Σαν σήμερα 17 Ιουλίου 1936: Η μέρα που η Ισπανία χωρίστηκε στα δύο

Μία από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας ξεκίνησε σαν σήμερα, στις 17 Ιουλίου 1936 με μια στρατιωτική εξέγερση που ξεκίνησε από το ισπανικό Μαρόκο έμελλε να εξελιχθεί στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Ήταν μια άγρια σύγκρουση που κράτησε τρία ολόκληρα χρόνια, κόστισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και προετοίμασε το έδαφος για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που ακολούθησε.
Πώς ξεκίνησε η εξέγερση των στρατιωτικών
Όλα άρχισαν το μεσημέρι της 17ης Ιουλίου στο ισπανικό Μαρόκο, μια περιοχή που τότε έλεγχε η Ισπανία. Μια ομάδα αξιωματικών του στρατού, που ήταν αντίθετοι με την αριστερή, δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Μαδρίτης, αποφάσισε να κάνει πραξικόπημα. Οι στρατιωτικοί, με αρχηγούς στρατηγούς όπως ο Φρανθίσκο Φράνκο, κατέλαβαν γρήγορα τα δημόσια κτίρια της περιοχής και κήρυξαν στρατιωτικό νόμο.
Η κυβέρνηση στη Μαδρίτη δεν κατάλαβε αμέσως πόσο σοβαρά ήταν τα πράγματα και καθυστέρησε να αντιδράσει. Όμως, οι απλοί πολίτες, οι εργάτες και τα συνδικάτα δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. Πήραν όπλα και οργανώθηκαν σε ομάδες για να προστατεύσουν τη δημοκρατία τους. Όταν το πραξικόπημα μεταφέρθηκε στην ίδια την Ισπανία την επόμενη μέρα, η αντίσταση του κόσμου στις μεγάλες πόλεις, όπως η Μαδρίτη και η Βαρκελώνη, σταμάτησε τους πραξικοπηματίες. Η χώρα, όμως, είχε ήδη χωριστεί στα δύο.
Ένας πόλεμος που έγινε παγκόσμιος
Αυτό που ξεκίνησε ως μια εσωτερική διαμάχη στην Ισπανία, έγινε γρήγορα μια παγκόσμια σύγκρουση ιδεών. Οι μεγάλες δημοκρατικές χώρες, όπως η Αγγλία και η Γαλλία, αποφάσισαν να μην ανακατευτούν. Αυτό άφησε τη νόμιμη κυβέρνηση της Ισπανίας σχεδόν αβοήθητη. Αντίθετα, οι φασιστικές δυνάμεις της Ευρώπης έσπευσαν να βοηθήσουν τον Φράνκο. Ο Χίτλερ από τη Γερμανία και ο Μουσολίνι από την Ιταλία έστειλαν αμέσως όπλα, κανόνια και αεροπλάνα, χρησιμοποιώντας την Ισπανία ως ένα «πεδίο δοκιμών» για τα νέα τους όπλα.
Από την άλλη πλευρά, μόνο η Σοβιετική Ένωση έστειλε βοήθεια στους Δημοκρατικούς. Η πιο συγκινητική βοήθεια, όμως, ήρθε από τους απλούς ανθρώπους. Περισσότεροι από 35.000 εθελοντές από κάθε γωνιά του πλανήτη -ανάμεσά τους και πολλοί Έλληνες- ταξίδευσαν στην Ισπανία για να πολεμήσουν τον φασισμό. Αυτοί οι άνθρωποι οργανώθηκαν στις λεγόμενες «Διεθνείς Ταξιαρχίες» και έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία μιας ξένης χώρας.
Οι πληγές που παραμένουν ανοιχτές
Ο πόλεμος τελείωσε την 1η Απριλίου 1939 με τη νίκη των εθνικιστών του Φράνκο. Ο Φράνκο επέβαλε μια σκληρή δικτατορία που κράτησε την Ισπανία «στο γύψο» για 36 ολόκληρα χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1975. Οι συνέπειες του πολέμου ήταν τρομερές: περίπου 500.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, είτε στις μάχες είτε σε εκτελέσεις που έγιναν και από τις δύο πλευρές.
Ακόμα και σήμερα, τόσα χρόνια μετά από εκείνη την Πέμπτη της 17ης Ιουλίου του 1936, η επέτειος αυτή συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις στην Ισπανία. Οι χιλιάδες ανώνυμοι τάφοι που βρίσκονται ακόμα διάσπαρτοι στην ισπανική επαρχία μάς θυμίζουν ότι τα τραύματα ενός εμφυλίου πολέμου κάνουν πάρα πολλά χρόνια να κλείσουν. Η μέρα αυτή μένει στην ιστορία ως ένα μεγάλο μάθημα για το πού μπορεί να οδηγήσει ο φανατισμός και ο διχασμός μια χώρα.






0 ΣΧΟΛΙΑ