Σκάνδαλα που κανένας δεν αναφέρει για «τζάμπα μάγκες» στην εποχή της Νέας Δημοκρατίας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ένα πέπλο σιωπής φαίνεται να καλύπτει ορισμένες από τις πιο σκοτεινές πτυχές της οικονομικής και αναπτυξιακής πραγματικότητας της χώρας, με αποφάσεις που λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες και ζημιώνουν το ελληνικό δημόσιο με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Ενώ η καθημερινή επικαιρότητα αναλώνεται σε ζητήματα επικοινωνιακής διαχείρισης, τα πραγματικά δομικά σκάνδαλα, που αφορούν τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και τις δεσμεύσεις της χώρας, παραμένουν στο απυρόβλητο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Οι αποκαλύψεις γύρω από τις ρήτρες, τις αποζημιώσεις και τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας φέρνουν στο προσκήνιο μια σκληρή πραγματικότητα, όπου το κόστος των αστοχιών μετακυλίεται μόνιμα στις πλάτες των Ελλήνων φορολογουμένων, την ώρα που συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα βγαίνουν αλώβητα και ενισχυμένα.

Οι ποινικές ρήτρες των 800 εκατομμυρίων ευρώ

Το πιο τρανταχτό παράδειγμα αυτής της ιδιότυπης διαχείρισης αφορά τα μεγάλα οδικά έργα της χώρας και τις συμβάσεις παραχώρησης που έχουν υπογραφεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έρχονται στο φως, κατασκευαστικές εταιρείες έχουν εισπράξει το αστρονομικό ποσό των 800 εκατομμυρίων ευρώ ως αποζημιώσεις για δρόμους που δεν ξεκίνησαν ποτέ να κατασκευάζονται εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων.

Η αιτία πίσω από αυτή τη βιβλική οικονομική ζημία κρύβεται στις ίδιες τις συμβάσεις που υπέγραψε η πολιτική ηγεσία. Το ελληνικό δημόσιο δεσμεύτηκε με ποινικές ρήτρες να παραδώσει τους απαραίτητους χώρους και τις εκτάσεις για την έναρξη των έργων μέσα σε ένα εξαιρετικά πιεστικό χρονικό διάστημα δύο ετών από την υπογραφή των συμβάσεων.

Ωστόσο, οποιοσδήποτε διαθέτει μια στοιχειώδη γνώση της ελληνικής νομικής και δικαστικής πραγματικότητας, αντιλαμβάνεται ότι η ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων μέσα σε δύο χρόνια είναι ένα σενάριο εντελώς εξωπραγματικό. Μια τυπική αίτηση απαλλοτρίωσης απαιτεί τουλάχιστον δύο χρόνια για να εκδικαστεί σε πρώτο βαθμό από τα ελληνικά δικαστήρια, ενώ η διαδικασία για τον ορισμό της τελικής τιμής σε δεύτερο βαθμό μπορεί να διαρκέσει από έξι έως επτά χρόνια.

Η υπογραφή αυτών των συμβάσεων, με πλήρη γνώση ότι το δημόσιο θα αδυνατούσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, επέτρεψε στις κοινοπραξίες των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων να ενεργοποιήσουν τις ρήτρες και να εισπράξουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ χωρίς να έχουν ρίξει ούτε ένα μέτρο τσιμέντου. Πρόκειται για μια κίνηση που πολλοί χαρακτηρίζουν ως την απόλυτη έκφραση των «τζάμπα μάγκων» της αγοράς, οι οποίοι κερδίζουν εγγυημένα χρήματα εις βάρος του κράτους.

Το παρασκήνιο με τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης

Η ίδια ακριβώς μεθοδολογία φαίνεται πως ακολουθήθηκε και στην περίπτωση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ). Με γρήγορες διαδικασίες και με στόχο την επικοινωνιακή εκμετάλλευση του έργου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε στην υπογραφή συμφωνιών, δεσμεύοντας εκ νέου το ελληνικό δημόσιο με αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την παράδοση των εδαφών.

Αν και το έργο παρουσιάστηκε ως μια μεγάλη επιτυχία που θα εκσυγχρονίσει τις υποδομές του νησιού, οι όροι της σύμβασης παραχώρησης με τις γνωστές επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν παραδοσιακά τα μεγάλα δημόσια έργα, επαναλαμβάνουν τα λάθη του παρελθόντος. Το κράτος υπόσχεται έγκαιρες παραδόσεις χώρων, την ώρα που οι δικαστικές εκκρεμότητες και οι ενστάσεις των ιδιοκτητών γης βρίσκονται ακόμα στα σπάργανα, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες διεκδικήσεις αποζημιώσεων από την πλευρά των εργολάβων.

Η αγορά της συμβουλευτικής εταιρείας και τα πρόστιμα του ΟΠΕΚΕΠΕ

Οι σκιές γύρω από τη διαχείριση δεν περιορίζονται μόνο στα οδικά έργα, αλλά επεκτείνονται και στον τομέα των επιχειρηματικών συμβούλων. Έντονα ερωτήματα προκαλεί η περίπτωση συγκεκριμένης συμβουλευτικής εταιρείας, η οποία βρέθηκε με ένα ανεκτέλεστο έργο ύψους 140 εκατομμυρίων ευρώ. Η τεράστια αυτή ρευστότητα και τα πλεονάζοντα κεφάλαια χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια για την εξαγορά μεγάλου ομίλου, προκαλώντας την εύλογη απορία για το ποιες τράπεζες χρηματοδότησαν αυτές τις κινήσεις και με τι όρους.

Την ίδια στιγμή, ο αγροτικός κόσμος και η οικονομία της χώρας δέχονται ένα ακόμα ισχυρό πλήγμα, αυτή τη φορά από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το ελληνικό δημόσιο καλείται να πληρώσει ένα βαρύ πρόστιμο ύψους 750 εκατομμυρίων ευρώ για το έτος 2021, λόγω κακών χειρισμών και παραβάσεων στις αγροτικές επιδοτήσεις.

Παρά το μέγεθος της οικονομικής καταστροφής, οι υπεύθυνοι της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και οι διοικήσεις του οργανισμού που ευθύνονται για αυτή την κατάσταση, συνεχίζουν να κυκλοφορούν ελεύθεροι στην πολιτική ζωή, χωρίς να έχει ασκηθεί εις βάρος τους καμία δίωξη για απιστία κατά του δημοσίου.

Η κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης

Όλο αυτό το οικονομικό κόστος αντανακλάται άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην τελευταία θέση της Ευρώπης όσον αφορά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, παρουσιάζοντας χειρότερη εικόνα ακόμα και σε σχέση με την περίοδο προ έξι ετών.

Οι ελληνικές περιφέρειες, με εξαίρεση την Αττική, συγκαταλέγονται πλέον ανάμεσα στις δέκα φτωχότερες ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πολυδιαφημισμένη επιστροφή των Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό (brain gain) αποδεικνύεται στην πράξη ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα, καθώς ο αριθμός των επιστημόνων με μεταπτυχιακά και διδακτορικά που εγκαταλείπουν τη χώρα έχει αυξηθεί από τις 105.000 στις 130.000.

Η πολιτική της σταθερότητας που επαγγέλλεται η κυβέρνηση μεταφράζεται τελικά σε μια σταθερή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου, με την απώλεια εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο να εξελίσσεται παράλληλα με την οικονομική αιμορραγία του τόπου.