Εγκαταλελειμμένο στο χρόνο: Το μοναστήρι-φάντασμα που όλοι αναζητούν στη Μεσσηνία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Στην καρδιά της Μεσσηνίας, κοντά στους Γαργαλιάνους, κρύβεται ένα από τα πιο αινιγματικά και εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά οικοδομήματα της Ελλάδας. Μέσα στην πυκνή, άγρια βλάστηση και την απόλυτη σιωπή της επαρχίας, ξεπροβάλλει ένας τεράστιος, δαιδαλώδης σκελετός από μπετόν και πέτρα, ο οποίος μοιάζει με σκηνικό από ταινία φαντασίας.

Πρόκειται για το Μοναστήρι του Ασκητή, ένα θρησκευτικό συγκρότημα τόσο αλλόκοτο και μεγαλεπήβολο που δικαιωματικά έχει κερδίσει τον τίτλο της «Βαβέλ» της Πελοποννήσου.

Αυτό που καθιστά το συγκεκριμένο σημείο μοναδικό δεν είναι μόνο η απόκοσμη ομορφιά του, αλλά το γεγονός, ότι δεν λειτούργησε ποτέ. Η ανέγερσή του σταμάτησε απότομα, αφήνοντας πίσω της έναν ημιτελή «ιερό λαβύρινθο» που προκαλεί δέος και ερωτηματικά σε κάθε επισκέπτη που θα καταφέρει να τον εντοπίσει.

Το όραμα ενός ανθρώπου και η αρχιτεκτονική αναρχία

Η ιστορία της Μονής του Ασκητή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το όραμα ενός και μόνο ανθρώπου, ο οποίος αποφάσισε να δημιουργήσει ένα μοναδικό θρησκευτικό καταφύγιο. Αντί όμως να ακολουθήσει την παραδοσιακή και αυστηρή βυζαντινή ή αγιορείτικη αρχιτεκτονική γραμμή, το σχέδιο ξέφυγε σε μια πρωτοφανή σχεδιαστική αναρχία.

Το κτίριο αναπτύσσεται σε πολλαπλά επίπεδα, με αμέτρητους ορόφους, στενούς διαδρόμους, εσωτερικές κλίμακες, καμάρες και δωμάτια που μοιάζουν να επικοινωνούν μεταξύ τους με έναν εντελώς ανορθόδοξο τρόπο.

Η πολυπλοκότητα της δομής του είναι τέτοια, που αν κάποιος περιπλανηθεί στο εσωτερικό του χωρίς προσοχή, μπορεί εύκολα να χάσει τον προσανατολισμό του. Αυτή η σχεδιαστική ιδιομορφία είναι που έδωσε στο μοναστήρι τον χαρακτηρισμό της «Βαβέλ», καθώς θυμίζει τον βιβλικό πύργο όπου η σύγχυση κυριαρχούσε.

Οι θρύλοι της εγκατάλειψης

Το μεγάλο ερώτημα που πλανάται πάνω από τους τσιμεντένιους τοίχους του Ασκητή είναι, το γιατί αυτό το γιγαντιαίο έργο εγκαταλείφθηκε τόσο ξαφνικά. Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες και αστικοί θρύλοι από τους κατοίκους της περιοχής.

Άλλοι κάνουν λόγο για ξαφνική οικονομική καταστροφή και έλλειψη πόρων που ανάγκασε τον οραματιστή του να σταματήσει τις εργασίες, ενώ άλλοι μιλούν για γραφειοκρατικά κολλήματα, έλλειψη των απαραίτητων αδειών από την Πολιτεία ή ακόμα και για την άρνηση της επίσημης Εκκλησίας να αναγνωρίσει ένα τόσο ιδιόμορφο αρχιτεκτονικά μοναστήρι.

Όποια κι αν είναι η αλήθεια, το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: οι εργάτες έφυγαν, τα εργαλεία σιώπησαν και η φύση άρχισε σιγά-σιγά να αγκαλιάζει και να «καταπίνει» το τσιμεντένιο μεγαθήριο.

Ένας πόλος έλξης για εξερευνητές και λάτρεις του μυστηρίου

Σήμερα, η «Βαβέλ» της Πελοποννήσου έχει μετατραπεί σε έναν ανεπίσημο, εναλλακτικό προορισμό για τους λάτρεις της αστικής εξερεύνησης (urban exploration) και του μυστηρίου. Φωτογράφοι, ταξιδιώτες και περίεργοι φτάνουν μέχρι τους Γαργαλιάνους για να αντικρίσουν από κοντά αυτό το τσιμεντένιο φάντασμα.

Η αντίθεση ανάμεσα στο γκρίζο, ψυχρό μπετόν και το καταπράσινο μεσσηνιακό τοπίο δημιουργεί μια μοναδική, σχεδόν μυσταγωγική ατμόσφαιρα. Το μοναστήρι του Ασκητή μπορεί να μην φιλοξένησε ποτέ μοναχούς, ούτε να ακούστηκαν ψαλμωδίες στους ημιτελείς διαδρόμους του, παραμένει όμως ένα ζωντανό μνημείο ανθρώπινης φιλοδοξίας, απομονωμένο και ξεχασμένο από τον χρόνο.