Πώς ήταν το Ιράν πριν την Ισλαμική Επανάσταση την δεκαετία του 1970

Η Ιρανική Επανάσταση του 1979 παραμένει ένα από τα πιο καθοριστικά γεωπολιτικά γεγονότα του 20ού αιώνα, καθώς δεν ανέτρεψε μόνο μια μακραίωνη μοναρχία, αλλά εγκαθίδρυσε ένα βαθιά συντηρητικό θεοκρατικό κράτος που κυβερνά μέχρι σήμερα. Πριν όμως το όραμα του Αγιατολάχ Χομεϊνί μεταμορφώσει κάθε πτυχή της κοινωνίας, το Ιράν αποτελούσε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, ο οποίος χαρακτηριζόταν από μια βίαιη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και δυτικοποίησης υπό τη δυναστεία των Παχλαβί.
Η κοσμική μεταμόρφωση και τα δικαιώματα των γυναικών
Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, οι μεγάλες πόλεις όπως η Τεχεράνη έσφυζαν από ζωή που θύμιζε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Η δυτική μόδα, η μουσική, ο κινηματογράφος και η νυχτερινή ζωή ήταν κοινός τόπος, ενώ οι γυναίκες απολάμβαναν πρωτόγνωρα δικαιώματα για την περιοχή.
Απέκτησαν το δικαίωμα της ψήφου, της εργασίας και της κατοχής δημόσιων αξιωμάτων, ενώ ενθαρρύνονταν ενεργά να σπουδάσουν. Ο Σάχης προώθησε έναν κοσμικό εκσυγχρονισμό που περιλάμβανε ακόμα και την απαγόρευση του χιτζάμπ, ωθώντας τις Ιρανές να υιοθετήσουν πλήρως το δυτικό πρότυπο εμφάνισης και διαβίωσης.
Μάλιστα, το 1975 στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, το 44% των αποφοίτων ιατρικής και το 55% των αποφοίτων εκπαίδευσης ήταν γυναίκες. Η δυτική μόδα κυριαρχούσε, το χιτζάμπ είχε απαγορευτεί και οι γυναίκες συμμετείχαν ελεύθερα στην κοινωνική ζωή, ακόμα και σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο.
Οικονομική άνθιση και κοινωνικές ανισότητες
Παράλληλα, η οικονομία γνώρισε τεράστια ανάπτυξη λόγω των αυξημένων εσόδων από το πετρέλαιο, γεγονός που επέτρεψε τη ραγδαία επέκταση των υποδομών και της εκπαίδευσης. Ωστόσο, αυτός ο πλούτος δεν κατανεμήθηκε ομοιόμορφα, δημιουργώντας ένα χαοτικό χάσμα ανάμεσα στον προοδευτικό αστικό πληθυσμό και τις παραδοσιακές αγροτικές περιοχές, όπου οι συνθήκες διαβίωσης παρέμεναν σχεδόν πρωτόγονες. Αυτή η οικονομική ανισορροπία, σε συνδυασμό με τον υψηλό πληθωρισμό και την οικονομική αστάθεια στα τέλη της δεκαετίας του ’70, καλλιέργησε ένα γόνιμο έδαφος για τη λαϊκή οργή.
Ο υπερσιβηρικός σιδηρόδρομος συνέδεσε τον καυτό νότο με την Κασπία Θάλασσα, ενώ ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης μετακινούμενων σχολείων (“σχολεία των λευκών σκηνών”) προσπαθούσαν να φέρουν τη μόρφωση στις απομονωμένες νομαδικές φυλές των βουνών.
Στο πολιτικό επίπεδο, το καθεστώς λειτουργούσε ως μια απόλυτη μοναρχία. Μετά το πραξικόπημα του 1953, το οποίο ενορχηστρώθηκε από τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία για την ανατροπή του Πρωθυπουργού Μοσαντέκ, ο Σάχης εδραίωσε την εξουσία του με σιδηρά πυγμή. Χρησιμοποιούσε τη διαβόητη μυστική αστυνομία SAVAK για να πνίξει κάθε ίχνος αντιπολίτευσης και διαφωνίας.
Η στρατηγική του να προωθεί την προ-ισλαμική περσική κουλτούρα περιθωριοποίησε τους θρησκευτικούς ηγέτες, προκαλώντας βαθιά δυσαρέσκεια στους συντηρητικούς κύκλους που ένιωθαν ότι η πίστη και οι παραδόσεις τους απειλούνταν από την «ξενόφερτη» δυτική κουλτούρα.






0 ΣΧΟΛΙΑ