Σαν σήμερα, 08 Ιουνίου 2000: Η δολοφονία του Σόντερς από τη 17Ν που άλλαξε την Ελλάδα

Η αιματοβαμμένη πορεία της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», η οποία ξεκίνησε το μακρινό 1975 με τη δολοφονία του τότε σταθμάρχη της cia στην Ελλάδα, Ρίτσαρντ Γουέλς, έμελλε να γράψει τον τελευταίο της φονικό επίλογο σαν σήμερα, 8 Ιουνίου του 2000. Το θύμα ήταν ο Βρετανός ταξίαρχος Στήβεν Σόντερς. Αν και η οργάνωση παρέμεινε ενεργή για ακόμη δύο χρόνια, περιορίστηκε αποκλειστικά σε ληστείες, καθώς η εκτέλεση του Βρετανού στρατιωτικού ακόλουθου αποτέλεσε, για την πλειονότητα των αναλυτών, την αρχή του τέλους της.

Για πρώτη φορά στα 25 χρόνια της δράσης της, η αυτοαποκαλούμενη «Επαναστατική Οργάνωση» είχε επιλέξει να σημαδέψει έναν βρετανικό στόχο. Η κοινή γνώμη της εποχής αντιλήφθηκε αμέσως το μέγεθος της επερχόμενης αλλαγής, καθώς ήταν σαφές ότι το Λονδίνο δεν θα άφηνε ένα τέτοιο πλήγμα να περάσει χωρίς δυναμική απάντηση. Η ιστορία απέδειξε ότι οι εκτιμήσεις εκείνες ήταν απόλυτα ακριβείς.

Το χρονικό της επίθεσης στο μποτιλιάρισμα της Κηφισίας

Το πρωί της 8ης Ιουνίου του 2000, η Αθήνα κινούνταν στους πυρετώδεις και αγχώδεις ρυθμούς της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004. Η Λεωφόρος Κηφισίας, όπως κάθε καθημερινή, ήταν απολύτως μπλοκαρισμένη από τα αυτοκίνητα, με μοναδικούς κινούμενους τους αναβάτες δικύκλων. Ανάμεσα στους εγκλωβισμένους οδηγούς βρισκόταν και ο Στήβεν Σόντερς.

VIRAL

Αυτή είναι η Γ.Γ. του δήμου Γαλατσίου με τις βαριές κατηγορίες για φερόμενη εγκληματική οργάνωση

Βίντεο – σοκ: Η στιγμή που ο ισχυρός σεισμός των 7,8 Ρίχτερ χτυπά σχολείο στις Φιλιππίνες

Ποινή φυλάκισης χάδι για τον οδηγό της Μπακογιάννη που σκότωσε τον Ιάσονα έξω απ’ τη Βουλή – Ακούστε τι λέει ο πατέρας του

Ο Βρετανός αξιωματούχος είχε ξεκινήσει λίγο μετά τις επτά το πρωί από την κατοικία του στη Νέα Ερυθραία, με προορισμό το γραφείο του στη βρετανική πρεσβεία στο Κολωνάκι. Αν και κατείχε τη θέση του στρατιωτικού ακόλουθου, εκείνο το πρωί οδηγούσε μόνος του, χωρίς τη συνοδεία προσωπικής φρουράς. Στο ύψος του Ψυχικού, δύο μέλη της οργάνωσης προσέγγισαν το λευκό Rover του Σόντερς από την πλευρά του συνοδηγού.

Όπως αποκαλύφθηκε αργότερα στη δικαστική αίθουσα, οδηγός της μοτοσικλέτας ήταν ο Σάββας Ξηρός και συνεπιβάτης ο Δημήτρης Κουφοντίνας. Σχετικά με το μέσο διαφυγής υπήρξε μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: ο Ξηρός έκανε λόγο για μια μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού, ενώ ο Κουφοντίνας στο βιβλίο του υποστήριξε ότι επρόκειτο για ένα απλό «παπάκι». Ο Κουφοντίνας, ο οποίος έφερε το ψευδώνυμο «Λουκάς», έβγαλε μέσα από το μπουφάν του ένα στρατιωτικό τυφέκιο εφόδου τύπου g-3 και πυροβόλησε επανειλημμένα το όχημα. Ο Σόντερς δέχθηκε τουλάχιστον τέσσερις σφαίρες στην κοιλιακή χώρα και στα άνω άκρα. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός», όπου εισήχθη αμέσως στο χειρουργείο με ακατάσχετη αιμορραγία, όμως υπέκυψε κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Το σκεπτικό της 17Ν και οι ισχυρισμοί του Κουφοντίνα

Με την προκήρυξη ανάληψης ευθύνης, η 17Ν έβαλε τέλος στα σενάρια που κυκλοφορούσαν τις πρώτες ώρες και έκαναν λόγο για πληρωμένους εκτελεστές ή για τυχαίο στόχο. Η οργάνωση δικαιολόγησε την πράξη της εστιάζοντας στην ιδιότητα του Σόντερς και στη γενικότερη βρετανική εξωτερική πολιτική κατά τη διάρκεια των νατοϊκών βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία και το Κοσσυφοπέδιο το 1999.

Χρόνια αργότερα, στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο με τίτλο «Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη», ο Δημήτρης Κουφοντίνας περιέγραψε τον ταξίαρχο ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό στέλεχος της βρετανικής στρατιωτικής μηχανής. Ανέφερε το πλούσιο βιογραφικό του Σόντερς σε πολεμικές επιχειρήσεις στην Ιρλανδία, τα Φόκλαντ, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τη Σιέρα Λεόνε, καθώς και τη θητεία του στις βρετανικές βάσεις ηλεκτρονικής κατασκοπίας στην Κύπρο. Σύμφωνα με τον Κουφοντίνα, ο Σόντερς είχε ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό της επέμβασης στην πρώην Γιουγκοσλαβία και προωθούσε το εμπόριο όπλων, ενώ εκείνες ακριβώς τις ημέρες επρόκειτο να υπογραφεί συμφωνία για την αγορά βρετανικών οπλικών συστημάτων από την ελληνική πλευρά.

Παράλληλα, η επίσημη προκήρυξη της οργάνωσης υποστήριζε ότι ο Σόντερς είχε σταλεί στην Ελλάδα λίγο πριν από τους βομβαρδισμούς με την ειδική αρμοδιότητα να επιβλέπει και να συντονίζει τις βρετανικές δυνάμεις της περιοχής, καταλογίζοντάς του άμεση ευθύνη για τις απώλειες αμάχων στη Γιουγκοσλαβία.

Η εμπλοκή της Σκότλαντ Γιαρντ και η αντίστροφη μέτρηση

Η δολοφονία προκάλεσε ισχυρούς τριγμούς στην ελληνική κυβέρνηση, καθώς η χώρα βρισκόταν υπό τη στενή παρακολούθηση της διεθνούς κοινότητας για τα ζητήματα ασφάλειας των επερχόμενων Ολυμπιακών Αγώνων. Η χήρα του ταξίαρχου, Χέδερ Σόντερς, ευχαρίστησε τον ελληνικό λαό για τη συμπαράστασή του, αλλά άφησε σαφείς αιχμές κατά του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών για την ελλιπή προστασία του συζύγου της, ο οποίος αποτελούσε προφανή στόχο.

Η τηλεφωνική επικοινωνία του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ με τον Έλληνα ομόλογό του, Κώστα Σημίτη, υπήρξε καθοριστική. Ο Μπλερ απαίτησε την άμεση εμπλοκή των βρετανικών διωκτικών αρχών, και ο Κώστας Σημίτης συναίνεσε στην έλευση ειδικού κλιμακίου της Σκότλαντ Γιαρντ στην Αθήνα. Παρά τις φήμες της εποχής για τριβές και υπεροπτική συμπεριφορά των Βρετανών πρακτόρων απέναντι στους Έλληνες αξιωματικούς, η συνεργασία αυτή αποδείχθηκε ένα εξαιρετικά χρήσιμο «σχολείο» για την ΕΛ.ΑΣ.

Οι Έλληνες αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής εκπαιδεύτηκαν σε νέες, σύγχρονες μεθοδολογίες έρευνας. Όταν δύο χρόνια αργότερα, το καλοκαίρι του 2002, η βόμβα εξερράγη πρόωρα στα χέρια του Σάββα Ξηρού στο λιμάνι του Πειραιά, οι ελληνικές αρχές ήταν πλέον απόλυτα έτοιμες να διαχειριστούν την κατάσταση. Το 38άρι περίστροφο που βρέθηκε πάνω στον τραυματισμένο Ξηρό αποτέλεσε την υλική σφραγίδα της οργάνωσης, οδηγώντας με γρήγορα και μεθοδικά βήματα στην πλήρη εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη.

Σήμερα, η μνήμη του Στήβεν Σόντερς διατηρείται ζωντανή μέσα από το σχολείο της «Αγίας Αικατερίνης» της βρετανικής πρεσβείας στην Αθήνα, το οποίο απονέμει ετήσιο βραβείο αριστείας σε μαθητές, με την ονομασία «Stephen Saunders Award for Good Citizenship».