Σαν σήμερα, 06 Απριλίου 1957: Η γέννηση του «Ελληνικού Μύθου» των αιθέρων – Όταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης ίδρυσε την Ολυμπιακή Αεροπορία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, πριν από 69 χρόνια, στις 6 Απριλίου 1957, ο «Χρυσός Έλληνας», ο Αριστοτέλης Ωνάσης, υπέγραφε τη σύμβαση με το ελληνικό κράτος, με την οποία η προβληματική κρατική αεροπορική εταιρεία ΤΑΕ (Τεχνικαί Αεροπορικαί Εκμεταλλεύσεις) περνούσε στα χέρια του. Εκείνη την ημέρα γεννήθηκε η Ολυμπιακή Αεροπορία (Olympic Airways), η εταιρεία που έμελλε να συνδέσει το όνομα της Ελλάδας με την πολυτέλεια, την ασφάλεια και την παγκόσμια αίγλη.

Το παρασκήνιο της εξαγοράς: Από την παρακμή στην αυτοκρατορία

Στα μέσα της δεκαετίας του ’50, οι αερομεταφορές στην Ελλάδα βρίσκονταν σε οριακό σημείο. Η κρατική ΤΑΕ, επιβαρυμένη με χρέη και πεπαλαιωμένο στόλο, αδυνατούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας χώρας που προσπαθούσε να ανασυγκροτηθεί μετά τον πόλεμο. Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αναζητώντας μια λύση που θα απάλλασσε το δημόσιο ταμείο από τα βάρη, στράφηκε στον ισχυρότερο άνδρα της εποχής.

Ο Ωνάσης, με το δαιμόνιο επιχειρηματικό του πνεύμα, είδε στην αεροπορία όχι απλώς μια επιχείρηση, αλλά ένα μέσο για να «κατακτήσει» τους αιθέρες, όπως είχε ήδη κάνει με τις θάλασσες. Η συμφωνία που υπογράφηκε το 1956 και τέθηκε σε πλήρη ισχύ στις 6 Απριλίου 1957, ήταν πρωτοποριακή: Ο Ωνάσης εξαγόρασε την ΤΑΕ έναντι 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων και έλαβε το αποκλειστικό προνόμιο εκμετάλλευσης των ελληνικών αερογραμμών.

Οι έξι κύκλοι που κατέκτησαν τον κόσμο

Η πρώτη επίσημη πτήση της Ολυμπιακής Αεροπορίας πραγματοποιήθηκε την ίδια κιόλας ημέρα, το πρωί της 6ης Απριλίου, με το δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη. Κυβερνήτης ήταν ο Παύλος Ιωαννίδης, στενός συνεργάτης του Ωνάση. Το λογότυπο με τους πέντε (αρχικά) και στη συνέχεια έξι κύκλους, σχεδιασμένο έτσι ώστε να παραπέμπει στους Ολυμπιακούς Αγώνες αλλά να μην ταυτίζεται νομικά μαζί τους, άρχισε να κοσμεί τις ουρές των αεροπλάνων. Ο Ωνάσης δεν φείσθηκε χρημάτων. Ήθελε η Ολυμπιακή να είναι η καλύτερη εταιρεία στον κόσμο.

• Πολυτέλεια: Οι αεροσυνοδοί φορούσαν στολές σχεδιασμένες από τους κορυφαίους οίκους μόδας, όπως ο Coco Chanel, ο Pierre Cardin και αργότερα ο Γιάννης Τσεκλένης.
• Εξυπηρέτηση: Το φαγητό σερβιρόταν σε πορσελάνες Limoges, τα μαχαιροπίρουνα ήταν επίχρυσα και το χαβιάρι ήταν σχεδόν καθημερινή υπόθεση στις πρώτες θέσεις των υπερατλαντικών πτήσεων.
• Στόλος: Η εταιρεία εισήλθε γρήγορα στην εποχή των αεριωθούμενων (jets), αγοράζοντας τα περίφημα Comet 4B και αργότερα τα θρυλικά Boeing 707 και 747 (Jumbo Jet).

Η «χρυσή εποχή» και η σύνδεση με την ομογένεια

Υπό την ηγεσία του Ωνάση, η Ολυμπιακή έγινε ο «ιπτάμενος πρεσβευτής» της Ελλάδας. Το 1966, η εταιρεία πραγματοποίησε την πρώτη απευθείας πτήση Αθήνα – Νέα Υόρκη, μια ιστορική στιγμή που έφερε την Ελλάδα πιο κοντά στην ομογένεια της Αμερικής. Οι Έλληνες του εξωτερικού ένιωθαν ότι πατούσαν σε ελληνικό έδαφος από τη στιγμή που επιβιβάζονταν στο αεροπλάνο με τους έξι κύκλους. Η ασφάλεια ήταν το σήμα κατατεθέν της. Ο Ωνάσης έλεγε συχνά: «Θέλω οι επιβάτες μου να νιώθουν σαν στο σπίτι τους, αλλά να ξέρουν ότι βρίσκονται στα πιο ασφαλή χέρια». Η εκπαίδευση των πιλότων της Ολυμπιακής ήταν παροιμιώδης, καθιστώντας τους από τους πιο περιζήτητους παγκοσμίως.

Το τέλος μιας εποχής και η κρατικοποίηση

Η μοίρα της Ολυμπιακής ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την προσωπική ζωή του ιδρυτή της. Ο θάνατος του γιου του, Αλέξανδρου, το 1973, σε αεροπορικό δυστύχημα στο Ελληνικό, αποτέλεσε το τελειωτικό πλήγμα για τον Αριστοτέλη Ωνάση. Συντετριμμένος και χάνοντας το ενδιαφέρον του για τις επιχειρήσεις, άρχισε να διαπραγματεύεται την επιστροφή της εταιρείας στο κράτος. Την 1η Ιανουαρίου 1975, λίγους μήνες πριν τον θάνατο του μεγιστάνα, η Ολυμπιακή Αεροπορία πέρασε ξανά στον έλεγχο του ελληνικού δημοσίου. Παρόλο που η εταιρεία συνέχισε να μεγαλώνει για αρκετά χρόνια, η «λάμψη» του Ωνάση είχε αρχίσει να ξεθωριάζει, δίνοντας τη θέση της στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις που τελικά οδήγησαν στην παρακμή και την οριστική της μεταμόρφωση δεκαετίες αργότερα.

Η κληρονομιά της 6ης Απριλίου

Σήμερα, η επέτειος της ίδρυσης της Ολυμπιακής μας θυμίζει μια εποχή που η Ελλάδα τολμούσε να κοιτάξει στα μάτια τους παγκόσμιους κολοσσούς. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης δεν ίδρυσε απλώς μια αεροπορική εταιρεία, δημιούργησε ένα εθνικό σύμβολο που για μισό αιώνα μετέφερε το ελληνικό φιλότιμο, τη φιλοξενία και την κομψότητα σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ακόμα και σήμερα, 69 χρόνια μετά, ο ήχος των κινητήρων και οι έξι κύκλοι στην ουρά των αεροπλάνων παραμένουν η πιο γλυκιά ανάμνηση της Ελλάδας που «πετούσε» ψηλά.