Αρχαιολογικό θαύμα: Ανακάλυψαν κολοσσιαίο άγαλμα της θεάς Αθηνάς στη Τουρκία – Τι κρυβόταν στα συντρίμμια του αρχαίου θεάτρου

Ένα μοναδικής ομορφιάς και ανεκτίμητης ιστορικής αξίας εύρημα έφεραν στο φως οι αρχαιολογικές σκαπάνες στην αρχαία πόλη της Λαοδίκειας, στη σημερινή Τουρκία. Κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο Δυτικό Θέατρο της περιοχής, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα κολοσσιαίο, λευκό μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς, το οποίο χρονολογείται από τη ρωμαϊκή εποχή και συγκεκριμένα από την περίοδο της βασιλείας του αυτοκράτορα Αυγούστου.

Η ανακάλυψη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η Λαοδίκεια αποτελεί μια τοποθεσία με βαρύ ιστορικό και θρησκευτικό υπόβαθρο, ούσα μία από τις επτά εκκλησίες της Μικράς Ασίας που αναφέρονται ρητά στο βιβλίο της Αποκάλυψης της Καινής Διαθήκης.

Το χρονικό της αποκάλυψης στο «postskene» του θεάτρου

Το άγαλμα, το οποίο έχει ύψος περίπου δύο μέτρα, εντοπίστηκε πεσμένο μπρούμυτα ανάμεσα σε όγκους συντριμμιών, κοντά στον εξωτερικό τοίχο του σκηνικού οικοδομήματος, σε μια περιοχή που στην αρχιτεκτονική των αρχαίων θεάτρων ονομάζεται postskene. Παρά το γεγονός ότι το κεφάλι της θεάς εξακολουθεί να αγνοείται, το υπόλοιπο σώμα από λευκό μάρμαρο διασώθηκε σχεδόν ανέπαφο από το πέρασμα των αιώνων.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Το Δυτικό Θέατρο της Λαοδίκειας, οι απαρχές του οποίου ανάγονται στον 2ο αιώνα π.Χ., διέθετε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο μια επιβλητική τριώροφη κατασκευή. Σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, κάθε επίπεδο της σκηνής κοσμούσαν 16 μαρμάρινοι κίονες. Τα κενά ανάμεσα στις κολόνες λειτουργούσαν ως μια ιδιότυπη «γκαλερί θεών», όπου τοποθετούνταν γλυπτά που αναπαριστούσαν μορφές της μυθολογίας ή μνημειώδεις σκηνές από τα έπη του Ομήρου, όπως η Οδύσσεια.

Αυτός ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός εξηγεί και μια ιδιαιτερότητα του αγάλματος: ο γλύπτης είχε φιλοτεχνήσει με εξαιρετική λεπτομέρεια και ρεαλισμό μόνο την μπροστινή όψη, αφήνοντας την πλάτη του γλυπτού σε αδρή, ατελή μορφή, καθώς προοριζόταν να εφάπτεται στον τοίχο ανάμεσα στους κίονες.

Η Μέδουσα, η Αιγίδα και η τέχνη της εποχής του Αυγούστου

Τα διακοσμητικά στοιχεία του αγάλματος μαρτυρούν την υψηλή ποιότητα της γλυπτικής τέχνης των αρχών της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου. Η Αθηνά στέκεται επιβλητική πάνω σε μια κυκλική βάση, φορώντας έναν αμάνικο πέπλο με πλούσιες, φυσικές πτυχώσεις και έναν μανδύα (χλαμύδα) περασμένο γύρω από τον λαιμό της.

Στο στήθος της δεσπόζει η αιγίδα, το περίφημο προστατευτικό ένδυμα ή ασπίδα που στην ελληνική μυθολογία έφεραν η Αθηνά και ο Δίας και περιγράφεται με δέος στην Ιλιάδα. Στο κέντρο της αιγίδας απεικονίζεται με εξαιρετική λεπτομέρεια το κεφάλι της Μέδουσας (Γοργόνειο), περιβαλλόμενο από περίτεχνα σκαλισμένα φίδια, ένα κλασικό σύμβολο αποτροπής του κακού.

Το εύρημα παρουσιάστηκε επίσημα από τον Τούρκο Υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, στο πλαίσιο του μεγάλου αρχαιολογικού προγράμματος «Heritage for the Future» (Κληρονομιά για το Μέλλον). Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες επιτυχίες της ανασκαφικής ομάδας στο ίδιο σημείο, καθώς κατά το παρελθόν είχαν αποκαλυφθεί σπουδαία γλυπτά συγκροτήματα, όπως η αναπαράσταση του θαλάσσιου τέρατος Σκύλλας και του σπηλαίου του Κύκλωπα Πολύφημου.

Η Αθηνά ως προστάτιδα της… υφαντουργίας στη «χλιαρή» Λαοδίκεια

Η ανακάλυψη του αγάλματος ρίχνει νέο φως και στην κοινωνικοοικονομική ζωή της αρχαίας πόλης. Στη Λαοδίκεια, η λατρεία της Αθηνών είχε μια ιδιαίτερη, πρακτική διάσταση που ξεπερνούσε την ιδιότητά της ως θεάς του δικαίου πολέμου και της σοφίας. Αρχαίες επιγραφές που έχουν βρεθεί στον χώρο αποκαλύπτουν ότι οι κάτοικοι την τιμούσαν κυρίως ως προστάτιδα της υφαντουργίας και της επεξεργασίας του μαλλιού —μια δραστηριότητα που αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας και τον κύριο πηγή πλούτου της πόλης.

Αυτός ακριβώς ο συσσωρευμένος πλούτος των κατοίκων της Λαοδίκειας, που προερχόταν από το εμπόριο των περίφημων μαύρων μαλλίσιων ενδυμάτων, είναι που στηθλιτεύεται στο βιβλίο της Αποκάλυψης. Στην επιστολή του προς την εκκλησία της πόλης, ο Απόστολος Ιωάννης χρησιμοποιεί σκληρή γλώσσα, κατηγορώντας τους πιστούς για πνευματική νωθρότητα και αποκαλώντας τους «χλιαρούς».

Στο χαρακτηριστικό χωρίο, ο Ιησούς απευθύνεται στους Λαοδικείς λέγοντας: «Λέτε: “Είμαι πλούσιος, απέκτησα πλούτη και δεν έχω ανάγκη τίποτα”. Όμως δεν αντιλαμβάνεστε ότι είστε ταλαίπωροι, αξιολύπητοι, φτωχοί, τυφλοί και γυμνοί». Η αντίθεση ανάμεσα στην υλική χλιδή, τα κολοσσιαία μνημεία όπως το Δυτικό Θέατρο και την πνευματική φτώχεια που περιγράφει το βιβλίο της Αποκάλυψης, καθιστά τη Λαοδίκεια έναν από τους πιο συναρπαστικούς χώρους μελέτης για αρχαιολόγους και ιστορικούς παγκοσμίως.