Σαν σήμερα 8 Ιουλίου 1965: : Η επιστολή του βασιλιά Κωνσταντίνου που άνοιξε τον δρόμο για τα «Ιουλιανά» και την πολιτική κρίση
Σαν σήμερα, στις 8 Ιουλίου 1965, σημειώθηκε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα της μεταπολεμικής Ελλάδας, το οποίο αποτέλεσε την απαρχή μιας βαθιάς θεσμικής κρίσης που έμεινε στην ιστορία ως «Ιουλιανά». Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος απέστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου, με την οποία εξέφραζε την έντονη αντίθεσή του στις πολιτικές του επιλογές και τον κατηγορούσε ότι ενίσχυε και υπέθαλπε «συνωμοσία» με σκοπό την ανατροπή του Συντάγματος και την επιβολή δικτατορίας. Η επιστολή αυτή αποτέλεσε το σημείο κορύφωσης μιας ήδη τεταμένης σχέσης ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου και τα Ανάκτορα. Ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε κερδίσει τις εκλογές του 1964 με μεγάλη πλειοψηφία και απολάμβανε σημαντική λαϊκή αποδοχή. Ωστόσο, σύντομα προέκυψαν σοβαρές διαφωνίες ανάμεσα στον πρωθυπουργό και το παλάτι, κυρίως γύρω από τον έλεγχο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και τον ρόλο του στρατού στην πολιτική ζωή της χώρας.
Η κρίση επιδεινώθηκε όταν ο Παπανδρέου επιχείρησε να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Άμυνας, προκειμένου, όπως υποστήριζε, να διασφαλίσει τον έλεγχο της κυβέρνησης πάνω στις ένοπλες δυνάμεις. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στα Ανάκτορα, τα οποία εξέφρασαν φόβους για πιθανές κομματικές παρεμβάσεις στον στρατό. Η επιστολή του βασιλιά Κωνσταντίνου στις 8 Ιουλίου 1965 αποτέλεσε ουσιαστικά την έναρξη μιας ανοιχτής σύγκρουσης. Λίγες ημέρες αργότερα, η διαφωνία κορυφώθηκε με την παραίτηση του Γεωργίου Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965, γεγονός που οδήγησε στην πολιτική ανωμαλία που έμεινε γνωστή ως «Αποστασία».
Η αποχώρηση βουλευτών της Ένωσης Κέντρου από την κυβερνητική παράταξη και ο σχηματισμός νέων κυβερνήσεων χωρίς τη λαϊκή εντολή που είχε λάβει ο Παπανδρέου προκάλεσαν μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Οι συγκεντρώσεις εκείνης της περιόδου χαρακτηρίστηκαν από έντονη κοινωνική και πολιτική αντιπαράθεση, ενώ η φράση «15 Ιουλίου – ποτέ» συνδέθηκε με το κλίμα οργής πολλών πολιτών. Η κρίση των Ιουλιανών δεν οδήγησε άμεσα σε λύση. Η πολιτική αστάθεια συνεχίστηκε για σχεδόν δύο χρόνια και αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που συνέβαλαν στη δημιουργία του κλίματος μέσα στο οποίο εκδηλώθηκε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
Διαβάστε επίσης
Σήμερα, η επιστολή της 8ης Ιουλίου 1965 παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ντοκουμέντα της σύγκρουσης ανάμεσα στη μοναρχία και την κοινοβουλευτική κυβέρνηση εκείνης της εποχής. Μια σύγκρουση που σημάδεψε τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδας και άφησε βαθιά αποτυπώματα στη δημοκρατική πορεία της χώρας. Η περίοδος εκείνη αποτέλεσε ένα σημείο καμπής για την ελληνική δημοκρατία, καθώς ανέδειξε τα όρια των σχέσεων ανάμεσα στους πολιτειακούς θεσμούς και την εκλεγμένη κυβέρνηση. Τα γεγονότα του καλοκαιριού του 1965 παρέμειναν για δεκαετίες αντικείμενο έντονης ιστορικής συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης.
0 ΣΧΟΛΙΑ