Νομίζεις ότι φταίει ο σύντροφός σου; Διάβασε αυτό πριν τσακωθείτε ξανά

Οι περισσότερες σχέσεις δεν καταστρέφονται από διαπληκτισμούς που προκυπτουν μεταξύ ενός ζευγαριού. Καταστρέφονται από τον τρόπο με τον οποίο το ζευγάρι διαπληκτίζεται. Η αλήθεια δεν ειναι πολύπλοκη και άβολη, αλλά πολύ περισσότερο είναι απλή και κατανοητή: όταν συγκρουόμαστε με τον σύντροφό μας, δεν ενεργοποιείται ο «ώριμος ενήλικας» μέσα μας. Ενεργοποιείται το παλιό, αυτόματο νευροψυχολογικό μας σύστημα επιβίωσης. Αυτό που δεν θέλει να αντιληφθεί την διάσταση του διαπληκτισμού, απλώς θέλει να κερδίσει. Δεν θέλει σύνδεση, θέλει έλεγχο. Δεν θέλει ευαλωτότητα, θέλει άμυνα. Και εκεί ακριβώς γεννιέται ο ανώριμος “καβγάς”.
Η ανωριμότητα εντός της σύγκρουσης δεν σημαίνει ότι είσαι «κακός» ή ότι η σχέση σου δεν λειτουργεί. Σημαίνει ότι, τη στιγμή της έντασης, χάνεται η ικανότητα ρύθμισης των συναισθημάτων και αντικαθίσταται από αντιδράσεις που έχουν στόχο όχι την κατανόηση, αλλά τη νίκη. Ωστόσο, παραλείπεται συχνά ότι στις σχέσεις δεν υπάρχει πραγματική νίκη όταν ο άλλος νιώθει ηττημένος. Υπάρχει μόνο απόσταση.
Με ποιον τρόπο ακυρώνεται η πραγματικότητα της σχέσης
Ένα από τα πιο συχνά μοτίβα είναι η μετατόπιση της ευθύνης. Όταν κάτι είναι εμφανές ότι δεν πάει καλά, το μυαλό αναζητεί αμέσως έναν εξωτερικό ένοχο ή/και έναν εκωτερικό αιτιακό παράγοντα. «Εσύ φταις». «Εσύ το ξεκίνησες». «Εσύ με έκανες έτσι». Με άλλα λόγια, ενεργοποιεί μια εσωτερική προσπάθεια προστασίας του εγώ. Γιατί αν και εφόσον ευθύνεται ο άλλος, δεν χρειάζεται να κοιτάξω τον εαυτό μου. Όμως αυτή η στρατηγική έχει κόστος: ακυρώνει την πραγματικότητα της σχέσης, η οποία πάντα αποτελεί συν-δημιούργημα δύο ανθρώπων. Η ωριμότητα δεν βρίσκεται στην λήψη της ολικής ευθύνης. Βρίσκεται στην αναγνώριση του μεριδίου σου, χωρίς να κρύβεσαι πίσω από την επίθεση του άλλου.
Έπειτα, υπάρχει η παγίδα της προσωπικοποίησης. Το πιο συνηθισμένο ψυχολογικό φίλτρο στον καβγά είναι το «το έκανε για να με πληγώσει». Ένα βλέμμα, μια καθυστέρηση, μια λέξη, μεταφράζεται ως πρόθεση. Όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν λειτουργούν με στρατηγική πρόθεσης να πληγώσουν τον σύντροφό τους. Λειτουργούν μέσα από τις δικές τους ανάγκες, τα δικά τους όρια, τη δική τους κούραση. Όταν ερμηνεύεις κάθε πράξη ως προσωπική επίθεση, δεν αντικρίζεις τον άνθρωπο απέναντί σου, αλλά πολύ περισσότερο αντικρίζεις έναν εχθρό στον οποίο πρέπει να απαντήσεις. Και εκεί ο διάλογος λήγει προτού καν ξεκινήσει.
Ένα ακόμα βαθιά ανώριμο μοτίβο είναι η συναισθηματική αποσύνδεση. Είναι η στιγμή που δεν αισθάνεσαι, απλώς αντιδράς. Κλείνεσαι κατά αυτόν τον τρόπο στον εαυτό σου και μεταμορφώνεσαι σε ενα ψυχρό αντικείμενο. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ενεργοποιείται ένας μηχανισμός προστασίας: «αν δεν νιώσω, δεν πληγώνομαι». Όμως εντός μίας σχέσης, το να μην αισθάνεσαι φαντάζει πιο επικίνδυνο από το να διαθέτεις έντονα συναισθήματα, καθώς η σύνδεση δεν χτίζεται στην τελειότητα. Χτίζεται στην παρουσία. Και όταν αποσύρεις το συναίσθημα, αποσύρεις και τη δυνατότητα επαφής. Η πραγματική δύναμη δεν είναι να μην επηρεάζεσαι. Είναι να παραμένεις διαθέσιμος ενώ επηρεάζεσαι.
Έπειτα, εισέρχεται η ανάγκη για έλεγχο. Εντός του διαπληκτισμού, πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να «κυριαρχήσουν» στη συζήτηση, ανεβάζοντας τον τόνο για να αποδείξουν ότι έχουν δίκιο και να κατευθύνουν το αποτέλεσμα. Αυτό όμως δεν είναι επικοινωνία. Είναι ανταγωνισμός. Και ο ανταγωνισμός στη σχέση παράγει δύο χαμένους, ακόμη κι αν ο ένας φύγει με το συναίσθημα της νίκης. Γιατί αυτό που πραγματικά μένει δεν είναι ποιος είχε δίκιο, αλλά το πόσο απομακρυνθήκατε ο ένας από τον άλλον.
Τέλος, υπάρχει κάτι πιο ύπουλο, προβληματικό και αποθαρρυντικό: η ασάφεια. Οι αόριστες υποσχέσεις, οι μισές κουβέντες, τα «θα δούμε», τα «κάποια στιγμή», τα «δεν ξέρω τώρα». Στον καβγά, η ασάφεια μοιάζει με διπλωματία, αλλά στην πραγματικότητα είναι αποφυγή. Και η αποφυγή δεν χτίζει εμπιστοσύνη. Τη διαβρώνει αργά και σταθερά, καθώς ο καθένας σας δεν μπορεί να βασιστεί σε κάτι που δεν ορίζεται. Και μια σχέση χωρίς σαφήνεια αρχίζει να γεμίζει με υποθέσεις,δηλαδή με το καύσιμο των συγκρούσεων.
Αν τα παρατηρήσεις όλα αυτά μαζί, θα αντιληφθείς το κρίσιμο σημείο ότι: ο ανώριμος καβγάς δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ένα σύστημα. Ένα σύστημα που ενεργοποιείται όταν η ασφάλεια της σχέσης αντικαθίσταται από την ανάγκη για άμυνα.Η μεταμόρφωση όμως είναι εφικτή, και δεν έχει να κάνει με το να γίνεις «ήρεμος άνθρωπος». Έχει να κάνει με κάτι πολύ πιο απαιτητικό: να μάθεις να παραμένεις συνειδητός μέσα στην ένταση. Να αναγνωρίζεις τη στιγμή που θες να κατηγορήσεις, να αποσυρθείς, να ελέγξεις ή να εξαφανιστείς συναισθηματικά και να επιλέγεις κάτι διαφορετικό.
Διαβάστε επίσης
Γιατί εκεί βρίσκεται η ουσία της συναισθηματικής ωριμότητας: όχι στο να μην ενεργοποιείσαι, αλλά στο να μην αφήνεις την ενεργοποίηση να σε οδηγεί αυτόματα. Να μπορείς να πεις «εδώ δεν χρειάζεται να κερδίσω, χρειάζεται να καταλάβω». Ή ακόμα πιο βαθιά: «αν θέλω να κρατήσω αυτή τη σχέση ζωντανή, πρέπει να παραμείνω συνδεδεμένος ακόμη και όταν δυσκολεύομαι». Και αυτό είναι το σημείο όπου οι σχέσεις αλλάζουν επίπεδο. Όχι όταν σταματούν οι καβγάδες, αλλά όταν αλλάζει η ποιότητα του ανθρώπου μέσα στον καβγά.






0 ΣΧΟΛΙΑ