13η σύνταξη: Πόσο θα κοστίσει και ποιοι συνταξιούχοι θα ωφεληθούν
Η επαναφορά της 13ης σύνταξης βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο, με αφορμή την πρόταση που παρουσίασε το ΠΑΣΟΚ και τον πρόεδρό του, Νίκο Ανδρουλάκη. Το ζήτημα έχει πυροδοτήσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, καθώς αφορά περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους, οι οποίοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η αντιπολίτευση, έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες στο εισόδημά τους τα τελευταία χρόνια. Η συζήτηση επικεντρώνεται τόσο στη δυνατότητα επαναφοράς της 13ης σύνταξης όσο και στο δημοσιονομικό κόστος ενός τέτοιου μέτρου, με την κυβέρνηση να εκφράζει επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στα δημόσια οικονομικά.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ
Την πρόταση για την επαναφορά της 13ης σύνταξης παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης, προτείνοντας η εφαρμογή του μέτρου να γίνει σταδιακά και όχι εφάπαξ. Η παροχή θα δοθεί σε δύο φάσεις η πρώτη κατά τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης και η δεύτερη κατά τον τρίτο με τους συνταξιούχους να λαμβάνουν κάθε φορά το μισό ποσό της προβλεπόμενης 13ης σύνταξης, γεγονός που, σύμφωνα με το κόμμα, θα κατανείμει το δημοσιονομικό βάρος σε βάθος χρόνου και θα περιορίσει τις πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Η κυβερνητική πλευρά απέρριψε άμεσα την πρόταση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να εκτιμά ότι η πλήρης επαναφορά της 13ης σύνταξης θα συνεπαγόταν δημοσιονομικό κόστος περίπου 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, χαρακτήρισε την πρόταση ως μη ρεαλιστική και έκανε λόγο για επιστροφή σε πρακτικές λαϊκισμού, υποστηρίζοντας ότι η δημοσιονομική σταθερότητα δεν επιτρέπει παροχές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την οικονομική πορεία της χώρας.
Τι συνέβη στις συντάξεις τα προηγούμενα χρόνια
Η συζήτηση για τη 13η σύνταξη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνταξιούχοι εξακολουθούν να επισημαίνουν ότι το εισόδημά τους έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία, κατά την περίοδο των μνημονίων (2010-2019) οι κύριες συντάξεις μειώθηκαν κατά 35% έως 40%, με κάποιες απώλειες να αγγίζουν το 45%, ενώ την πρώτη τριετία της Νέας Δημοκρατίας (2019-2022) δεν δόθηκαν καθόλου αυξήσεις. Αν και την περίοδο 2023-2026 εφαρμόστηκαν αυξήσεις 16,4% στις κύριες συντάξεις, ο σωρευτικός πληθωρισμός της ίδιας περιόδου έφτασε περίπου το 19,8%, με αποτέλεσμα οι συνταξιούχοι να συνεχίζουν να χάνουν αγοραστική δύναμη.
VIRAL
Πώς υπολογίζονται οι αυξήσεις
Οι αναπροσαρμογές των συντάξεων βασίζονται στον νόμο 4670/2020, γνωστό ως νόμο Βρούτση. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η ετήσια αύξηση προκύπτει από το άθροισμα του 50% του ετήσιου πληθωρισμού και του 50% του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας, κάτι που για το 2027 εκτιμάται ότι θα φέρει συνολική αύξηση γύρω στο 2,6% (1,8% από τον πληθωρισμό που υπολογίζεται στο 3,6%, συν 0,9% από την ανάπτυξη). Ωστόσο, οι επικριτές του συστήματος επισημαίνουν ότι όταν ο πληθωρισμός ξεπερνά το ποσοστό των αυξήσεων, οι συνταξιούχοι εξακολουθούν να υφίστανται πραγματική μείωση της αγοραστικής τους δύναμης.
Γιατί οι πραγματικές αυξήσεις ήταν μικρότερες
Παρά τις ονομαστικές αναπροσαρμογές, η συνολική επιβάρυνση του ασφαλιστικού συστήματος δείχνει ότι οι πραγματικές αυξήσεις που έφτασαν στους συνταξιούχους ήταν χαμηλότερες. Η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη αυξήθηκε κατά μόλις 10% την περίοδο 2022-2026, παρά τον πληθωρισμό που άγγιξε το 20%, καθώς οι αυξήσεις αφορούσαν μόνο τις κύριες συντάξεις (αφήνοντας εκτός τις επικουρικές) και πολλοί δικαιούχοι με προσωπική διαφορά δεν είδαν πραγματικό όφελος αφού αυτή απορρόφησε τις αυξήσεις. Ενδεικτικά, για το τρέχον έτος, η δαπάνη για τις αυξήσεις ανήλθε στα 475 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που καλύπτει μόλις το 1,4% της συνολικής ετήσιας συνταξιοδοτικής δαπάνης των 34 δισεκατομμυρίων ευρώ. Από αυτά, περίπου 540 εκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν στην ήδη εξαγγελθείσα οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ που έχει προγραμματιστεί να δοθεί τον Νοέμβριο, με αποτέλεσμα η πρόσθετη επιβάρυνση να υπολογίζεται στα 420 εκατομμύρια ευρώ. Κατά τον τρίτο χρόνο εφαρμογής της πρότασης, όταν θα ολοκληρωθεί η καταβολή της 13ης σύνταξης, το κόστος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στα 900 εκατομμύρια ευρώ.
Το κόστος της πρότασης για τη 13η σύνταξη
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε το ΠΑΣΟΚ, η εφαρμογή της πρότασης θα ξεκινούσε με κόστος περίπου 420 εκατομμυρίων ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο.Η χορήγηση μισής κύριας σύνταξης στους περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους αντιστοιχεί σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Από το ποσό αυτό αφαιρούνται οι κρατήσεις για υγειονομική περίθαλψη, φόρο εισοδήματος και Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, οι οποίες επιστρέφουν στο Δημόσιο, μειώνοντας το καθαρό κόστος στα περίπου 900 εκατομμύρια ευρώ.
Τα κυβερνητικά σχέδια ενόψει ΔΕΘ
Την ίδια στιγμή, το Μέγαρο Μαξίμου εξετάζει διαφορετικό μοντέλο οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να παρουσιαστεί σχέδιο για τη χορήγηση ποσού που θα αντιστοιχεί στην εθνική σύνταξη, δηλαδή από 402 έως 446 ευρώ ανά συνταξιούχο. Εφόσον η συγκεκριμένη παροχή υλοποιηθεί ανεξάρτητα από το ήδη εξαγγελθέν επίδομα των 300 ευρώ, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται ότι θα υπερβεί το 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ ήδη από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής.
Διαβάστε επίσης
Η πολιτική αντιπαράθεση συνεχίζεται
Η αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης δεν περιορίζεται μόνο στο θέμα της 13ης σύνταξης. Ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η Νέα Δημοκρατία δεν υλοποίησε προεκλογικές δεσμεύσεις του 2019, όπως τη μείωση του ΦΠΑ και την κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου, ενώ σημείωσε ότι η κυβέρνηση απέρριψε επανειλημμένα την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την ένταξη των υγειονομικών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά πριν τελικά προχωρήσει σε δικές της πρωτοβουλίες. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ζήτημα της 13ης σύνταξης αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να διαφωνούν τόσο για τον τρόπο στήριξης των συνταξιούχων όσο και για τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.
0 ΣΧΟΛΙΑ