Μηχανογραφικό 2026: Οδηγός επιβίωσης για το «πέμπτο μάθημα» των Πανελλαδικών

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ένα από τα μεγαλύτερα διλλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές της τρίτης λυκείου μετά την λήξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων είναι η σχολή που πρέπει να επιλέξουν, την στιγμή που ο χρόνος πιέζει για να συμπληρωθούν τα μηχανογραφικά δελτία για την εισαγωγή στα ΑΕΙ.

Πολλοί καθηγητές παρομοιάζουν την συμπλήρωση του μηχανογραφικού ως «πέμπτο εξεταζόμενο μάθημα», καθώς οι υποψήφιοι των πανελληνίων έρχονται αντιμέτωποι με την ίδια πίεση των εξετάσεων και ταυτόχρονα μπορεί να κάνουν λάθη που μπορεί και να τους κοστίσουν. Η εφημερίδα «Καθημερινή», με τη βοήθεια του μαθηματικού Στράτου Στρατηγάκη, κατέγραψε όλα όσα πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι μαθητές, τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν αλλά και τυχόν παγίδες που πρέπει να αποφύγουν ώστε να συμπληρώσουν ένα μηχανογραφικό το οποίο θα ανταποκρίνεται στις επιθυμίες τους.

Μάλιστα οι υποψήφιοι καλούνται να επιλέξουν τι πρέπει να σπουδάζουν και ότι τι επάγγελμα θέλουν να ακολουθήσουν, καθώς οι προβλέψεις για την μελλοντική αγορά εργασίας είναι δύσκολες.

Αρχικά, ο υποψήφιος πρέπει με την κατάρτιση του μηχανογραφικού του να επιλέξει τις σπουδές που θέλει να κάνει. Ο κ. Στρατηγάκης λέει ότι: «Δεν επιλέγει επάγγελμα, διότι δεν μπορεί να το κάνει αυτή τη στιγμή για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι ο κόσμος μας αλλάζει με ασύλληπτη ταχύτητα. Αυτό που σήμερα θεωρείται ως επάγγελμα του μέλλοντος, μέχρι να τελειώσει τις σπουδές του ο φοιτητής μπορεί να μην έχει πλέον τις ίδιες προοπτικές ανάπτυξης. Έχει συμβεί ήδη πολλές φορές, φέρνοντας σε αδιέξοδο υποψηφίους που επέλεξαν επάγγελμα και όχι σπουδές. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ουδείς, και όχι μόνο ο 18χρονος υποψήφιος, γνωρίζει την αγορά εργασίας, κάτι που είναι απολύτως λογικό, ούτε γνωρίζει όλα τα επαγγέλματα που έχουν δημιουργηθεί. Το επάγγελμα, λοιπόν, περνάει σε δεύτερο πλάνο και επικεντρωνόμαστε στις σπουδές».

Τα κριτήρια επιλογής του μηχανογραφικού

Το σημαντικότερο κριτήριο είναι ο υποψήφιος να διαλέξει αυτό που του αρέσει να μελετάει. Βασικός στόχος είναι ο φοιτητής να αγαπήσει τους σπουδές του και να γίνει καλός σε αυτές και όχι απλά να τις ολοκληρώσει,

Έπειτα, το επόμενο κριτήριο είναι να μπορεί να παρακολουθεί και να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Είναι σημαντικό να έχει δει τα μαθήματα στο πρόγραμμα σπουδών που θα κληθεί να μελετήσει σε κάθε τμήμα και σχολή και τελικά να επιλέξει το τμήμα αν μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό.

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής

Πολλά τμήματα ζήτησαν να ενταχθούν και σε άλλα επιστημονικά πεδία μετά την καθιέρωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και την έλλειψη φοιτητών στα ακριτικά πανεπιστήμια, ώστε να γεμίσουν με σπουδαστές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχει ενταχθεί στο 4ο επιστημονικό πεδίο (σπουδές οικονομίας και πληροφορικής) και τμήματα που απαιτούν γνώσεις φυσικής, χημείας και βιολογίας για την απρόσκοπτη παρακολούθηση του προγράμματος σπουδών. Σημειώνεται ότι πρόκειται για μαθήματα που ο υποψήφιος από το 4ο πεδίο δεν έχει διδαχθεί σε βάθος στις τελευταίες δύο τάξεις του λυκείου.

Από φέτος η Σχολή Ευελπίδων εντάσσεται και στο 3ο και στο 4ο πεδίο, με τον εύελπις να χρειάζεται να γνωρίζει και μαθηματικά και φυσική. Ωστόσο εάν είναι υποψήφιος του 3ου (επιστημών υγείας) ή του 4ου πεδίου (οικονομίας και πληροφορικής), δεν θα έχει παρακολουθήσει ένα από τα δύο μαθήματα κατά την προετοιμασία του στις Πανελλήνιες. Έτσι είναι σημαντικό οι υποψήφιοι να έχουν δει τα μαθήματα του τμήματος, ώστε κατά την διάρκεια των σπουδών τους να μην βρεθούν αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις.

Τρίτο κριτήριο είναι να γνωρίζει ο υποψήφιος που μπορεί να τον οδηγήσουν οι σπουδές που διαλέγει. Πολύς κόσμος τείνει να λέει στα παιδιά να σπουδάζουν για να βρουν μία αξιοπρεπή εργασία με καλό μισθό, λέγοντας έμμεσα στους υποψηφίους ότι η επαγγελματική αποκατάσταση θα πρέπει να αποτελεί πρώτο κριτήριο.

Όμως αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί φοιτητές να εγκαταλείπουν τις σπουδές τους γιατί επέλεξαν σπουδές με καλό επαγγελματικό μέλλον και τελικά δεν μπορούν να προσαρμοστούν σε αυτές γιατί δεν τους αρέσουν.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι οι στρατιωτικές σχολές, όπου ένας μεγάλος αριθμός σπουδαστών τις εγκαταλείπει. «Πιο συχνό είναι, όμως, το φαινόμενο να αλλάζει ξαφνικά η αγορά εργασίας και αυτό που σήμερα μοιάζει ιδανική επιλογή να μην έχει πια ζήτηση. Το 2009 ο τελευταίος που εισήχθη στο τμήμα πολιτικών μηχανικών του ΕΜΠ είχε συγκεντρώσει 19.356 μόρια, πιστεύοντας ότι έχει κάνει την καλύτερη επιλογή. Όταν τελείωσε τις σπουδές του είδε ότι δεν μπορούσε να βρει εργασία, διότι εν τω μεταξύ είχε καταρρεύσει ο κατασκευαστικός κλάδος, λόγω της οικονομικής κρίσης. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι με το μέχρι τώρα περιζήτητο επάγγελμα του προγραμματιστή, που με την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αρχίζει και χάνει τη λάμψη του», είπε ο κ. Στρατηγάκης.

Τα βήματα για την συμπλήρωση του μηχανογραφικού

Οι υποψήφιοι για να συμπληρώσουν το μηχανογραφικό τους πρέπει να κάνουν δύο βήματα:

1. Θα πρέπει να δηλώσουν τις σχολές των επιστημονικών αντικειμένων που τους ενδιαφέρουν σε όλες τις πόλεις, χωρίς να κοιτάζουν τις περσινές βάσεις εισαγωγής. Όμως στο τέλος θα πρέπει να κρατήσουν τη σχολή με τη χαμηλότερη βάση εισαγωγής του 2025.
2. Θα εντοπίσουν την πιο χαμηλόβαθμη σχολή από αυτές που είχαν δηλώσει και έπειτα θα τις κατατάξουν σε φθίνουσα σειρά με βάση τις βάσεις του 2025. Έπειτα θα πρέπει να δηλώσουν μία σχολή από κάθε βαθμολογική κλίμακα.

Δύσκολη η επιλογή των σπουδών

Υπάρχουν πολλοί παράμετροι οι οποίοι δυσκολεύουν, χωρίς λόγο, την επιλογή σπουδών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα επαγγέλματα του μέλλοντος, στα οποία υπάρχει ο κίνδυνος να διαψευστούν οι μακροπρόθεσμες αναλύσεις.

«Πριν από 10 χρόνια κανείς δεν είχε προβλέψει την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης (ούτε μπορούσε να τη φανταστεί), με αποτέλεσμα οι τότε εκτιμήσεις να καθίστανται τώρα ξεπερασμένες. Σε αυτό το πλαίσιο, και όσοι μιλούν τώρα για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να πέσουν έξω. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Τζένσεν Χουάνγκ, ιδρυτή και CEO της Nvidia, αμερικανικής πολυεθνικής εταιρείας τεχνολογίας, ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης δεν έχει σημασία τι θα σπουδάζουν τα παιδιά», λέει ο κ. Στρατηγάκης.

Μία ακόμη παράμετρος που μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο έναν υποψήφιο είναι το κυνήγι ενός πτυχίου «με κύρος», χωρίς ωστόσο να έχει τα μόρια για να το πετύχει. Το συνεχές άγχος για τη διαμόρφωση των βάσεων γεμίζει με άγχος τη διαδικασία της απόφασης επιλογής σπουδών χωρίς κανένα λόγο, αφού κανείς δεν μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση των βάσεων.

Είναι αρκετά σημαντικό να τονιστεί ότι η βάση δεν δείχνει την αξία της σχολής, αλλά την ζήτηση της.

Πολλές φορές τόσο οι υποψήφιοι όσο και οι γονείς τους πιστεύουν ότι η αξία της σχολής κρίνεται από την βάση της. Ωστόσο η βάση παρουσιάζει τη ζήτηση της σχολής και η ζήτηση δεν έχει σχέση με την αξία. Επίσης η ζήτηση έχει πολλές παραμέτρους, όπου οι προσδοκίες της επαγγελματικής αποκατάστασης, το κύρος και η έδρα του πανεπιστημίου, η πόλη στην οποία βρίσκεται καθώς και αν το ΑΕΙ βρίσκεται σε αστικό κέντρο ή περιφερειακό.

Ο κ. Στρατηγάκης αναφερόμενος στη ζήτηση επισημαίνει: «Ενδεικτικά, η Νομική της Κομοτηνής είναι, κατά γενική ομολογία, πολύ καλή. Εχει τη χαμηλότερη βάση μεταξύ των τμημάτων Νομικής απλώς επειδή βρίσκεται στην άκρη της Ελλάδας. Το ίδιο συμβαίνει και με την Ιατρική Κρήτης και άλλα τμήματα περιφερειακών ΑΕΙ, που δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν από τα αντίστοιχα τμήματα σε πανεπιστήμια στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα».

Η πρόσβαση στις σχολές και τα μόρια

Το επόμενο λάθος που κάνουν οι υποψήφιοι είναι να προσπαθούν να πετύχουν την υψηλότερη δυνατή σχολή που τους επιτρέπουν τα μόρια τους. Αν δούμε τα μόρια του πρώτου εισαχθέντος σε σχολές που ορισμένοι θεωρούν μη περιζήτητες, θα διαπιστώσουμε ότι είναι υποψήφιοι με πάνω από 19.000 μόρια. Το έχουμε δει σε τμήματα φιλολογίας, μαθηματικών, φυσικής, οικονομικών και σε πολλά άλλα που δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ζήτησης.

Έπειτα πολλοί υποψήφιοι δηλώνουν τα τμήματα ακολουθώντας την φθίνουσα σειρά των βάσεων, με αποτέλεσμα ο υποψήφιος να εισαχθεί σε ένα τμήμα κατά τύχη.

Τα αποτελέσματα των ειδικών μαθημάτων

Αναμένεται σήμερα, Παρασκευή (03/07) να ανακοινωθούν οι βαθμολογίες των υποψήφιων των Γενικών και Επαγγελματικών Λυκείων στα ειδικά μαθήματα και στις εξετάσεις των μουσικών δεξιοτήτων. Όσοι υποψήφιοι εξετάστηκαν σε αυτά, θα αποκτήσουν την τελική εικόνα για τις επιδόσεις τους και θα μπορέσουν να δηλώσουν το μηχανογραφικό τους.

Τέλος αναμένεται το υπουργείο Παιδείας να δημοσιεύσει την προθεσμία για τις δηλώσεις των μηχανογραφικών και προς τα τέλη του Ιουλίου θα ανακοινωθούν οι βάσεις εισαγωγής.