Τι συμβαίνει με την Παναγία την Σουμελά στην Τραπεζούντα: Φόβοι και προειδοποιήσεις πως κινδυνεύει με την τύχη της Αγίας Σοφίας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Έντονη ανησυχία και επιφυλακτικότητα επικρατεί στις τάξεις του ποντιακού ελληνισμού σχετικά με τις πρόσφατες κινήσεις της Άγκυρας γύρω από την ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) παρεμβαίνει δυναμικά, εκπέμποντας σήμα κινδύνου για τις πραγματικές προθέσεις του τουρκικού κράτους, το οποίο επιδιώκει την οριστική ένταξη του μνημείου στον επίσημο κατάλογο της UNESCO.

Αν και μια τέτοια εξέλιξη θεωρητικά παραπέμπει στην προστασία ενός παγκόσμιου πολιτιστικού θησαυρού, η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι πίσω από αυτή την κινητικότητα ενδέχεται να κρύβεται μια στρατηγική μεθόδευση με στόχο την αλλοίωση της θρησκευτικής και εθνικής ταυτότητας του μοναστηριού.

Το σύνδρομο της Αγίας Σοφίας και η τουριστική εκμετάλλευση

Η καχυποψία της ποντιακής κοινότητας δεν είναι αβάσιμη, καθώς στηρίζεται σε πρόσφατα ιστορικά δεδομένα. Το οδυνηρό παράδειγμα της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη αποδεικνύει ότι η διεθνής προστασία της UNESCO δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την αυθαιρεσία των τουρκικών αρχών, οι οποίες το 2020 μετέτρεψαν το εμβληματικό μνημείο σε ισλαμικό τέμενος.

Η Π.Ο.Ε. επισημαίνει, ότι η Τουρκία επιχειρεί σήμερα να χρησιμοποιήσει την αίγλη της Παναγίας Σουμελά ως μια ελκυστική «βιτρίνα» για την προσέλκυση τουριστών και οικονομικών πόρων, αποσιωπώντας εσκεμμένα την ιστορική αλήθεια και την ελληνορθόδοξη ψυχή του χώρου.

Παράλληλα, καταγγέλλεται μια κραυγαλέα αντίφαση: την ίδια στιγμή που η Άγκυρα ζητά την παγκόσμια αναγνώριση ενός κορυφαίου χριστιανικού κέντρου, εργαλειοποιεί το μνημείο για την άσκηση μικροπολιτικής.

Αυτό αποδεικνύεται από τα συνεχή εμπόδια, τις αδικαιολόγητες καθυστερήσεις ή και τις πλήρεις απαγορεύσεις που επιβάλλει τα τελευταία χρόνια στην τέλεση της καθιερωμένης Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας τον Δεκαπενταύγουστο, γεγονός που πλήττει βάναυσα τη θρησκευτική ελευθερία.

Οι απαράβατοι όροι για την ένταξη στην UNESCO

Για την Παμποντιακή Ομοσπονδία, η ένταξη της Μονής στον μόνιμο κατάλογο της UNESCO μπορεί να θεωρηθεί θετικό βήμα μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις. Δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή καμία «λευκή επιταγή» προς την τουρκική πλευρά. Οι απαραίτητες διεθνείς εγγυήσεις που πρέπει να συνοδεύουν την υποψηφιότητα περιλαμβάνουν:

• Ρητή και ξεκάθαρη αναφορά στη βυζαντινή προέλευση και τον ελληνορθόδοξο χαρακτήρα του μοναστηριού.

• Απόλυτη προστασία και διατήρηση των αυθεντικών αρχιτεκτονικών και καλλιτεχνικών στοιχείων του χώρου.

• Θεσμοθετημένη, μόνιμη και απρόσκοπτη άδεια για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας κάθε 15 Αυγούστου.

Οποιαδήποτε απόκλιση από αυτούς τους όρους θα σήμαινε τη σταδιακή και μεθοδευμένη αποκοπή του ιερού βράχου από τις ιστορικές του ρίζες, μετατρέποντάς τον σε ένα «άψυχο» τουριστικό αξιοθέατο.

Παγκόσμιο προσκλητήριο αφύπνισης και διπλωματικής κινητοποίησης

Προκειμένου να αποτραπεί η παραχάραξη της ιστορίας, η Π.Ο.Ε. απευθύνει επείγον κάλεσμα συστράτευσης προς την Ελληνική Πολιτεία, το Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και προς όλες τις ομογενειακές και ποντιακές οργανώσεις παγκοσμίως.

Η Ομοσπονδία έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με την Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO και την αρμόδια Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας, ζητώντας επίσημη ενημέρωση για την πορεία της διαδικασίας.

Η Παναγία Σουμελά αποτελεί την κιβωτό της πίστης και το αδιαπραγμάτευτο πνευματικό κέντρο του Ποντιακού Ελληνισμού, όπου οι πρόγονοί μας μεγαλούργησαν και μαρτύρησαν.

Η διαφύλαξη της αυθεντικότητάς της αποτελεί ιερό χρέος απέναντι στην ιστορική μνήμη και στις επόμενες γενιές, ώστε το ιστορικό αυτό μοναστήρι να παραμείνει για πάντα ένας ζωντανός φάρος της Ορθοδοξίας.