Ο Θοδωρής Κολυδάς έκανε έρευνα και αποκαλύπτει πως ήταν ο καιρός την 25η Μαρτίου το 1821

Υπάρχει ένας παράγοντας για την 25η Μαρτίου του 1821 που συχνά παραλείπεται από τις παραδοσιακές ιστορικές αφηγήσεις, παρά το γεγονός ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έκβαση των γεγονότων: ο καιρός. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «Η ελληνική επανάσταση του 1821 δεν γράφτηκε μόνο με σπαθιά, καριοφίλια και θυσίες. Γράφτηκε και με τον καιρό. Η άνοιξη, οι βροχές, τα κρύα βράδια στα βουνά, οι δυνατοί άνεμοι στο Αιγαίο και οι δύσβατοι χειμωνιάτικοι δρόμοι έγιναν κι αυτά μέρος του αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία».

Ο καιρός ήταν στρατηγικός παράγοντας

Ο ξεσηκωμός του Γένους δεν ήταν μια στατική διαδικασία, αλλά μια δυναμική εξέλιξη που επηρεαζόταν άμεσα από τα στοιχεία της φύσης. «Ο ξεσηκωμός του 1821 άρχισε Μάρτιο, μία εποχή με ήλιο και καθαρό ουρανό τη μία ημέρα, με κρύο, λάσπες και αστάθεια του καιρού την άλλη. Για τους αγωνιστές ο καιρός δεν ήταν απλώς το φόντο των γεγονότων. Ήταν σύμμαχος ή αντίπαλος».

Στο δύσβατο ανάγλυφο της ελληνικής υπαίθρου, οι καιρικές συνθήκες λειτουργούσαν ως φυσικό οχυρό ή ως ανυπέρβλητο εμπόδιο. «Στη στεριά, οι βροχές δυσκόλευαν τις μετακινήσεις στρατευμάτων, αλλά ταυτόχρονα βοηθούσαν τους γνώστες του εδάφους, τους κλέφτες, τους αρματωλούς και τους οπλαρχηγούς, που ήξεραν τα περάσματα, τα βουνά και τις χαράδρες». Η γνώση του μικροκλίματος κάθε περιοχής έδινε στους Έλληνες ένα τακτικό πλεονέκτημα απέναντι στους πολυάριθμους οθωμανικούς στρατούς. Ωστόσο, το τίμημα ήταν βαρύ: «Το κρύο, η υγρασία και οι απότομες μεταβολές εξουθένωναν σώματα και ζώα, δοκίμαζαν αντοχές, αλλά συχνά δυνάμωναν και το φρόνημα».

Ο καιρός 25η Μαρτίου 1821 δεν ήταν απλώς ένα σκηνικό, αλλά ένας παράγοντας που έκρινε μετακινήσεις και μάχες.

Στη θάλασσα, η εξάρτηση από τον Αίολο ήταν ακόμη πιο απόλυτη. «Για τα νησιά που σήκωναν το βάρος του ναυτικού αγώνα, ο καιρός σήμαινε πολλά: άλλοτε καθυστερούσε επιχειρήσεις, άλλοτε ευνοούσε αιφνιδιασμούς κι άλλοτε έκρινε την έκβαση μίας αποστολής».

VIRAL

Εφιαλτικές αποκαλύψεις για τον θάνατο της μάνας στην Λιβαδειά: «Την άγγιξα και ήταν παγωμένη» – Ο σύζυγος σπάει τη σιωπή του και καταγγέλλει τον «Γολγοθά» της καισαρικής!

Τρομακτικό βίντεο: Η στιγμή που τα 7,5 Ρίχτερ χτυπούν την Βενεζουέλα – Κάμερα μέσα σε σαλόνι διαμερίσματος καταγράφει πως διαλύεται σιγά σιγά το σπίτι

Φρίκη στη Φθιώτιδα: Πώς ο 65χρονος έπεισε τον 12χρονο να μπει στο αμάξι του – Τον μετέφερε σε απομονωμένο μέρος

Η επιστημονική προσέγγιση του Θοδωρή Κολυδά

Σήμερα, χάρη στη σύγχρονη επιστήμη, μπορούμε να ανασυνθέσουμε το μετεωρολογικό παζλ εκείνων των ημερών. Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς πραγματοποίησε μια εμπεριστατωμένη έρευνα, συνδυάζοντας την ιστορική μελέτη με την τεχνολογία αιχμής. Η μελέτη του βασίστηκε σε απομνημονεύματα, ημερολόγια και επιστολές αγωνιστών, αλλά και σε εξελιγμένα υπολογιστικά μοντέλα.

Όπως επισημαίνει ο κ. Κολυδάς, οι επίσημες καταγραφές από την εποχή εκείνη είναι ελάχιστες και αποσπασματικές, καθώς δεν υπήρχε οργανωμένο δίκτυο σταθμών στην Ελλάδα. Ωστόσο, πολύτιμες πληροφορίες αντλούνται από έμμεσες αναφορές. Για παράδειγμα, «Ο Ιωάννης Φιλήμων στο Ιστορικό Δοκίμιο περί της Ελληνικής Επαναστάσεως κάνει λόγο για βροχερό καιρό σε περιοχές της Πελοποννήσου τις ημέρες πριν την εξέγερση, γεγονός που καθυστέρησε τη μεταφορά σωμάτων». Αντίστοιχα, ο Φωτάκος, υπασπιστής του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, σημειώνει στα απομνημονεύματά του την επικράτηση συννεφιάς και υγρασίας κατά τις μετακινήσεις προς την Αρκαδία, στοιχεία που υποδηλώνουν τη μετάβαση στην άνοιξη.

Μέσα από την έρευνα του Θοδωρή Κολυδά και τη χρήση σύγχρονων μοντέλων, «ξαναχτίζουμε» την ατμόσφαιρα εκείνων των ημερών.

Η ανάρτηση του Θοδωρή Κολυδά

Για να καλυφθούν τα κενά των ιστορικών πηγών, ο κ. Κολυδάς χρησιμοποίησε δεδομένα από τη βρετανική διοίκηση στην Κέρκυρα και ναυτικά ημερολόγια από λιμάνια της Ιταλίας, όπως η Τεργέστη και η Βενετία. Η πλέον εντυπωσιακή τεχνική που χρησιμοποιήθηκε είναι η “reanalysis” του NOAA. Πρόκειται για μια μέθοδο που «ξαναχτίζει» την ατμοσφαιρική εικόνα του παρελθόντος, αξιοποιώντας παλαιές παρατηρήσεις και αριθμητικά μοντέλα.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, προκύπτει ότι γύρω στις 24 με 25 Μαρτίου του 1821, η Ελλάδα βρισκόταν υπό την επίδραση ενός τυπικού ανοιξιάτικου περάσματος. Ο καιρός ήταν πιθανότατα ήπιος αλλά άστατος, με αρκετές νεφώσεις και τοπικές βροχές, ενώ οι άνεμοι ήταν αρχικά νοτιοδυτικοί πριν στραφούν σε βοριάδες.Σε πρόσφατη παρέμβασή του, ο κ. Κολυδάς συνέδεσε το παρελθόν με το παρόν.

Ο ίδιος έγραψε: «Έχει γίνει πολλή συζήτηση τις τελευταίες ημέρες για το τι καιρός θα επικρατήσει αύριο (σ.σ. 25.03.2026) στην παρέλαση. Αξίζει όμως να κάνουμε ένα βήμα πίσω στον χρόνο και να δούμε κάτω από ποιες καιρικές συνθήκες γράφτηκαν οι πρώτες σελίδες του ’21, με βάση τόσο τις ιστορικές αναφορές όσο και τα δεδομένα της reanalysis του NOAA».

Καταλήγοντας, η έρευνα αυτή μας επιτρέπει να δούμε την Ιστορία μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα. «Πέρα από τον συμβολισμό της εθνικής επετείου, μπορούμε να στρέψουμε για λίγο το βλέμμα και στον ουρανό εκείνων των ημερών, επιχειρώντας να φωτίσουμε το σκηνικό μέσα στο οποίο ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση».