Κίδυνος αφανισμού της Γενικής Αεροπορίας
Η παραχώρηση των αεροδρομίων δεν είναι απλώς μια επενδυτική πράξη. Είναι ένα εθνικό στοίχημα υποδομών, συνδεσιμότητας και γεωπολιτικής παρουσίας που θα κρίνει το μέλλον της ελληνικής αεροπορίας για τις επόμενες δεκαετίες.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μία από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης αεροπορικής της ιστορίας. Η διαδικασία αξιοποίησης των 22 περιφερειακών αεροδρομίων, μέσω διεθνούς διαγωνισμού που έχει ήδη δρομολογηθεί από το Υπερταμείο, δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη παραχώρηση δημόσιας περιουσίας. Αποτελεί μια σύνθετη άσκηση εθνικού σχεδιασμού, όπου οι επενδύσεις, η ασφάλεια, η περιφερειακή ανάπτυξη και η στρατηγική θέση της χώρας στον παγκόσμιο αεροπορικό χάρτη καλούνται να συνυπάρξουν.
Το μήνυμα που εκπέμπει η Εθνική Ελληνική Επιτροπή του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC Ελλάς), μέσω του νεοσύστατου Τομέα Αεροπορικής Ανάπτυξης και σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Πιλότων, είναι σαφές: η επιτυχία της παραχώρησης δεν θα μετρηθεί μόνο σε εκατομμύρια ευρώ επενδύσεων και νέες εγκαταστάσεις, αλλά στην ικανότητα της Πολιτείας να δημιουργήσει ένα σύγχρονο οικοσύστημα αεροπορικής ανάπτυξης. Γιατί τα αεροδρόμια δεν είναι απλώς διάδρομοι προσγείωσης και απογείωσης. Είναι οι πύλες μέσα από τις οποίες μια χώρα συνδέεται με τον κόσμο. Είναι οι αρτηρίες της οικονομίας, οι γέφυρες των νησιωτικών κοινωνιών, οι κρίσιμοι κόμβοι εθνικής ασφάλειας και ταυτόχρονα οι καταλύτες για τουρισμό, εμπόριο, εκπαίδευση και τεχνολογική εξέλιξη.
Ένας διαγωνισμός με διαφορετικές απαιτήσεις
Η παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων προβλέπεται να έχει διάρκεια περίπου 40 ετών, με το επενδυτικό αποτύπωμα να εκτιμάται μεταξύ 200 και 300 εκατ. ευρώ. Η διαδικασία εξελίσσεται σε δύο φάσεις, με την προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος να έχει οριστεί για τις 20 Αυγούστου 2026. Ωστόσο, το ICC Ελλάς προειδοποιεί ότι η νέα πραγματικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιγραφή προηγούμενων μοντέλων. Η εμπειρία των 14 αεροδρομίων που διαχειρίζεται η Fraport Greece απέδειξε ότι ένα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον μπορεί να μεταμορφώσει τις αεροπορικές υποδομές και να εκτοξεύσει την επιβατική κίνηση.
VIRAL
Όμως τα 22 νέα αεροδρόμια έχουν διαφορετικό χαρακτήρα. Δεν αποτελούν απλώς τουριστικές πύλες. Βρίσκονται σε νησιωτικές, ακριτικές και στρατηγικής σημασίας περιοχές, όπου η αεροπορική σύνδεση αποτελεί πολλές φορές ζήτημα κοινωνικής συνοχής, εθνικής παρουσίας και επιχειρησιακής ετοιμότητας. Ένα αεροδρόμιο στο Καστελόριζο, στη Λέρο ή στην Αλεξανδρούπολη δεν αξιολογείται μόνο με οικονομικούς δείκτες. Η αξία του υπερβαίνει τα λογιστικά μεγέθη, καθώς συνδέεται με την ασφάλεια, την κυριαρχία και τη γεωπολιτική ισορροπία.
Από τις υποδομές στη στρατηγική λειτουργία
Το μεγάλο διακύβευμα δεν είναι μόνο να κατασκευαστούν σύγχρονες εγκαταστάσεις. Είναι να αποφευχθεί το φαινόμενο των «λαμπερών αλλά σιωπηλών» αεροδρομίων-υποδομών υψηλού κόστους που δεν θα διαθέτουν το απαραίτητο λειτουργικό περιβάλλον για να αναπτυχθούν. Το ICC Ελλάς επισημαίνει ότι απαιτείται ένας θεσμικός συντονιστής, ένας μηχανισμός που θα λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο Δημόσιο, τους επενδυτές, τις αεροπορικές εταιρείες, τους χρήστες των υποδομών και τις ρυθμιστικές αρχές.
Ο ρόλος αυτός δεν θα είναι η υπεράσπιση επιμέρους συμφερόντων, αλλά η δημιουργία ενός σταθερού πεδίου διαλόγου, όπου οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με ορίζοντα δεκαετιών και όχι με βάση πρόσκαιρες ανάγκες. Η Ελλάδα χρειάζεται έναν «αρχιτέκτονα συνεννόησης» για την αεροπορία της, έναν θεσμό που θα μπορεί να συνδέσει την αγορά με την Πολιτεία και να μετατρέψει τις διαφορετικές φωνές του κλάδου σε ενιαία στρατηγική κατεύθυνση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Γενική και Επιχειρηματική Αεροπορία, έναν τομέα που για χρόνια παρέμεινε στη σκιά της εμπορικής αεροπορίας, παρά τη σημαντική αναπτυξιακή του δυναμική. Το ICC Ελλάς προτείνει την ενσωμάτωση ειδικών προβλέψεων στους όρους της παραχώρησης, ώστε να διασφαλίζονται χώροι στάθμευσης αεροσκαφών, δυνατότητες αεροπορικής εκπαίδευσης, πρόσβαση μικρών αεροσκαφών και λειτουργική διαθεσιμότητα των περιφερειακών αεροδρομίων σε 24ωρη βάση.
Παράλληλα, εισηγείται τη δημιουργία πανεπιστημιακών προγραμμάτων για κατόχους επαγγελματικών πτυχίων πιλότων (ATPL), την ενίσχυση των αεροπορικών σχολών, την απλούστευση διαδικασιών για εκπαιδευόμενους πιλότους από τρίτες χώρες και την ταχύτερη έκδοση θεωρήσεων εισόδου. Η αεροπορική εκπαίδευση, όπως τονίζεται, δεν αποτελεί απλώς έναν εκπαιδευτικό κλάδο. Είναι μια επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο μιας βιομηχανίας που παγκοσμίως αναζητά χιλιάδες νέους επαγγελματίες.
Νέο θεσμικό πλαίσιο για μια νέα εποχή
Στις προτάσεις του ICC Ελλάς περιλαμβάνονται επίσης η αναθεώρηση του συστήματος χρεώσεων, η μείωση φόρων και τελών στα αεροπορικά καύσιμα και στις υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης, η κατάργηση περιττών γραφειοκρατικών διαδικασιών, όπως το έντυπο 731, αλλά και η επανεξέταση επιβαρύνσεων όπως ο φόρος πολυτελείας και τα τεκμήρια για μικρά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου, ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα λειτουργεί ως θεμέλιο για τη βιώσιμη και ασφαλή ανάπτυξη των περιφερειακών αεροδρομίων μετά την παραχώρησή τους. Κεντρικός άξονας αυτής της προσέγγισης αποτελεί η διατήρηση ισχυρής κανονιστικής εποπτείας από την Πολιτεία, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι νέοι φορείς διαχείρισης θα λειτουργούν με όρους διαφάνειας, αποτελεσματικότητας και πλήρους συμμόρφωσης με τα εθνικά και ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και λειτουργίας. Παράλληλα, κρίσιμο ζητούμενο είναι η κατοχύρωση της ισότιμης πρόσβασης όλων των χρηστών στις αεροπορικές υποδομές, ώστε τα αεροδρόμια να παραμείνουν ανοιχτές πλατφόρμες ανάπτυξης για την εμπορική αεροπορία, τη Γενική και Επιχειρηματική Αεροπορία, την εκπαίδευση πιλότων και τις υπηρεσίες ειδικού σκοπού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας, καθώς τα μικρότερα αεροδρόμια δεν αποτελούν απλώς σημεία άφιξης και αναχώρησης, αλλά κρίσιμους κρίκους κοινωνικής συνοχής και οικονομικής δραστηριότητας για νησιωτικές, ακριτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Η νέα εποχή των αεροπορικών υποδομών καλείται παράλληλα να ενσωματώσει υψηλούς περιβαλλοντικούς στόχους, μέσα από επενδύσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος, την αποδοτική χρήση των πόρων και τη σταδιακή μετάβαση σε πιο βιώσιμες μορφές αεροπορικής λειτουργίας.
Τέλος, ιδιαίτερη θέση στο νέο πλαίσιο καταλαμβάνει η προστασία των αεροδρομίων στρατηγικής σημασίας, καθώς υποδομές σε περιοχές όπως το Καστελόριζο, η Λέρος και η Αλεξανδρούπολη δεν αξιολογούνται μόνο με οικονομικούς όρους, αλλά αποτελούν κρίσιμα στοιχεία της εθνικής ασφάλειας και της γεωπολιτικής παρουσίας της χώρας. Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι απλώς η προσέλκυση επενδύσεων, αλλά η δημιουργία ενός ισορροπημένου μοντέλου όπου η επιχειρηματική ανάπτυξη θα συνυπάρχει με τη δημόσια ευθύνη, την ασφάλεια και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ελλάδας.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται η δημιουργία ενός «Μηχανισμού Επιχειρησιακής Ασφάλειας και Αεροπορικών Δεδομένων», ο οποίος θα συγκεντρώνει ανωνυμοποιημένες πληροφορίες για τη λειτουργία των αεροδρομίων, προσφέροντας τεκμηριωμένες προτάσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας και της ποιότητας υπηρεσιών.
Το αεροδρόμιο ως μοχλός εθνικής ανάπτυξης
Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι να μην αντιμετωπιστούν τα περιφερειακά αεροδρόμια ως απλές εμπορικές μονάδες. Η πραγματική τους αξία βρίσκεται στη δυνατότητά τους να λειτουργήσουν ως πυρήνες ανάπτυξης για ολόκληρες περιοχές. Η επιτυχία της παραχώρησης θα κριθεί από το αν η Ελλάδα θα καταφέρει να συνδυάσει το επενδυτικό κεφάλαιο με ένα ισχυρό θεσμικό περιβάλλον. Από το αν θα δημιουργήσει αεροδρόμια που δεν θα υποδέχονται απλώς επιβάτες, αλλά θα γεννούν ευκαιρίες.
Γιατί τελικά η μεγάλη μάχη δεν αφορά μόνο το ποιος θα διαχειριστεί τους αεροδιαδρόμους της χώρας. Αφορά το ποια Ελλάδα θέλει να χτίσει η επόμενη δεκαετία. Μια Ελλάδα που απλώς θα διαθέτει σύγχρονες πύλες εισόδου ή μια Ελλάδα που θα χρησιμοποιήσει την αεροπορία ως κινητήριο δύναμη ανάπτυξης, σύνδεσης και εθνικής παρουσίας. Η απάντηση θα δοθεί μέσα από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα. Και αυτές οι αποφάσεις θα αφήσουν το αποτύπωμά τους στον ελληνικό ουρανό για τα επόμενα σαράντα χρόνια.
0 ΣΧΟΛΙΑ