάτω από τον καυτό ήλιο της Αριζόνα εγείρει ένα εύλογο ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν η αεροπορική βιομηχανία να απαξιώνει και να οδηγεί στη διάλυση αεροσκάφη που μόλις βγήκαν από τις αλυσίδες παραγωγής;
Το οικονομικό παράδοξο των «λευκών ουρών» και ο τεμαχισμός για ανταλλακτικά
Η πρώτη σκέψη ενός παρατηρητή είναι γιατί αυτά τα αεροσκάφη δεν μεταπωλούνται αμέσως σε άλλες εταιρείες. Η απάντηση κρύβεται στους αυστηρούς κανόνες της αεροναυπηγικής. Κάθε σύγχρονο επιβατικό αεροπλάνο κατασκευάζεται αυστηρά βάσει των εξατομικευμένων προδιαγραφών του αγοραστή. Αυτό δεν αφορά μόνο το χρώμα των καθισμάτων, αλλά τη διαμόρφωση της καμπίνας, τη διάταξη των μαγειρείων και, κυρίως, το εξειδικευμένο λογισμικό των υπολογιστών πτήσης. Η αναδιαμόρφωση ενός αεροσκάφους ώστε να πληροί τα πρότυπα μιας άλλης εταιρείας μπορεί να κοστίσει έως και είκοσι εκατομμύρια δολάρια. Σε πολλές περιπτώσεις, είναι οικονομικά πιο συμφέρον για μια αεροπορική να παραγγείλει ένα νέο αεροπλάνο παρά να πληρώσει την τροποποίηση ενός υπάρχοντος.
Παράλληλα, υπάρχει και η πρακτική που στη γλώσσα της αεροπορίας ονομάζεται «οικονομική απορρόφηση». Πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία ένα ολοκαίνουργιο αεροσκάφος μετατρέπεται σε «δότη» ανταλλακτικών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα υπήρξαν τα πρώτα δεκαπέντε δοκιμαστικά αεροσκάφη Boeing 787 Dreamliner. Λόγω αστοχιών στη συναρμολόγηση, το βάρος τους ήταν κατά έξι τόνους μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο. Αυτό σήμαινε αυξημένη κατανάλωση καυσίμου και μικρότερη εμβέλεια, γεγονός που οδήγησε τις αεροπορικές εταιρείες σε αθρόες ακυρώσεις παραγγελιών.
VIRAL
Επειδή η ανακατασκευή της ατράκτου ήταν ασύμφορη, η εταιρεία αποφάσισε να τα αποσυναρμολογήσει. Οι κινητήρες, οι υπολογιστές ναυσιπλοΐας και τα συστήματα ελέγχου αφαιρέθηκαν και πουλήθηκαν ως ανταλλακτικά. Η συνολική αξία των εξαρτημάτων αυτών ξεπερνούσε συχνά την τιμή του ίδιου του αεροσκάφους ως μονάδα, καθιστώντας τον τεμαχισμό τους την πιο επικερδή οικονομική λύση.
Γίγαντες που αποσύρθηκαν νωρίς και λογισμικά που «κλείδωσαν» τους αιθέρες
Η μοίρα των αεροσκαφών δεν κρίνεται μόνο από κατασκευαστικά σφάλματα, αλλά και από τις αλλαγές στις τάσεις της παγκόσμιας αγοράς. Το Airbus A380, το μεγαλύτερο επιβατικό αεροπλάνο στην ιστορία, σχεδιάστηκε για να μεταφέρει έως και 800 επιβάτες και να κυριαρχήσει στις υπερατλαντικές πτήσεις. Ωστόσο, μόλις μία δεκαετία μετά την πρώτη του πτήση, εταιρείες όπως η Air France άρχισαν να αποσύρουν τον στόλο τους. Το A380 αποδείχθηκε υπερβολικά μεγάλο για τις σύγχρονες ανάγκες: για να είναι κερδοφόρο έπρεπε να ταξιδεύει πλήρες, ενώ οι τέσσερις κινητήρες του κατανάλωναν τεράστιες ποσότητες καυσίμου σε σύγκριση με τα νεότερα δικινητήρια αεροσκάφη. Αποτέλεσμα ήταν αεροσκάφη αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων να οδηγούνται στα διαλυτήρια πολύ πριν εξαντληθεί το όριο ζωής των μετάλλων τους.
Σε άλλες περιπτώσεις, η καθήλωση δεν οφείλεται στην οικονομία αλλά στην ασφάλεια και στο λογισμικό. Η κρίση του Boeing 737 MAX αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μετά από δύο πολύνεκρα δυστυχήματα στην Ινδονησία και την Αιθιοπία, που προκλήθηκαν από δυσλειτουργία του συστήματος MCAS, οι αεροπορικές αρχές σε όλο τον κόσμο ανακάλεσαν τα πιστοποιητικά πλοϊμότητας του τύπου. Εκατοντάδες ολοκαίνουργια αεροσκάφη έμειναν καθηλωμένα στα αεροδρόμια για περισσότερα από δύο χρόνια, καλυμμένα με προστατευτικές μεμβράνες. Όταν οι χώροι στάθμευσης των αεροδρομίων γέμισαν, η κατασκευάστρια εταιρεία έφτασε στο σημείο να παρκάρει αεροπλάνα στους χώρους στάθμευσης του προσωπικού της, δίπλα σε ιδιωτικά αυτοκίνητα.
Διαβάστε επίσης
Το παράδοξο της αξιοπιστίας: Γιατί οι πιλότοι εμπιστεύονται τα παλαιότερα αεροσκάφη
Στον χώρο της αεροπορίας υπάρχει μια στατιστική καμπύλη που οι ειδικοί ονομάζουν «καμπύλη βλαβών». Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η πιθανότητα να εμφανιστεί μια κρίσιμη τεχνική αστοχία σε ένα αεροπλάνο είναι αυξημένη κατά τα πρώτα δύο χρόνια της λειτουργίας του, σε σύγκριση με ένα αεροσκάφος που μετρά ήδη μια δεκαετία στους αιθέρες.
Ένα παλαιότερο μοντέλο έχει δοκιμαστεί σε εκατομμύρια ώρες πτήσης, κάθε πιθανή βλάβη του είναι καταγεγραμμένη στα εγχειρίδια και οι ενέργειες των πληρωμάτων έχουν γίνει αυτόματες. Αντίθετα, σε ένα ολοκαίνουργιο, πλήρως ψηφιοποιημένο αεροπλάνο, ένα ελάχιστο σφάλμα στον κώδικα του λογισμικού ή μια απρόβλεπτη αλληλεπίδραση των συστημάτων μπορεί να μετατρέψει την πτήση σε επικίνδυνο πείραμα σε πραγματικό χρόνο.
0 ΣΧΟΛΙΑ