Σαν σήμερα, 28 Μαΐου 1952: Η ιστορική ημέρα που η Ελληνίδα απέκτησε πλήρη πολιτικά δικαιώματα
Η 28η Μαΐου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία του ελληνικού κράτους και της κοινωνικής εξέλιξης της χώρας. Σαν σήμερα, το 1952, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε τον Νόμο 2159, ο οποίος παραχώρησε επιτέλους πλήρη πολιτικά δικαιώματα στις γυναίκες.
Με την ψήφιση αυτού του νομοθετήματος, τερματίστηκε μια μακρά περίοδος θεσμικού αποκλεισμού, κατά την οποία ο μισός πληθυσμός της χώρας στερούνταν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εθνικές εκλογές, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για την ουσιαστική ισονομία και την ενεργό συμμετοχή των γυναικών στα κοινά.
Ένας μακρύς και επίμονος αγώνας δεκαετιών
Η κατάκτηση της ψήφου δεν ήρθε ως μια ξαφνική παραχώρηση της πολιτικής ηγεσίας, αλλά ως το επιστέγασμα σκληρών, επίμονων και συχνά χλευαζόμενων αγώνων του ελληνικού φεμινιστικού κινήματος. Ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, πρωτοπόρες μορφές όπως η Καλλιρρόη Παρρέν μέσα από την «Εφημερίδα των Κυριών» έθεταν επιτακτικά το ζήτημα της γυναικείας χειραφέτησης, της εκπαίδευσης και των πολιτικών δικαιωμάτων.
Στην περίοδο του Μεσοπολέμου, η διεκδίκηση οργανώθηκε συστηματικά με την ίδρυση του Συνδέσμου για τα Δικαιώματα της Γυναίκας το 1920. Παρά τις έντονες αντιδράσεις μιας βαθιά πατριαρχικής κοινωνίας, όπου πολλοί υποστήριζαν ότι η πολιτική θα «κατέστρεφε τη θηλυκότητα και την οικογένεια», σημειώθηκε ένα πρώτο, δειλό βήμα το 1930, όταν δόθηκε δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές, αλλά αποκλειστικά και μόνο στις εγγράμματες γυναίκες άνω των 30 ετών.
VIRAL
Η καθολική συμμετοχή των γυναικών στην Εθνική Αντίσταση κατά τη διάρκεια της Κατοχής κατέρριψε κάθε επιχείρημα περί κοινωνικής αδυναμίας. Οι Ελληνίδες απέδειξαν στην πράξη ότι μπορούσαν να αναλάβουν την ευθύνη του μέλλοντος της πατρίδας τους, καθιστώντας τη μεταπολεμική άρνηση των δικαιωμάτων τους μια κραυγαλέα αδικία.
Η ψήφιση του Νόμου 2159 και οι διεθνείς πιέσεις
Η επίσημη κατοχύρωση της ισοτιμίας ήρθε τον Μάιο του 1952 υπό την κυβέρνηση του Νικολάου Πλαστήρα. Η πολιτική ηγεσία της χώρας βρισκόταν υπό την πίεση των διεθνών εξελίξεων και των δεσμεύσεων που είχε αναλάβει η Ελλάδα. Έχοντας υπογράψει τη Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η χώρα έπρεπε να εναρμονίσει την εσωτερική της νομοθεσία με τα δυτικά δημοκρατικά πρότυπα, καθώς η Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας του Οργανισμού πίεζε έντονα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων στην κάλπη.
Ο νόμος ψηφίστηκε πανηγυρικά, όμως η γραφειοκρατία και η σκοπιμότητα στέρησαν από τις γυναίκες την άμεση άσκηση του δικαιώματός τους. Λόγω της μη έγκαιρης ενημέρωσης των εκλογικών καταλόγων, οι Ελληνίδες δεν κατάφεραν να ψηφίσουν στις εθνικές εκλογές του Νοεμβρίου του 1952.
Διαβάστε επίσης
Οι πρώτες γυναίκες στην ελληνική Βουλή
Η ιστορική πρεμιέρα της γυναικείας ψήφου σε βουλευτικές κάλπες πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1953, σε επαναληπτική εκλογή στη Θεσσαλονίκη. Εκεί, η Ελένη Σκούρα, υποψήφια με το κόμμα του «Ελληνικού Συναγερμού», αναδείχθηκε η πρώτη γυναίκα βουλευτής στην ιστορία της Ελλάδας, δηλώνοντας κατά την ορκωμοσία της ότι θα εργαστεί με αφοσίωση για την ανύψωση της Ελληνίδας.
Λίγα χρόνια αργότερα, στις εθνικές εκλογές του 1956, οι γυναίκες ψήφισαν μαζικά σε όλη την επικράτεια. Στην ίδια εκλογική αναμέτρηση, η Λίνα Τσαλδάρη εξελέγη βουλευτής και ανέλαβε το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, γινόμενη η πρώτη γυναίκα υπουργός στην ελληνική πολιτική ιστορία. Η συνταγματική ολοκλήρωση της ισότητας των δύο φύλων σφραγίστηκε οριστικά με το Σύνταγμα του 1975, το οποίο στο άρθρο 4 καθιέρωσε ρητά ότι οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Η 28η Μαΐου 1952 δεν ήταν απλώς η ψήφιση ενός νόμου, αλλά η ημέρα που η ελληνική δημοκρατία απέκτησε την πραγματική της υπόσταση, αναγνωρίζοντας τη γυναίκα ως ισότιμο και αυτόνομο μέλος της πολιτικής και κοινωνικής ζωής του τόπου.
0 ΣΧΟΛΙΑ