Σαν σήμερα, 9 Απριλίου 1870: Η Σφαγή στο Δήλεσι – Η ημέρα που η Ελλάδα διασύρθηκε διεθνώς ως «χώρα των ληστών»
Η 9η Απριλίου του 1870 καταγράφηκε με μελανά γράμματα στην ιστορία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Ήταν η ημέρα που η αιματηρή κατάληξη μιας απαγωγής στο Δήλεσι της Βοιωτίας δεν στοίχισε μόνο τη ζωή σε τέσσερις Ευρωπαίους περιηγητές, αλλά έφερε την Ελλάδα στο χείλος της διεθνούς απομόνωσης, προκαλώντας μια πρωτοφανή διπλωματική κρίση που απείλησε ακόμη και την εδαφική της ακεραιότητα.
Το χρονικό της απαγωγής στο Πικέρμι
Όλα ξεκίνησαν λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 30 Μαρτίου 1870. Μια ομάδα επιφανών ξένων περιηγητών, συνοδευόμενη από ένοπλη τιμητική φρουρά τεσσάρων χωροφυλάκων, επέστρεφε στην Αθήνα μετά από επίσκεψη στον Μαραθώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν ο Λόρδος Μάνκαστερ με τη σύζυγό του, ο γραμματέας της βρετανικής πρεσβείας Έντουαρντ Χέρμπερτ, ο Φρέντερικ Βάινερ (κουνιάδος του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών), ο δικηγόρος Έντουαρντ Λόιντ και ο γραμματέας της ιταλικής πρεσβείας Κόμης Αλμπέρτο ντε Μπόιλ. Στη θέση Πικέρμι, η πολυμελής συμμορία των αδελφών Τάκου και Χρήστου Αρβανιτάκη, που αριθμούσε περίπου 25 ληστές, έστησε ενέδρα. Μετά από σύντομη συμπλοκή, οι ληστές αιχμαλώτισαν τους περιηγητές και διέφυγαν στα βουνά της Πεντέλης.
Οι παράλογες απαιτήσεις και το διπλωματικό θρίλερ
Οι αδελφοί Αρβανιτάκη, αντιλαμβανόμενοι την υψηλή κοινωνική θέση των ομήρων, έθεσαν όρους που έφεραν την ελληνική κυβέρνηση του Θρασύβουλου Ζαΐμη σε απόγνωση. Ζήτησαν 50.000 λίρες αγγλικές (ποσό μυθικό για την εποχή) και, το κυριότερο, πλήρη αμνηστία. Εδώ ξεκίνησε το μεγάλο συνταγματικό και διπλωματικό αδιέξοδο. Το ελληνικό Σύνταγμα απαγόρευε την παροχή αμνηστίας για ποινικά αδικήματα. Η Μεγάλη Βρετανία, ωστόσο, πίεζε ασφυκτικά την Αθήνα να παραβεί τον νόμο για να σωθούν οι υπήκοοί της, απειλώντας ευθέως με στρατιωτική επέμβαση. Ο Λόρδος Μάνκαστερ απελευθερώθηκε προσωρινά για να μεταφέρει τα λύτρα, όμως η κυβέρνηση, υπό την πίεση της κοινής γνώμης που απαιτούσε την τήρηση της νομιμότητας, αρνήθηκε την αμνηστία.
Η σφαγή στο Δήλεσι
Καθώς οι διαπραγματεύσεις βάλτωναν, ο στρατός άρχισε να στενεύει τον κλοιό γύρω από τους ληστές, οι οποίοι είχαν μετακινηθεί προς τη Βοιωτία. Οι Αρβανιτάκηδες είχαν προειδοποιήσει: «Αν δούμε στρατό, θα σκοτώσουμε τους ξένους». Στις 9 Απριλίου 1870, κοντά στο χωριό Δήλεσι, η τραγωδία ολοκληρώθηκε. Όταν οι ληστές αντιλήφθηκαν την καταδίωξη από αποσπάσματα του στρατού, εκτέλεσαν εν ψυχρώ τους τέσσερις ομήρους: τον Έντουαρντ Χέρμπερτ, τον Φρέντερικ Βάινερ, τον Έντουαρντ Λόιντ και τον Κόμη ντε Μπόιλ. Στη συμπλοκή που ακολούθησε σκοτώθηκαν αρκετοί ληστές, ενώ άλλοι συνελήφθησαν και αργότερα αποκεφαλίστηκαν δημόσια στην Αθήνα, όμως το κακό είχε ήδη γίνει.
VIRAL
Ο διεθνής διασυρμός και οι συνέπειες
Η είδηση της σφαγής προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Ευρώπη. Ο βρετανικός Τύπος χαρακτήρισε την Ελλάδα «φωλιά ληστών» και «ημιπειρατικό κράτος», ενώ υπήρξαν φωνές στη Βουλή των Λόρδων που ζητούσαν την επιβολή διεθνούς οικονομικού ελέγχου ή ακόμη και την κατάργηση της ελληνικής ανεξαρτησίας. Η Ελλάδα διασύρθηκε διεθνώς για την αδυναμία της να εγγυηθεί την ασφάλεια ακόμη και λίγα χιλιόμετρα έξω από την πρωτεύουσά της. Η κυβέρνηση Ζαΐμη παραιτήθηκε υπό το βάρος της κατακραυγής, και η χώρα αναγκάστηκε να καταβάλει τεράστιες αποζημιώσεις στις οικογένειες των θυμάτων.
Διαβάστε επίσης
Η «Σφαγή στο Δήλεσι» παρέμεινε για δεκαετίες η πιο σκοτεινή σελίδα των ελληνοβρετανικών σχέσεων. Ανέδειξε τις παθογένειες ενός κράτους που μαστιζόταν από τη ληστοκρατία και την πολιτική προστασία των ληστών από τοπικούς κομματάρχες, θυμίζοντάς μας μέχρι σήμερα το βαρύ τίμημα της πολιτικής αστάθειας και της ανομίας.
0 ΣΧΟΛΙΑ