Ενεργειακός εφιάλτης: Πάνω από τα 2 ευρώ η βενζίνη – «Φωτιά» και στο ρεύμα φέρνει η κρίση στη Μέση Ανατολή

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ένας μήνας πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή ήταν αρκετός για να προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομία, με την ελληνική αγορά ενέργειας να βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με ένα κύμα ανατιμήσεων που απειλεί να «γονατίσει» νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μεταφέρεται σταδιακά στην εγχώρια αντλία και στους λογαριασμούς ρεύματος, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ακρίβειας.

Με τις τιμές των καυσίμων να έχουν ήδη σπάσει το φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο και τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού να παρουσιάζει ανησυχητικές αυξητικές τάσεις, η κυβέρνηση βρίσκεται σε επιφυλακή. Το στοίχημα πλέον είναι η διάρκεια της κρίσης, καθώς οι υπάρχουσες παρεμβάσεις, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αποτελούν ένα πρώτο ανάχωμα, το οποίο όμως ενδέχεται να μην επαρκεί αν η γεωπολιτική αστάθεια συνεχιστεί σε βάθος χρόνου.

Καύσιμα: Το ράλι των τιμών και η αποτελεσματικότητα του πλαφόν

Η εικόνα στα πρατήρια υγρών καυσίμων είναι αποκαλυπτική της έντασης που επικρατεί στις διεθνείς αγορές. Μέσα σε μόλις τριάντα ημέρες πολεμικών συρράξεων, η μέση τιμή της βενζίνης στην αντλία σημείωσε άνοδο 17,2%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) κατέγραψε μια εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 34,2%.

Η διεθνής τιμή του Brent αυξήθηκε κατά 46,2%, φτάνοντας από τα 72,48 στα 105,95 δολάρια το βαρέλι. Ακόμη πιο επιθετική ήταν η άνοδος στις διεθνείς τιμές Platts, με το ντίζελ κίνησης να εκτοξεύεται κατά 83,8%. Παρά τις τεράστιες αυτές πιέσεις, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηριούχων φαίνεται πως λειτούργησε ως «φρένο».

Ενώ οι διεθνείς τιμές και οι τιμές διυλιστηρίου παρουσίασαν ραγδαία άνοδο, η τελική τιμή στην αντλία συγκρατήθηκε σε χαμηλότερα ποσοστά αύξησης, αποτρέποντας —προς το παρόν— φαινόμενα ακραίας κερδοσκοπίας. Ωστόσο, το γεγονός ότι και τα δύο βασικά καύσιμα διατίθενται πλέον πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο προεξοφλεί έντονες πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Ηλεκτρικό Ρεύμα: Το «πράσινο» όριο των 15 λεπτών και ο ρόλος της ΔΕΗ

Αν και οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος έμειναν αρχικά εκτός των κυβερνητικών παρεμβάσεων, η κατάσταση στη χονδρεμπορική αγορά δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Τον Μάρτιο, η τιμή της μεγαβατώρας διαμορφώνεται κατά 19,15% υψηλότερα σε σχέση με τον Φεβρουάριο, αγγίζοντας τα 93,35 ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα αρνητικό προκρίμμα για τα πράσινα τιμολόγια του Απριλίου, στα οποία είναι συμβεβλημένο το 60% των καταναλωτών. Η κυβέρνηση έχει ήδη θέσει το πλαίσιο: εάν οι τιμές λιανικής ξεφύγουν πάνω από τα 15-16 λεπτά ανά κιλοβατώρα, θα ενεργοποιηθούν εκ νέου οι κρατικές επιδοτήσεις.

Σε αυτό το σημείο, ο ρόλος της ΔΕΗ καθίσταται κομβικός. Η επιχείρηση αναμένεται να λειτουργήσει ως εργαλείο ενεργειακής πολιτικής, συγκρατώντας τις τιμές στο χαρτοφυλάκιό της. Μια τέτοια κίνηση θα αναγκάσει και τους υπόλοιπους μεγάλους παρόχους να ακολουθήσουν, προκειμένου να διατηρήσουν τα μερίδια αγοράς τους, αποφεύγοντας έτσι μια πρόωρη ενεργοποίηση των επιδοτήσεων τον Απρίλιο.

Φυσικό αέριο: Η «βόμβα» που θα σκάσει τον Μάιο

Ενώ το πετρέλαιο επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, το φυσικό αέριο αποτελεί την «ωρολογιακή βόμβα» για τους επόμενους μήνες. Η τιμή στον ολλανδικό κόμβο TTF έχει αυξηθεί κατά 72,67% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ξεπερνώντας τα 55 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Λόγω του τρόπου τιμολόγησης στην ελληνική αγορά (με βάση τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα), οι αυξήσεις αυτές δεν έχουν περάσει ακόμη στους καταναλωτές. Ωστόσο, οι εισαγωγές του Απριλίου θα είναι σημαντικά ακριβότερες, γεγονός που θα αποτυπωθεί στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος και, τελικά, στα τιμολόγια λιανικής του Μαΐου.

Το μέγεθος της επιβάρυνσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην παραγωγή, οι οποίες λειτουργούν ως φυσικό ανάχωμα στις εισαγόμενες τιμές ορυκτών καυσίμων.

Το τέλος των φθηνών «μπλε» τιμολογίων

Η ενεργειακή αβεβαιότητα φέρνει αλλαγές και στα σταθερά, μπλε τιμολόγια, τα οποία αποτελούσαν το «καταφύγιο» των καταναλωτών. Οι πάροχοι, φοβούμενοι το ρίσκο της δεσμευμένης τιμής σε μια ασταθή αγορά, αποσύρουν σταδιακά τα φθηνά προγράμματα.

Ενώ μέχρι σήμερα κυκλοφορούσαν σταθερές τιμές ακόμα και στα 9,90 λεπτά, τα νέα συμβόλαια που θα βγουν στην αγορά από τον επόμενο μήνα αναμένεται να κυμανθούν μεταξύ 13 και 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα, περιορίζοντας τις επιλογές για χαμηλό ενεργειακό κόστος.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις και η επόμενη μέρα

Ιδιαίτερη μέριμνα αναμένεται για τις μεγάλες, ενεργοβόρες επιχειρήσεις, οι οποίες πλήττονται καίρια από το αυξημένο κόστος. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ειδικά μέτρα στήριξης για τη βιομηχανία αναμένεται να ανακοινωθούν εντός της τρέχουσας εβδομάδας, καθώς ο κίνδυνος για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας είναι πλέον ορατός.

Η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα είναι ο τελικός κριτής. Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να παρέμβει εκ νέου, όμως είναι σαφές ότι αν ο πόλεμος παραταθεί, οι δημοσιονομικές αντοχές και τα εργαλεία παρέμβασης θα δοκιμαστούν στα όριά τους.