Κυπριακό: Το τουρκικό ΥΠΕΞ επιμένει στην γραμμή των δύο κρατών και τονίζει ότι «δεν υπάρχει ακόμη κοινό έδαφος για λύση»

Η νέα τοποθέτηση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών για το Κυπριακό, στον απόηχο της τριμερούς συνάντησης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, επιβεβαιώνει ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Κυπριακό όχι μόνο ως ζήτημα διμερών σχέσεων, αλλά ως στρατηγικό πυλώνα της ευρύτερης γεωπολιτικής της παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κυπριακό: Η Άγκυρα επιμένει στη λύση δύο κρατών και στην «κυριαρχική ισότητα»

Η σταθερή στρατηγική της Άγκυρας στο Κυπριακό

Στην ανακοίνωση που δημοσιοποίησε ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, η τουρκική πλευρά εκτιμά τις πρωτοβουλίες του Αντόνιο Γκουτέρες, επισημαίνοντας ότι αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ από την έναρξη της νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, η Άγκυρα διαμηνύει πως, κατά την εκτίμησή της, «δεν υπάρχει ακόμη κοινό έδαφος για λύση» μεταξύ των δύο πλευρών, διαμορφώνοντας εκ νέου το βασικό πλαίσιο της διαπραγματευτικής της στρατηγικής.

Άγκυρα: «Δεν υπάρχει κοινό έδαφος» – Στο επίκεντρο ξανά το Κυπριακό

Η συγκεκριμένη διατύπωση δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική διαπίστωση. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναθεώρησης του πλαισίου των συνομιλιών. Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία επιχειρεί να μετατοπίσει τη διεθνή συζήτηση από το μοντέλο της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας προς ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής διευθέτησης, το οποίο στηρίζεται στην έννοια της κυριαρχικής ισότητας και της αναγνώρισης δύο χωριστών πολιτικών οντοτήτων στο νησί.

Στο ίδιο πλαίσιο, το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία «δεν υπάρχει ακόμη κοινό έδαφος για λύση», η προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην πρόοδο συγκεκριμένων τομέων συνεργασίας που εγκαινιάστηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας που ξεκίνησε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ το 2025. Σύμφωνα με την Άγκυρα, η συνεργασία αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, χωρίς όμως να προδικάζει την τελική μορφή μιας πολιτικής λύσης.

VIRAL

Τραγωδία: Αυτή είναι η Βρετανίδα που βρέθηκε νεκρή μέσα σε βαλίτσα στην Κυψέλη

Συγκλονίζει η δικηγόρος της οικογένειας της διασώστριας: Τι έγινε αφού βγήκε από το σπίτι – «Στο δεξί του χέρι κρατούσε μαχαίρι»

Σταύρος Γεωργίου: Ποιος θα μεγαλώσει τις δίδυμες κόρες του – Σε ποιον δίνει την επιμέλεια ο εισαγγελέας

Κυπριακό: Η Άγκυρα απορρίπτει τα προηγούμενα μοντέλα λύσης

Παράλληλα, η ανακοίνωση περιλαμβάνει σαφείς αιχμές κατά της ελληνοκυπριακής πλευράς. Η τουρκική διπλωματία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όσο συνεχίζεται, όπως αναφέρει, η «αδιάλλακτη στάση» της ελληνοκυπριακής ηγεσίας, ενώ αποδίδει σε ενέργειες της Λευκωσίας αρνητικές επιπτώσεις για την ασφάλεια της περιοχής. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν πάγια στοιχεία της τουρκικής επιχειρηματολογίας και επαναλαμβάνονται συστηματικά στις επίσημες ανακοινώσεις της Άγκυρας, χωρίς να γίνονται αποδεκτοί από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η «κυριαρχική ισότητα» ως βάση της τουρκικής διπλωματίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επαναφορά της τουρκικής θέσης ότι τα μοντέλα λύσης που εφαρμόστηκαν ή συζητήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες έχουν «εξαντληθεί» και ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Η θέση αυτή συνιστά ουσιαστική απόρριψη του μέχρι σήμερα πλαισίου διαπραγμάτευσης υπό τα Ηνωμένα Έθνη και αντανακλά τη στρατηγική επιλογή της Άγκυρας να επιδιώξει μια νέα βάση συνομιλιών, διαφορετική από εκείνη που προέβλεπαν τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η ανακοίνωση επαναλαμβάνει ότι μια «δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση» μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφόσον στηρίζεται στις «πραγματικότητες στο νησί» και στη βάση της «κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων». Πρόκειται για τη θεμελιώδη θέση που προβάλλει η Τουρκία από το 2021 και μετά, επιδιώκοντας να μεταβάλει το σημείο εκκίνησης κάθε μελλοντικής διαπραγμάτευσης.

Η κορύφωση της ανακοίνωσης αποτυπώνεται στη διατύπωση ότι «Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, επαναλαμβάνουμε ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να επιτευχθεί στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού». Η συγκεκριμένη αναφορά δεν αποτελεί μόνο πολιτική θέση, αλλά επαναβεβαίωση της πάγιας τουρκικής αντίληψης περί του ρόλου της ως εγγυήτριας δύναμης στο νησί, παρά το γεγονός ότι το καθεστώς των εγγυήσεων αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας στις διαπραγματεύσεις.

Το μέλλον των διαπραγματεύσεων και οι προκλήσεις

Από γεωπολιτική σκοπιά, η επιμονή της Άγκυρας στις έννοιες της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος συνδέεται με τη συνολική στρατηγική της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της μόχλευση όχι μόνο στο Κυπριακό, αλλά και σε ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, θαλάσσιων ζωνών και περιφερειακής ισορροπίας ισχύος. Για την ελληνοκυπριακή πλευρά, ωστόσο, οποιαδήποτε μετατόπιση από το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών θεωρείται ότι υπονομεύει τις προοπτικές μιας συνολικής διευθέτησης, καθώς τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας εξακολουθούν να προβλέπουν λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με μία διεθνή προσωπικότητα, μία κυριαρχία και μία ιθαγένεια.

Υπό αυτό το πρίσμα, η τελευταία ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ επιβεβαιώνει ότι, παρά τη συνέχιση των επαφών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και τις προσπάθειες διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, οι στρατηγικές επιδιώξεις των δύο πλευρών παραμένουν ουσιαστικά αποκλίνουσες. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι η επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας εξακολουθεί να προσκρούει σε βαθιές διαφωνίες ως προς τη θεμελιώδη αρχιτεκτονική της τελικής λύσης, διατηρώντας το Κυπριακό στο επίκεντρο της ευρύτερης γεωπολιτικής εξίσωσης της Ανατολικής Μεσογείου.