Νέο στεγαστικό σχέδιο: Έρχεται συνδυασμός αγοράς και «Ανακαινίζω»

Με το στεγαστικό ζήτημα να εξελίσσεται σε μία από τις πιο πιεστικές κοινωνικές προκλήσεις των τελευταίων ετών, η κυβέρνηση επεξεργάζεται νέο πακέτο παρεμβάσεων που στοχεύει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στην ανακούφιση των νοικοκυριών που δοκιμάζονται από τα υψηλά ενοίκια και τις τιμές αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, έχει τεθεί στο τραπέζι η δημιουργία ενός νέου στεγαστικού προγράμματος, σε συνέχεια των δράσεων τύπου «Σπίτι μου», με πιθανή χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους, όπως το ΕΣΠΑ, αλλά και από νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ που σχετίζονται με την κοινωνική συνοχή και τη στέγαση.

Παράλληλα εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο το νέο πρόγραμμα να «κουμπώσει» με δράσεις ανακαίνισης κατοικιών, όπως το «Ανακαινίζω», ώστε να μην περιορίζεται μόνο στην απόκτηση στέγης αλλά και στην αξιοποίηση παλαιότερων ακινήτων που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς. Κυβερνητικές πηγές και παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι βασικός στόχος είναι η αύξηση της διαθεσιμότητας κατοικιών, καθώς μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει αναξιοποίητο, την ώρα που η ζήτηση σε αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές συνεχώς ενισχύεται. Την ίδια στιγμή, οι τιμές ενοικίων και αγοράς συνεχίζουν ανοδικά, επιβαρύνοντας κυρίως τα νεότερα νοικοκυριά και τα μεσαία εισοδήματα.

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης το στεγαστικό

Το θέμα της στέγασης έχει πλέον αναδειχθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών του παρεμβάσεων ως επικεφαλής του Eurogroup, έχει θέσει το ζήτημα ως προτεραιότητα, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται μόνο για κοινωνικό αλλά και για καθαρά οικονομικό ζήτημα που επηρεάζει την ανάπτυξη και την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Στο πρόσφατο άτυπο Eurogroup στη Λευκωσία συζητήθηκαν αντίστοιχες πολιτικές στεγαστικής στήριξης από χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Κροατία, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και την αναζήτηση κοινών εργαλείων αντιμετώπισης της κρίσης.

VIRAL

Κηδεία Λορέντζο Καριέρε: Ράγισε καρδιές η σύζυγός του – Το τελευταίο αντίο από φίλους και συγγνείς

Κηδεία Μάρως Κοντού: Όλοι στο τελευταίο αντίο, εκτός από έναν-Η ηχηρή απουσία που σχολιάστηκε

Φως στο σκοτάδι: Το «μαύρο τετράδιο» του Μπάμπη Κούτσικου αποκάλυψε το κίνητρο πίσω από τη σφαγή στον βάλτο!

Το ελληνικό «απόθεμα» των κλειστών κατοικιών

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από το οικονομικό επιτελείο, στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κενές. Το γεγονός αυτό θεωρείται κομβικό για τη χάραξη πολιτικής, καθώς αποτελεί μια δυνητική «δεξαμενή» προσφοράς που θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών, εφόσον ενταχθεί στην αγορά. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ανακοινωθεί μέτρα όπως η τριετής φοροαπαλλαγή για ενοικίαση κενών κατοικιών, προγράμματα ενεργειακής και λειτουργικής ανακαίνισης, καθώς και δράσεις κοινωνικής αντιπαροχής, που εφαρμόζονται πιλοτικά σε περιοχές όπως η Παιανία, η Πάτρα, η Λάρισα και οι Σέρρες. Παράλληλα, συνεχίζονται τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», τα οποία έχουν ήδη οδηγήσει χιλιάδες δικαιούχους στην απόκτηση πρώτης κατοικίας, με την καταληκτική φάση του δεύτερου κύκλου να έχει οριστεί χρονικά για το προσεχές διάστημα, ως προς την υποβολή νέων αιτήσεων.

Τι κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι δεν υπάρχει ενιαία λύση στο στεγαστικό πρόβλημα, αλλά συνδυασμός πολιτικών. Στην Ισπανία, έχουν εφαρμοστεί περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης, ενώ ταυτόχρονα προωθείται η κατασκευή νέων κοινωνικών κατοικιών με κρατική στήριξη και μέτρα ελέγχου των ενοικίων σε περιοχές με έντονη αύξηση τιμών. Στην Ιρλανδία, το πρόγραμμα «Housing for All» βασίζεται σε πολυετές σχέδιο επενδύσεων για την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων κατοικιών, με συνδυασμό κοινωνικής στέγης, επιδοτήσεων για νέους αγοραστές και παρεμβάσεων στην αγορά ενοικίων. Η Κροατία, από την πλευρά της, έχει εστιάσει κυρίως στη ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης και στη φορολόγηση κενών ή τουριστικών ακινήτων, επιχειρώντας να επαναφέρει κατοικίες στη μακροχρόνια αγορά.

Το επόμενο βήμα

Το νέο στεγαστικό πλαίσιο που σχεδιάζεται στην Ελλάδα φαίνεται να κινείται προς μια πιο συνδυαστική λογική, όπου η αγορά, η ανακαίνιση και η αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων θα λειτουργούν συμπληρωματικά. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται το επόμενο διάστημα, ωστόσο είναι σαφές ότι η στεγαστική πολιτική μπαίνει σε νέα φάση, με στόχο όχι μόνο την επιδότηση της ζήτησης αλλά και την ουσιαστική ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.