Το μικρό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στη Γλυφάδα: Ένα ιστορικό στολίδι πάνω στον λόφο

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Κάθε χρόνο, το διήμερο 19 και 20 Ιουλίου, η Άνω Γλυφάδα μεταμορφώνεται. Είναι η στιγμή που το βουνό της πόλης «ζωντανεύει» και λούζεται στο φως, καθώς εκατοντάδες φωτάκια τοποθετούνται κατά μήκος του μονοπατιού που οδηγεί στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.

Για τους ντόπιους, η ανάβαση αυτή αποτελεί μια βαθιά ριζωμένη ετήσια παράδοση, μια ιεροτελεστία κατάνυξης αλλά και μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για απόδραση.

Ωστόσο, η διαδρομή αυτή δεν περιορίζεται μόνο στις καλοκαιρινές ημέρες της γιορτής του. Ιδιαίτερα την περίοδο των περιορισμών της πανδημίας, το μονοπάτι αυτό αναδείχθηκε σε κορυφαίο προορισμό για τους λάτρεις της πεζοπορίας και της φύσης καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Φτάνοντας στην κορυφή, σε υψόμετρο περίπου 398 μέτρων, η πανοραμική θέα κόβει την ανάσα. Το βλέμμα αγκαλιάζει ολόκληρα τα νότια προάστια, τον Πειραιά και τον Σαρωνικό, ενώ στον ορίζοντα ξεπροβάλλει καθαρά και το κέντρο της Αθήνας. Επειδή το έδαφος σε αρκετά σημεία είναι τραχύ και δύσβατο, τα κατάλληλα αθλητικά παπούτσια ή, ακόμα καλύτερα, τα πεζοπορικά μποτάκια κρίνονται απαραίτητα.

Το όραμα ενός οικοδόμου και τα γαϊδουράκια του Υμηττού

Η ιστορία της δημιουργίας του ναού κουβαλά τη δική της, ιδιαίτερη γοητεία, η οποία ξεκινά πίσω στη δεκαετία του 1950. Όλα άρχισαν όταν ένας ντόπιος χτίστης, ο κ. Σαράντος, είδε στον ύπνο του τον Προφήτη Ηλία να του υποδεικνύει το ακριβές σημείο στο βουνό όπου επιθυμούσε να στηθεί το «σπίτι» του.

Το όραμα αυτό πήρε γρήγορα σάρκα και οστά χάρη στην εθελοντική εργασία και το μεράκι των κατοίκων της περιοχής. Την κατασκευή ανέλαβαν ο εργολάβος Κυρήκος Καρτελιάς μαζί με τον οικοδόμο Μιλτιάδη Πατρινό, ενώ ο κ. Σαράντος φρόντισε να εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα υλικά, τα οποία μεταφέρθηκαν με δυσκολία στην απόκρημνη πλαγιά με τη βοήθεια γαϊδουριών.

Παρά το γεγονός ότι ο Υμηττός δοκιμάστηκε σκληρά από καταστροφικές πυρκαγιές στο πέρασμα των ετών –με πιο χαρακτηριστική αυτή του Ιουνίου του 2009– το μικρό ξωκλήσι παρέμεινε ανέγγιχτο από τις φλόγες, στεκόμενος αγέρωχο στο ίδιο σημείο για περισσότερες από έξι δεκαετίες.

Ο «ρυθμιστής του καιρού» και η πύρινη άμαξα

Η επιλογή των κορυφών για το χτίσιμο των ναών του Προφήτη Ηλία σε κάθε γωνιά της Ελλάδας δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται άρρηκτα με τη βιβλική του ιστορία και τη λαϊκή μας παράδοση.

Ο Ηλίας ο Θεσβίτης (από τη Θέσβη της Γαλαάδ) έζησε μια ζωή στενά συνδεδεμένη με τα στοιχεία της φύσης. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, θεωρούνταν ο κυρίαρχος των καιρικών φαινομένων – εκείνος που μπορούσε να προκαλέσει ή να σταματήσει τη βροχή, να φέρει κεραυνούς και να κατεβάσει φωτιά από τον ουρανό.

Μεταξύ των πολλών θαυμάτων που του αποδίδονται είναι η ανάσταση του γιου της χήρας στη Σεραφθά, η διάσχιση του Ιορδάνη ποταμού και, φυσικά, η εντυπωσιακή του αναχώρηση από τον επίγειο κόσμο πάνω σε μια πύρινη άμαξα.

Από τα κύματα στις βουνοκορφές: Ο ναύτης που έψαχνε τη στεριά

Πέρα από τις γραφές, η ελληνική λαογραφία έχει πλάσει έναν πανέμορφο μύθο για να εξηγήσει γιατί ο Προφήτης Ηλίας «κατοικεί» πάντα στα ψηλότερα σημεία.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ηλίας ήταν κάποτε θαλασσινός. Κουρασμένος από τις καταιγίδες και τις φορές που η θάλασσα κόντεψε να τον πνίξει, πήρε την απόφαση να την εγκαταλείψει οριστικά. Ήθελε να ζήσει σε έναν τόπο όπου οι άνθρωποι δεν θα είχαν ιδέα τι σημαίνει ναυτοσύνη.

Έτσι, έβαλε ένα κουπί στον ώμο και άρχισε να πεζοπορεί προς την ενδοχώρα. Σε κάθε χωριό που συναντούσε, ρωτούσε τους περαστικούς τι κρατούσε στα χέρια του. Όσο του απαντούσαν «κουπί», εκείνος συνέχιζε να ανηφορίζει.

Η αναζήτησή του τελείωσε όταν έφτασε στην κορυφή ενός ψηλού βουνού. Εκεί, συνάντησε έναν βοσκό, ο οποίος κοιτάζοντας το κουπί είπε: «Ξύλο είναι αυτό». Ο Προφήτης κατάλαβε ότι είχε βρει το καταφύγιό του και ρίζωσε εκεί, ψηλά, κοντά στους ανθρώπους των βουνών.

Μια γιορτή χωρίς «Κοίμηση»

Μια σημαντική θεολογική λεπτομέρεια που συχνά ξεχνάμε είναι ότι στις 20 Ιουλίου η Εκκλησία δεν τιμά τον θάνατο του Προφήτη Ηλία, αλλά την Ανάληψή του, καθώς σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση δεν πέθανε ποτέ.

Όπως επισημαίνει και ο Απόστολος Παύλος, ο Προφήτης δεν ανέβηκε στον ουρανό με τον τρόπο που αναλήφθηκε ο Χριστός, αλλά ο Θεός επέτρεψε να θεωρείται έτσι, αφήνοντάς τον να ζει ανάμεσα στους ανθρώπους πάνω στη Γη εδώ και χιλιάδες χρόνια.