Πόσο κοντά είναι πραγματικά ο πόλεμος στην Ελλάδα; Η φρεγάτα «Κίμων» και ελληνικά F-16 πάνε στην Κύπρο, στη Λευκωσία ο Δένδιας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν αποτελούν πλέον μια μακρινή γεωπολιτική κρίση που αφορά μόνο τις μεγάλες δυνάμεις. Για την Ελλάδα, η σύγκρουση αποκτά άμεση διάσταση, καθώς συνδέεται με την ασφάλεια ανθρώπων, τη ναυτιλία, την οικονομία και την εθνική ετοιμότητα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ναυτιλίας, 85 Έλληνες ναυτικοί βρίσκονται πάνω σε πλοία που κινούνται εντός της εμπόλεμης ζώνης του Περσικού Κόλπου, ενώ συνολικά 325 πλοία ελληνικών συμφερόντων δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν πόσο βαθιά συνδεδεμένη είναι η ελληνική οικονομία – και κυρίως η ναυτιλία – με μια από τις πιο επικίνδυνες περιοχές του πλανήτη αυτή τη στιγμή.

Οι τελευταίες ώρες χαρακτηρίζονται από διαρκή μεταβολή της κατάστασης. Επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν καταγραφεί εναντίον εμπορικών πλοίων, λιμενικών εγκαταστάσεων και ναυτικών βάσεων, γεγονός που δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλού κινδύνου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Παρά το ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν Έλληνες τραυματίες, περιστατικά πλήγματος σε πλοία έχουν ήδη σημειωθεί, ακόμη και σε πλοίο ελληνικής εταιρείας, το οποίο όμως συνέχισε την πορεία του με περιορισμένες ζημιές.

Η Ελλάδα ενισχύει την αμυντική θωράκιση της Κύπρου, καθώς σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια αποστέλλεται στη Μεγαλόνησο η φρεγάτα «Κίμων», ενώ προγραμματίζεται και ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών F-16. Η κίνηση εντάσσεται στο πλαίσιο αυξημένης ετοιμότητας λόγω της έντασης στην ευρύτερη περιοχή και αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποτρεπτικής παρουσίας, αλλά και στην έμπρακτη στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε επίπεδο ασφάλειας και επιτήρησης.

Τα Στενά του Ορμούζ και η παγκόσμια οικονομία

Το κέντρο της αγωνίας βρίσκεται σε ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα: τα Στενά του Ορμούζ. Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλο ποσοστό φυσικού αερίου. Εάν διακοπεί η ναυσιπλοΐα, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες σε ενέργεια, καύσιμα, μεταφορές και τιμές αγαθών. Για την Ελλάδα, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι καθημερινό επιχειρησιακό πρόβλημα. Τα πλοία καλούνται να επιλέξουν εναλλακτικές διαδρομές ή να περιμένουν οδηγίες, ενώ το υπουργείο Ναυτιλίας βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τις εταιρείες.

Σχέδια ασφάλειας και προστασίας πολιτών

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή σχέδια προστασίας για Έλληνες που βρίσκονται στην περιοχή. Υπολογίζεται ότι περίπου 12.500 πολίτες ζουν ή εργάζονται σε χώρες του Κόλπου και της Αραβικής Χερσονήσου. Οι πρεσβείες λειτουργούν ειδικές γραμμές επικοινωνίας, ενώ υπάρχει έτοιμο σχέδιο εκκένωσης εφόσον απαιτηθεί. Οι πολίτες καλούνται να παραμείνουν σε ασφαλείς χώρους και να ακολουθούν οδηγίες των αρχών. Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα αυξάνονται τα μέτρα ασφάλειας σε πιθανούς στόχους υψηλού ενδιαφέροντος, όπως αεροδρόμια, πρεσβείες και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Στόχος είναι να αποκλειστεί το ενδεχόμενο τρομοκρατικής ενέργειας ή εισαγόμενης απειλής λόγω της διεθνούς έντασης.

Στρατιωτική παρουσία και επιχειρησιακή ετοιμότητα

Η Ελλάδα δεν είναι απλός παρατηρητής. Διατηρεί ήδη στρατιωτική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Πολεμικό πλοίο επιχειρεί στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο διεθνούς αποστολής, ενώ ελληνικό στρατιωτικό προσωπικό βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία για την υποστήριξη συστημάτων αεράμυνας. Αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα εμπλέκεται στον πόλεμο, αλλά δείχνει πως βρίσκεται σε επιχειρησιακή εγρήγορση. Η συμμετοχή σε διεθνείς αποστολές αυξάνει το επίπεδο ευθύνης αλλά και την ανάγκη για διαρκή αξιολόγηση κινδύνων.

Κινδυνεύει η Ελλάδα;

Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί σε πολεμικό κίνδυνο. Η απάντηση, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, είναι ότι δεν αποτελεί άμεσο στόχο. Ωστόσο επηρεάζεται έμμεσα σε πολλά επίπεδα:

• οικονομικά μέσω ενέργειας και εμπορίου
• επιχειρησιακά μέσω ναυτιλίας
• κοινωνικά μέσω πολιτών στο εξωτερικό
• αμυντικά μέσω αυξημένης επιφυλακής

Η χώρα λειτουργεί περισσότερο ως κόμβος σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, όμως η γεωγραφική εγγύτητα και οι συμμαχίες της σημαίνουν ότι δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη.

Πόσο έτοιμη είναι;

Οι αρμόδιες αρχές εμφανίζονται προετοιμασμένες για σενάρια κρίσης, όχι όμως για άμεση πολεμική εμπλοκή. Τα μέτρα επικεντρώνονται στην πρόληψη, την προστασία πολιτών και την ασφάλεια υποδομών. Η ετοιμότητα αφορά κυρίως πολιτική άμυνα, μεταφορές, ενέργεια και δημόσια τάξη. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν προετοιμάζεται για πόλεμο, αλλά για τις συνέπειες ενός πολέμου που εξελίσσεται δίπλα της. Η πραγματική απειλή δεν είναι μια στρατιωτική επίθεση, αλλά η παρατεταμένη αστάθεια: ενεργειακό κόστος, ναυτιλιακοί κίνδυνοι και μεταναστευτικές πιέσεις. Σε αυτά τα πεδία θα κριθεί η αντοχή της χώρας το επόμενο διάστημα.