Σάλος για το αμφιλεγόμενο σχέδιο της Google: Σχεδιάζει να απελευθερώσει μολυσμένα κουνούπια
Η Google βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες αντιδράσεις σχετικά με σχέδια για την απελευθέρωση εκατομμυρίων κουνουπιών που φέρουν βακτήρια σε δύο αμερικανικές πολιτείες, ένα πρόγραμμα το οποίο επικριτές χαρακτηρίζουν ως ένα από τα μεγαλύτερα «ανοιχτού χώρου» βιολογικά πειράματα στην ιστορία των ΗΠΑ. Με τη στήριξη της μητρικής εταιρείας της Google, Alphabet, η πρόταση ζητά ομοσπονδιακή έγκριση για την απελευθέρωση 32 εκατομμυρίων τροποποιημένων κουνουπιών ετησίως στην Καλιφόρνια και τη Φλόριντα από το επόμενο έτος.
Εφόσον εγκριθεί, το διετές πρόγραμμα θα οδηγήσει στη συνολική απελευθέρωση 64 εκατομμυρίων κουνουπιών στο περιβάλλον. Στόχος του προγράμματος είναι η μείωση των πληθυσμών κουνουπιών που μεταδίδουν ασθένειες, μέσω της χρήσης αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «καλά έντομα» — αρσενικά κουνούπια που φέρουν ένα φυσικά απαντώμενο βακτήριο με την ονομασία Wolbachia. Τα αρσενικά κουνούπια, επιπλέον, δεν τσιμπούν. Όταν τα μολυσμένα αρσενικά ζευγαρώνουν με άγρια θηλυκά, τα θηλυκά εξακολουθούν να γεννούν αυγά, όμως αυτά δεν αναπτύσσονται και δεν εκκολάπτονται, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση του πληθυσμού των κουνουπιών σε διαδοχικές γενιές.
Παρότι η συγκεκριμένη μέθοδος εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες, πολλοί Αμερικανοί εκφράζουν την οργή τους για την προοπτική απελευθέρωσης εκατομμυρίων εντόμων στο φυσικό περιβάλλον, με ορισμένους να δηλώνουν χαρακτηριστικά: «Αυτό πρέπει να σταματήσει». Στην κριτική έχουν προστεθεί ακόμη και αιρετοί αξιωματούχοι, με τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή του Τενεσί Τιμ Μπέρτσετ να αμφισβητεί τον ρόλο μιας τεχνολογικής εταιρείας σε ένα τέτοιο εγχείρημα, προειδοποιώντας κατά της παρέμβασης στη φύση. «Δεν έχουμε διδαχθεί το μάθημά μας από το kudzu, τα σπουργίτια, τα μαύρα πουλιά και τον ασιατικό κυπρίνο; Να συνεχίσω; Μην παίζετε με την ισορροπία της φύσης», έγραψε ο Μπέρτσετ στην πλατφόρμα X. Ο ίδιος αναφερόταν σε γνωστές περιπτώσεις εισαγωγής μη ενδημικών ειδών που εξαπλώθηκαν ανεξέλεγκτα και προκάλεσαν σοβαρές οικολογικές διαταραχές. Χρήστες στα κοινωνικά δίκτυα εξέφρασαν επίσης ανησυχίες, με ορισμένους να διερωτώνται ποιο είναι το συμφέρον της Google σε ένα τέτοιο πρόγραμμα, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για εταιρεία τεχνολογίας και όχι για περιβαλλοντικό οργανισμό ή κρατικό φορέα.
VIRAL
Άλλοι χρήστες ανέφεραν ότι θα πρέπει να υπάρχει ευρύτερη κοινωνική συναίνεση πριν από την υλοποίηση τέτοιων σχεδίων, κάνοντας λόγο για πιθανούς κινδύνους. Ωστόσο, η απελευθέρωση εργαστηριακά εκτρεφόμενων και γενετικά τροποποιημένων κουνουπιών έχει ήδη εφαρμοστεί σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες, όπως η Φλόριντα, η Καλιφόρνια και το Τέξας, από το 2021, με στόχο την καταπολέμηση πληθυσμών που μεταδίδουν ασθένειες. Η εμπλοκή της Google προέρχεται μέσω της εταιρείας Verily, η οποία ανήκει στην Alphabet και δραστηριοποιείται στον τομέα των επιστημών υγείας. Το 2016, η Verily ξεκίνησε το «Project Debug», μια πρωτοβουλία που στοχεύει στη μείωση της εξάπλωσης ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, μέσω της καταστολής του πληθυσμού του είδους Aedes aegypti, ενός χωροκατακτητικού είδους που μεταδίδει ιούς όπως ο Zika, ο δάγκειος πυρετός και η chikungunya.
Σύμφωνα με την ομάδα του προγράμματος, περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο από ασθένειες που μεταδίδονται από το συγκεκριμένο έντομο, το οποίο έχει εξαπλωθεί σε τροπικές, υποτροπικές αλλά και ορισμένες εύκρατες περιοχές παγκοσμίως. Οι ερευνητές εκτρέφουν εκατομμύρια αρσενικά κουνούπια που φέρουν το βακτήριο Wolbachia σε εξειδικευμένες εγκαταστάσεις, πριν τα διαχωρίσουν από τα θηλυκά, τα οποία είναι εκείνα που τσιμπούν και μεταδίδουν ασθένειες. Στόχος του προγράμματος είναι η δραστική μείωση και ενδεχομένως η εξάλειψη των τοπικών πληθυσμών του Aedes aegypti. Η πρόταση έχει επίσης προκαλέσει συγκρίσεις με ένα αμφιλεγόμενο πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών που είχε χρηματοδοτηθεί από το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates.
Παρότι το ίδρυμα Gates δεν προχώρησε σε άμεση απελευθέρωση κουνουπιών, έχει χρηματοδοτήσει έρευνες για τεχνολογίες ελέγχου του πληθυσμού τους, χωρίς όμως να έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές απελευθερώσεις στις ΗΠΑ. Εκπρόσωπος του Ιδρύματος Bill & Melinda Gates δήλωσε στο AFP ότι «το ίδρυμα δεν χρηματοδοτεί καμία εργασία που αφορά απελευθέρωση κουνουπιών στις Ηνωμένες Πολιτείες». Παρά ταύτα, το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και έχει τροφοδοτήσει πλήθος θεωριών συνωμοσίας στο διαδίκτυο. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι τα κουνούπια αυτά ενδέχεται να αποτελούν μέρος ενός μυστικού σχεδίου για μείωση του πληθυσμού ή για τη μεταφορά εμβολίων μέσω τσιμπημάτων, ισχυρισμοί που δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.
Διαβάστε επίσης
Άλλοι, ωστόσο, εκφράζουν ανησυχίες ότι η μείωση των πληθυσμών των κουνουπιών θα μπορούσε να επηρεάσει τα οικοσυστήματα και τις τροφικές αλυσίδες, γεγονός που αντανακλά την αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι σε πρωτοβουλίες δημόσιας υγείας και τεχνολογικά προγράμματα μεγάλης κλίμακας. Δεν λείπουν πάντως και οι φωνές υποστήριξης, με χρήστες στα κοινωνικά δίκτυα να επισημαίνουν ότι η Wolbachia χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια με ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση των κουνουπιών. «Η υγιής επιφυλακτικότητα είναι θεμιτή, όμως είναι σημαντικό να διαχωρίζονται οι επιστημονικές προσεγγίσεις από τα σενάρια επιστημονικής φαντασίας και να αξιολογούνται τα δεδομένα», ανέφερε χαρακτηριστικά χρήστης στην πλατφόρμα X.
0 ΣΧΟΛΙΑ