Eurovision: Είναι τυχαίο ότι το Ισραήλ βγήκε 2ο για δεύτερη σερί χρονιά με μέτριο τραγούδι;

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision αποτελούσε πάντα έναν καθρέφτη των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ευρώπη, όμως τα όσα καταγράφονται στους πίνακες της βαθμολογίας τα τελευταία τρία χρόνια, με επίκεντρο το Ισραήλ, έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, προκαλώντας έντονες συζητήσεις, αναλύσεις και θεωρίες συνωμοσίας ανάμεσα στους Eurofans και τους πολιτικούς αναλυτές.

Από την ημέρα που ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, τον Οκτώβριο του 2023, η χώρα καταγράφει μια εντυπωσιακή και σταθερή πορεία στην πρώτη πεντάδα του θεσμού. Μετά και την ολοκλήρωση του φετινού διαγωνισμού, το ερώτημα που πλανάται πάνω από τη διοργάνωση είναι πλέον σαφές: Είναι τυχαίο ότι το Ισραήλ κατέκτησε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά τη 2η θέση με τραγούδια που χαρακτηρίστηκαν από τους κριτικούς ως «μέτρια», ή μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε μια συντονισμένη πολιτική ψήφο συμπαράστασης;

Το χρονικό της βαθμολογικής ανόδου: Από το 2024 μέχρι σήμερα:

• Το 2024: Το Ισραήλ συμμετείχε με την Eden Golan και το κομμάτι “Hurricane”. Παρά το γεγονός ότι οι επιτροπές το κράτησαν χαμηλά, η μαζική ψήφος του κοινού (televoting) το εκτίναξε στην 5η θέση της γενικής κατάταξης.
• Το 2025: Η χώρα έκανε την απόλυτη ανατροπή, φτάνοντας μια ανάσα από το βραβείο. Ο Yuval Raphael με το τραγούδι “New Day Will Rise” κατέκτησε τη 2η θέση, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική ενός αόρατου αλλά πανίσχυρου κοινού που το στήριζε τυφλά.
• Το 2026 (Φέτος): Το σκηνικό επαναλήφθηκε με απόλυτη ακρίβεια. Ο Noam Bettan με τη μπαλάντα “Michelle” σκαρφάλωσε ξανά στη 2η θέση του τελικού πίνακα βαθμολογίας, επισκιάζοντας μεγάλα φαβορί και αφήνοντας άναυδους τους σχολιαστές.

Μέτρια τραγούδια, αλλά… «χρυσό» televoting

Η μεγάλη αντίφαση που οδηγεί τους ειδικούς στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα συνδέονται άμεσα με τον πόλεμο, εντοπίζεται στην καλλιτεχνική αξία των συμμετοχών. Τόσο το “New Day Will Rise” (2025) όσο και το φετινό “Michelle” (2026) ήταν συμβατικές, ραδιοφωνικές μπαλάντες με έντονο μελό στοιχείο, οι οποίες δεν συγκέντρωσαν ιδιαίτερα θετικές κριτικές πριν από τον διαγωνισμό, ούτε ξεχώρισαν για την πρωτοτυπία τους.

Ωστόσο, η Eurovision έχει αποδείξει ότι το κοινό δεν ψηφίζει πάντα με μουσικά κριτήρια. Όπως ακριβώς συνέβη με τη νίκη της Ουκρανίας το 2022, έτσι και στην περίπτωση του Ισραήλ, φαίνεται πως έχει ενεργοποιηθεί ένα τεράστιο, παγκόσμιο δίκτυο ψηφοφόρων. Από τη μία πλευρά, η ισχυρή εβραϊκή διασπορά στην Ευρώπη και, από την άλλη, εκατομμύρια πολίτες που επιθυμούν να εκφράσουν τη συμπαράστασή τους στη χώρα λόγω του πολέμου, δημιουργούν ένα συμπαγές «μπλοκ» ψηφοφόρων. Αυτό το κοινό ψηφίζει μαζικά και συντονισμένα μέσω των τηλεφώνων και των εφαρμογών, δίνοντας ασταμάτητα 12άρια στο Ισραήλ και «κλειδώνοντας» τις κορυφαίες θέσεις, ανεξάρτητα από το αν το τραγούδι είναι καλό ή κακό.

Η γεωπολιτική σφήνα που διχάζει τη Eurovision

Αυτή η συνεχιζόμενη βαθμολογική κυριαρχία έχει φέρει σε δύσκολη θέση την EBU, η οποία επιμένει να χαρακτηρίζει τον διαγωνισμό ως «μη πολιτικό». Η πραγματικότητα όμως τη διαψεύδει. Η Eurovision έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο διπλωματικής μάχης: ενώ οι εθνικές κριτικές επιτροπές (που αποτελούνται από επαγγελματίες της μουσικής) κρατούν μια πιο συγκρατημένη ή και αποστασιοποιημένη στάση απέναντι στο Ισραήλ για να αποφύγουν τις αντιδράσεις, η κάλπη του κοινού ανατρέπει τα πάντα.

Το γεγονός ότι το Ισραήλ φιγουράρει για δύο συνεχόμενες χρονιές στη 2η θέση αποδεικνύει ότι ο πόλεμος δεν αποδυνάμωσε τη χώρα στο πλαίσιο του διαγωνισμού, αλλά αντίθετα συσπείρωσε ένα κομμάτι των Ευρωπαίων τηλεθεατών που χρησιμοποιεί τη Eurovision ως μέσο πολιτικής τοποθέτησης. Το αν το φαινόμενο αυτό θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια εξαρτάται άμεσα από τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, ωστόσο το μόνο σίγουρο είναι ότι η ιστορία της Eurovision γράφεται πλέον με ξεκάθαρα γεωπολιτικά μελάνια.