Ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή: Σφοδρά ισραηλινά αντίποινα στο Ιράν και απειλές για παγκόσμιο οικονομικό κραχ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Μέση Ανατολή διολισθαίνει για ακόμα μία φορά σε έναν γενικευμένο κύκλο πολεμικών αναμετρήσεων, με την ένταση ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Τελ Αβίβ να χτυπά «κόκκινο». Η εύθραυστη ηρεμία που είχε διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες κατέρρευσε μέσα σε λίγες ώρες, έπειτα από μια σειρά άμεσων στρατιωτικών πληγμάτων που φέρνουν τις δύο δυνάμεις στα πρόθυρα μιας ολοκληρωτικής σύγκρουσης. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η κρίση απειλεί πλέον να συμπαρασύρει και τις παγκόσμιες εμπορικές οδούς.

Το χρονικό της διπλής επίθεσης

Η νέα φάση της κρίσης ξεκίνησε το βράδυ της Κυριακής, όταν το Ιράν προχώρησε σε μια μαζική εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων με κατεύθυνση το βόρειο Ισραήλ. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν αμέσως ότι η επιχείρηση αυτή αποτελεί μόνο το προοίμιο μιας μακράς εβδομάδας συνεχόμενων επιθέσεων, ως απάντηση για τις πρόσφατες ισραηλινές επιχειρήσεις στα νότια προάστια της Βηρυτού κατά της Χεζμπολάχ, τις οποίες η Τεχεράνη θεώρησε κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας στον Λίβανο.

Η απάντηση του Ισραήλ δεν άργησε να έρθει. Τα ξημερώματα της Δευτέρας, η ισραηλινή πολεμική αεροπορία (IDF) εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές ακριβείας στο εσωτερικό του Ιράν. Οι στόχοι, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Τελ Αβίβ, εντοπίζονταν στο δυτικό και το κεντρικό τμήμα της χώρας και αφορούσαν αποκλειστικά στρατιωτικές εγκαταστάσεις του ιρανικού καθεστώτος. Σχεδόν ταυτόχρονα με την ανακοίνωση των IDF, ισχυρές εκρήξεις συγκλόνισαν μεγάλες ιρανικές πόλεις, ανάμεσα στις οποίες η πρωτεύουσα Τεχεράνη, η Ταμπρίζ και το Ισφαχάν. Οι ιρανικές αρχές αντέδρασαν αμέσως κλείνοντας πλήρως τον εναέριο χώρο τους και αναστέλλοντας όλες τις πτήσεις από και προς το διεθνές αεροδρόμιο «Ιμάμ Χομεϊνί».

Η γεωπολιτική απειλή στα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Πέρα από τις άμεσες στρατιωτικές συγκρούσεις, η Τεχεράνη επέλεξε να ενεργοποιήσει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο διπλωματικό και οικονομικό χαρτί. Μέσω ανώτατων συμβούλων της ηγεσίας της, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση περαιτέρω ισραηλινής κλιμάκωσης, είναι έτοιμη να προχωρήσει στον αποκλεισμό του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Το συγκεκριμένο πέρασμα, που βρίσκεται στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες διόδους του πλανήτη. Συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τη Διώρυγα του Σουέζ και την Ευρώπη. Με πλάτος που μόλις αγγίζει τα 29 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο του, μια πιθανή στρατιωτική εμπλοκή εκεί θα μπορούσε να παραλύσει το παγκόσμιο εμπόριο, προκαλώντας τεράστιες καθυστερήσεις στις μεταφορές αγαθών και κατακόρυφη άνοδο στις τιμές της ενέργειας. Η απειλή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς σχεδόν ταυτόχρονα καταγράφηκε εκτόξευση πυραύλου από την Υεμένη –όπου δρουν οι φιλοϊρανοί αντάρτες Χούθι– προς το ισραηλινό έδαφος, ο οποίος πάντως αναχαιτίστηκε από τα συστήματα αεράμυνας του Ισραήλ.

Παράλληλα μέτωπα και διπλωματικό παρασκήνιο

Η δραστηριότητα του Ιράν δεν περιορίστηκε μόνο στο Ισραήλ. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν με πυραύλους θέσεις που ανήκουν σε «τρομοκρατικές οργανώσεις» στη Σουλεϊμανίγια, εντός του ιρακινού Κουρδιστάν, ανοίγοντας ουσιαστικά ένα ακόμη μέτωπο στην περιφέρεια.

Στο διπλωματικό πεδίο, οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά λεπτές. Όπως έγινε γνωστό, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε επικοινωνήσει τις προηγούμενες ώρες με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας του να δείξει αυτοσυγκράτηση και να μην απαντήσει άμεσα στην ιρανική πρόκληση, καθώς θεωρούσε ότι υπήρχε ακόμα περιθώριο για την επίτευξη μιας διμερούς συμφωνίας. Αν και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε δηλώσει αρχικά ότι δεν θα αντιδρούσε «εν θερμώ», οι εξελίξεις στο πεδίο των μαχών τον προσπέρασαν. Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον έσπευσε να ξεκαθαρίσει μέσω στρατιωτικών πηγών ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν είχαν καμία απολύτως συμμετοχή ή εμπλοκή στα αεροπορικά πλήγματα που εξαπέλυσε το Ισραήλ κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις «σχετικά περιορισμένες».

Στο εσωτερικό του Ισραήλ, οι απόψεις για τη διαχείριση της κρίσης διίστανται. Ενώ η πολιτική ηγεσία προσπάθησε να ζυγίσει τις αμερικανικές πιέσεις, κορυφαία στελέχη της αντιπολίτευσης και πρώην αξιωματούχοι, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, ζήτησαν μια συντριπτική απάντηση. Ο Μπένετ τόνισε ότι οποιοδήποτε συμβολικό χτύπημα θα εξέπεμπε αδυναμία και θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών, καλώντας την κυβέρνηση να δείξει τη μέγιστη δυνατή πυγμή. Την ίδια ώρα, η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ εξέδωσε επείγουσα οδηγία προς όλο το διπλωματικό και κυβερνητικό προσωπικό να καταφύγει σε ασφαλείς χώρους, αναμένοντας νέο κύμα αντιποίνων. Αντίθετα, στην Τεχεράνη και σε περιοχές του Λιβάνου, πλήθη κόσμου βγήκαν στους δρόμους για να πανηγυρίσουν τις πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.