Η «μαύρη τρύπα» των 1,6 δισεκατομμυρίων: Γιατί το κράτος εισπράττει μόνο ψίχουλα από το ξέπλυμα χρήματος

Στη θεωρία, η καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος στην Ελλάδα μοιάζει με μια καλοκουρδισμένη μηχανή που παράγει εντυπωσιακά νούμερα. Στην πράξη, όμως, η απόσταση ανάμεσα στη βεβαίωση των προστίμων και την πραγματική είσπραξη των χρημάτων θυμίζει το «κυνήγι φαντασμάτων». Τα πρόσφατα στοιχεία της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες για την περίοδο 2016-2025 αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα: ενώ η Αρχή εντοπίζει δισεκατομμύρια, στα δημόσια ταμεία καταλήγει λιγότερο από το 2% των βεβαιωθέντωνφόρων.

Το χρονικό των ελέγχων και ο χάρτης της παρανομίας

Από το 2016 μέχρι τα τέλη του περασμένου έτους, η Αρχή έθεσε υπό το μικροσκόπιό της μια στρατιά προσώπων και εταιρειών. Συνολικά, εκδόθηκαν 2.863 εντολές ελέγχου, με τις 2.518 από αυτές να ολοκληρώνονται και να οριστικοποιούνται. Στο επίκεντρο των ερευνών βρέθηκαν 7.253 φυσικά πρόσωπα, τα οποία εμπλέκονται σε ένα ευρύ φάσμα παράνομων δραστηριοτήτων, από τη διακίνηση «μαύρου» χρήματος και το ξέπλυμα, μέχρι βαριές φορολογικές παραβάσεις που ζημιώνουν το κοινωνικό σύνολο.

Το αποτέλεσμα αυτών των ελέγχων ήταν η βεβαίωση φόρων και προστίμων που προκαλούν ίλιγγο, αγγίζοντας το ποσό των 1,63 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, εδώ ξεκινά το μεγάλο παράδοξο. Από αυτόν τον πακτωλό χρημάτων, το κράτος κατάφερε να εισπράξει μέσα σε μια δεκαετία μόλις 19,4 εκατομμύρια ευρώ. Η απόκλιση είναι χαοτική και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών απέναντι στο οργανωμένο οικονομικό έγκλημα.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Γιατί χάνονται τα χρήματα; Η τέχνη της «αορατότητας»

Η χαμηλή εισπραξιμότητα δεν είναι αποτέλεσμα μόνο γραφειοκρατίας, αλλά μιας στρατηγικής επιλογής των παραβατών να καταστούν «αόρατοι» πριν πέσει πάνω τους η τσιμπίδα του νόμου. Οι βασικοί λόγοι που το Δημόσιο μένει με άδεια χέρια είναι:

• Περιουσιακή απογύμνωση: Σε πολλές περιπτώσεις, όταν ολοκληρώνεται ο έλεγχος, οι ελεγχόμενοι δεν διαθέτουν πλέον κανένα εμφανές περιουσιακό στοιχείο στο όνομά τους. Είτε έχουν πτωχεύσει επίσημα, είτε έχουν μεταφέρει τα πάντα σε τρίτα πρόσωπα («αχυράνθρωπους») ή σε δαιδαλώδη εταιρικά σχήματα (off-shore).
• Δικαστικές καθυστερήσεις: Η προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια αποτελεί την νούμερο ένα τακτική άμυνας. Με αυτόν τον τρόπο, η είσπραξη «παγώνει» για χρόνια, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στον οφειλέτη να εξαφανίσει τα ίχνη των χρημάτων του.
• Φυγή στο εξωτερικό: Δεν είναι λίγοι εκείνοι που μεταφέρουν τη φορολογική τους έδρα ή την πραγματική τους δραστηριότητα σε άλλες χώρες, καθιστώντας τον εντοπισμό και την αναγκαστική είσπραξη μια εξαιρετικά δύσκολη διασυνοριακή επιχείρηση.
• Βιολογικοί παράγοντες: Η μακρόχρονη διάρκεια των διαδικασιών έχει ως αποτέλεσμα ορισμένοι από τους ελεγχόμενους να έχουν αποβιώσει πριν την ολοκλήρωση της είσπραξης, αφήνοντας πίσω τους νομικά κενά και δυσεπίλυτες υποθέσεις.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά;

Την ίδια στιγμή που τα μεγάλα «ψάρια» του ξεπλύματος φαίνεται να γλιστρούν από τα δίχτυα, η φορολογική διοίκηση σφίγγει τον κλοιό γύρω από τον μέσο φορολογούμενο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, 1.636.279 πολίτες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Πρόκειται για οφειλέτες που δεν έχουν ενταχθεί σε ρυθμίσεις και πλέον βρίσκονται στο στόχαστρο για:

• Κατασχέσεις τραπεζικών καταθέσεων, ενοικίων, μισθών και συντάξεων.
• Πλειστηριασμούς ακινήτων για χρέη προς το Δημόσιο.
• Ποινικές διώξεις, ειδικά για οφειλές που υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και παραμένουν απλήρωτες για περισσότερους από τέσσερις μήνες.

Η αντίθεση είναι έντονη: από τη μία πλευρά, ένας τεράστιος αριθμός πολιτών που απειλείται με κατάσχεση ακόμα και για μικρότερα ποσά, και από την άλλη, οι πρωταγωνιστές του οικονομικού εγκλήματος που, παρότι τους βεβαιώθηκαν 1,6 δισ. ευρώ, κατάφεραν να «γλιτώσουν» το 98% αυτών των χρημάτων.

Το συμπέρασμα της δεκαετίας

Η δεκαετία 2016-2025 καταδεικνύει ότι ο εντοπισμός του «βρώμικου» χρήματος είναι μόνο η μισή μάχη. Η άλλη μισή, και ίσως η σημαντικότερη, είναι η δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, πριν αυτά διοχετευθούν σε ασφαλή καταφύγια του εξωτερικού ή σε κρυφούς λογαριασμούς. Χωρίς μια πιο επιθετική και άμεση διαδικασία κατάσχεσης, τα δισεκατομμύρια που βεβαιώνει η Αρχή θα παραμένουν απλώς εντυπωσιακοί αριθμοί στα χαρτιά, ενώ η πραγματική οικονομία θα συνεχίζει να στερείται πολύτιμους πόρους.