Σαν σήμερα 9 Ιουλίου 1821: Οι Τούρκοι απαγχονίζουν τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και σφαγιάζουν την ηγεσία της Κύπρου

Σαν σήμερα, 9 Ιουλίου 1821 οι Τούρκοι προχώρησαν σε σφαγές Κυπρίων. Έπειτα από την Ελληνική Επανάσταση στις 25 Μαρτίου 1821, οι Τούρκοι προχώρησαν σε προληπτικά μέτρα σε περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου κατοικούσαν ελληνικοί πληθυσμοί που δεν είχαν επαναστατήσει. Σε περιοχές της Μικράς Ασίας (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Κυδωνίες και Έφεσος) και της Κύπρου εκδηλώθηκαν από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο διωγμοί, οι οποίοι αποσκοπούσαν στην τρομοκράτηση των ραγιάδων και την εξόντωση των ηγετών τους.

Η προληπτική αφόπλιση των Ελλήνων της Κύπρου

Με τη στρατηγική της θέση ανάμεσα στη Μικρά Ασία και την Εγγύς Ανατολή, η Κύπρος δεν αποτέλεσε εξαίρεση από τους διωγμούς. Εκείνη την εποχή κατοικούσαν στη μεγαλόνησο 80.000 Έλληνες και 20.000 Τούρκοι. Ο σουλτάνος Μαχμούτ Β’ γνώριζε ότι οι Έλληνες της Κύπρου δεν είχαν την πρόθεση να εξεγερθούν παρά την αριθμητική τους υπεροχή. Για πολλά χρόνια είχαν επιδείξει νομιμοφροσύνη, όπως αναφέρει το τουρκικό διάταγμα που στάλθηκε στη νήσο για τον αφοπλισμό τους.

Σημειώνεται ότι η Φιλική Εταιρεία είχε εξαιρέσει από την Επανάσταση την Κύπρο, διότι βρισκόταν μακριά από τις εστίες των πολεμικών επιχειρήσεων και το ελληνικό ναυτικό δεν μπορούσε να υποστηρίξει τον ξεσηκωμό του νησιού. Η συνεισφορά της Κύπρου συνίστατο σε χρήμα και έμψυχο δυναμικό, όπως μαρτυρά επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τον αρχιεπίσκοπο της Κύπρου Κυπριανό, στις 8 Οκτωβρίου 1820, που τον ευχαριστεί για τα χρήματα που συγκέντρωσε από εράνους των κατοίκων του νησιού.

Οι Τούρκοι προχωρούν σε σφαγές Κυπρίων

VIRAL

Ανατροπή-βόμβα στο θρίλερ του Αιγίου: «Με τίποτα δεν θα σκότωνε τον γιο της» – Tα νέα στοιχεία που ανατρέπουν τα πάντα στο διπλό φονικό

Σοκ: Νεκρή μία 90χρονη από τη φωτιά στο Σισμανόγλειο νοσοκομείο

Το τελευταίο «αντίο» στη Βάγια Νέστορα: Στην Κοζάνη ο Μητσοτάκης – Ραγίζει καρδιές η έκκληση της οικογένειας

Ωστόσο, στις 3 Μαΐου 1821, αποβιβάστηκαν για προληπτικούς λόγους στην Κύπρο 4.000 τούρκοι στρατιώτες από τη Συρία και την Παλαιστίνη. Ο μουτεσελίμης Κιουτσούκ Μεχμέτ, μετά την ολοκλήρωση του αφοπλισμού των Ελλήνων, συνέταξε ένα κατάλογο 486 επιφανών Κυπρίων με επικεφαλής τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και διαμήνυσε στον σουλτάνο ότι δεν ωφελεί σε τίποτα ο αφοπλισμός ενόσω οι αναφερόμενοι στον κατάλογο μένουν στη ζωή, επειδή λόγω των πλούτων και των διασυνδέσεων τους στην Ευρώπη, μπορούν να προμηθευτούν όπλα και εφόδια και να προκαλέσουν εξέγερση στο νησί.

Η συγκατάθεση για την σφαγή

Τη συγκατάθεση της έδωσε η Υψηλή Πύλη για τη σφαγή όλων των προσώπων του καταλόγου και της δήμευσης της περιουσίας τους, εκτός κι αν αποφάσιζαν να αλλαξοπιστήσουν. Άμεσα το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή και οι πρόκριτοι κλήθηκαν στη Λευκωσία δήθεν για διαβουλεύσεις και τέθηκαν υπό κράτηση, ενώ οι περισσότεροι συνελήφθησαν στους τόπους διαμονής τους, στις 12 Ιουνίου 1821, κατά τη διάρκεια της κυριακάτικης Θείας Λειτουργίας. Από τους 486 προγραμμένους Ελληνοκύπριους μόνο 16 κατόρθωσαν να διαφύγουν. Οι υπόλοιποι ρίχτηκαν στα μπουντρούμια και περίμεναν την ημέρα της θανάτωσής τους.

Πιθανότατα οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν λόγω της κυκλοφορίας επαναστατικών προκηρύξεων στη Λάρνακα από τον αρχιμανδρίτη Θεόφιλο Θησέα, και από την εμφάνιση  ελληνικών πλοίων δυτικά της Κερύνειας, με επικεφαλής, σύμφωνα με μία παράδοση, τον Κωνσταντίνο Κανάρη.

Οι Τούρκοι προχωρούν σε σφαγές Κυπρίων

Στις 9 Ιουλίου 1821, ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός απαγχονίστηκε στην πλατεία Διοικητηρίου της Λευκωσίας κάτω από μία μουριά, ενώ την ίδια ημέρα καρατομήθηκαν οι τρεις μητροπολίτες της Κύπρου, ο Πάφου Χρύσανθος, ο Κιτίου Μελέτιος και ο Κυρηνίας Λαυρέντιος, καθώς και άλλοι κληρικοί. Την επομένη και ως τις 14 Ιουνίου αποκεφαλίστηκαν και οι υπόλοιποι του καταλόγου, εκτός από 36 που αλλαξοπίστησαν.

Χρόνια αργότερα, μεταξύ 1884 και 1895, ο εθνικός ποιητής της Κύπρου Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917) έγραψε το επικό ποίημα «Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου», όπου αναφέρεται στα τραγικά γεγονότα εκείνων των ημερών.