Τέμπη: Τρία χρόνια από τη νύχτα που «πάγωσε» η Ελλάδα – Ο αγώνας για δικαιοσύνη συνεχίζεται

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, στις 28 Φεβρουαρίου 2023, ο χρόνος σταμάτησε στις σιδηροδρομικές γραμμές έξω από τα Τέμπη. Ήταν η στιγμή που η επιβατική αμαξοστοιχία «Intercity 62», με 352 επιβαίνοντες, συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορικό συρμό, αφού προηγουμένως τα δύο τρένα κινούνταν στην ίδια τροχιά για πάνω από 10 λεπτά.

Η σφοδρή σύγκρουση και η πυρκαγιά που ακολούθησε οδήγησαν στον φρικτό θάνατο 57 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους νέων φοιτητών που επέστρεφαν στη Θεσσαλονίκη μετά το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας. Η χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία στην ιστορία της χώρας βύθισε την Ελλάδα σε βαρύ πένθος και ξεκίνησε έναν μακρύ αγώνα για την απόδοση ευθυνών.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνοδευόμενος από τον τότε υπουργό Μεταφορών και Υποδομών, Κώστα Αχ. Καραμανλή μεταβαίνουν στον τόπο του δυστυχήματος. «Είναι πάρα πολύ δύσκολο αυτό που βιώνουμε σήμερα ως χώρα. Μιλάμε για μία ανείπωτη τραγωδία. Η σκέψη μας σήμερα είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα με τους συγγενείς των θυμάτων. Υποχρέωσή μας είναι να περιθάλψουμε τους τραυματίες και από εκεί και πέρα να ταυτοποιήσουμε τις σορούς. Από εκεί και πέρα, ένα πράγμα μπορώ να εγγυηθώ: θα μάθουμε τα αίτια αυτής της τραγωδίας και θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μην ξανασυμβεί ποτέ κάτι τέτοιο», δηλώνει τότε ο πρωθυπουργός.

Στη χώρα κηρύσσεται τριήμερο εθνικό πένθος και ο Κώστας Καραμανλής παραιτείται από υπουργός. Τη θέση του αναλαμβάνει ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Συλλαλητήρια σε όλη τη χώρα με αίτημα τη Δικαιοσύνη

Με κεντρικό σύνθημα την απονομή δικαιοσύνης, η χώρα «ντύνεται» σήμερα στα μαύρα, με περισσότερες από 100 συγκεντρώσεις να έχουν προγραμματιστεί σε κάθε γωνιά της επικράτειας, αλλά και σε 25 πόλεις του εξωτερικού. Εργατικά σωματεία, φοιτητικοί σύλλογοι και χιλιάδες πολίτες ενώνουν τις φωνές τους τιμώντας τη μνήμη των θυμάτων.

• Στην Αθήνα: Το ραντεβού έχει δοθεί για τις 12:00 το μεσημέρι στην πλατεία Συντάγματος, ενώ από τις 11:00 θα πραγματοποιηθούν προσυγκεντρώσεις στην Ομόνοια, τα Προπύλαια και άλλα κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας.
• Στη Θεσσαλονίκη: Η κεντρική συγκέντρωση θα ξεκινήσει την ίδια ώρα στο άγαλμα Βενιζέλου. Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το κλίμα είναι ιδιαίτερα συγκινησιακό, καθώς φοιτητές πραγματοποίησαν ολονύχτια αγρυπνία στις εστίες στη μνήμη των συμφοιτητών τους που χάθηκαν άδικα.

Οι πρώτοι σταθμοί της έρευνας και οι κατηγορίες (2023)

Η δικαστική διερεύνηση πήρε ευρωπαϊκή διάσταση τον Δεκέμβριο του 2023, όταν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) απήγγειλε κατηγορίες σε βαθμό κακουργήματος κατά 23 προσώπων, κυρίως στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ. Στο επίκεντρο βρέθηκε η περιβόητη Σύμβαση 717, η μη ολοκλήρωση της οποίας θεωρείται κρίσιμη για την απουσία συστημάτων τηλεδιοίκησης. Την ίδια περίοδο, ενώ το Άρειος Πάγος διευκρίνιζε πως τα ευρήματα στον τόπο της τραγωδίας αφορούσαν βιολογικό υλικό και όχι ανθρώπινα μέλη, οι συγγενείς των θυμάτων ξεκινούσαν τις πρώτες μεγάλες κινητοποιήσεις έξω από το Κοινοβούλιο.

Εξεταστικές επιτροπές και πολιτική ένταση (2024)

Το πρώτο δίμηνο του 2024 σημαδεύτηκε από τις καταθέσεις στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής. Από τη μία, ο πρώην επικεφαλής της ΕΡΓΟΣΕ, Ν. Κουρέντας, εστίασε στην παραβίαση των κανονισμών ασφαλείας, ενώ από την άλλη, η Μαρία Καρυστιανού συγκλόνισε ζητώντας την άρση της ασυλίας των υπεύθυνων πολιτικών προσώπων. Στον αντίποδα, ο πρώην υπουργός Κώστας Αχ. Καραμανλής απέδωσε το δυστύχημα σε ανθρώπινο λάθος, ισχυριζόμενος πως η τεχνολογία δεν θα επαρκούσε για να το αποτρέψει.

Η πρώτη επέτειος, στις 28 Φεβρουαρίου 2024, βρήκε χιλιάδες πολίτες στους δρόμους, με τα ονόματα των 57 νεκρών να γράφονται συμβολικά μπροστά από το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. Λίγο αργότερα, η αποδοχή του πορίσματος της πλειοψηφίας προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από την αντιπολίτευση περί «συγκάλυψης», ενώ η Μαρία Καρυστιανού κατάφερε να κρατήσει την υπόθεση ανοιχτή στο Ευρωκοινοβούλιο.

Το δεύτερο μισό του 2024 επικεντρώθηκε σε νέες έρευνες. Τον Απρίλιο, διενεργήθηκε δειγματοληψία σε ιδιωτικό οικόπεδο όπου είχε μεταφερθεί χώμα από το σημείο της σύγκρουσης, ενώ τον Οκτώβριο, μια μεγαλειώδης συναυλία στο Καλλιμάρμαρο ένωσε χιλιάδες φωνές στη μνήμη των θυμάτων. Παράλληλα, η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου διέταξε έρευνα για το «χαμένο» βιντεοληπτικό υλικό της εμπορικής αμαξοστοιχίας.

Προανακριτικές και δικαστικές εξελίξεις (2025-2026)

Στις αρχές του 2025, το πολιτικό σκηνικό μετατοπίστηκε στις Προανακριτικές Επιτροπές. Η Βουλή αποφάσισε τη διερεύνηση ευθυνών για τον Χρήστο Τριαντόπουλο σχετικά με τη διαμόρφωση του χώρου μετά το δυστύχημα, ενώ αργότερα συστάθηκε επιτροπή και για τον Κώστα Καραμανλή. Σημαντική στιγμή υπήρξε το αίτημα του Πάνου Ρούτσι για εκταφή του γιου του μετά από απεργία πείνας.

Φτάνοντας στις αρχές του 2026, η δικαστική διαδικασία για το βιντεοληπτικό υλικό συνεχίζεται μετ’ εμποδίων. Μετά από αλλεπάλληλες διακοπές και αναβολές, η κατάθεση του δικηγόρου Αντώνη Ψαρόπουλου τον Φεβρουάριο του 2026 έκλεισε έναν ακόμα κύκλο στη δίκη για τα βίντεο, ενώ η εκδίκαση για τα στελέχη της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας έχει μεταφερθεί για τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους.