Το δηλητήριο του βατράχου: Πώς η σπάνια τοξίνη από τη Νότια Αμερική εξόντωσε τον Αλεξέι Ναβάλνι

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σε μια βαρυσήμαντη κοινή ανακοίνωση προχώρησαν σήμερα η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία, εκφράζοντας την απόλυτη πεποίθησή τους ότι ο Αλεξέι Ναβάλνι έπεσε θύμα δηλητηρίασης. Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, που δόθηκε στη δημοσιότητα στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια, ο επικριτής του Κρεμλίνου εξοντώθηκε με τη χρήση θανατηφόρου ουσίας μέσα στη σωφρονιστική αποικία όπου εξέτιε την ποινή του πριν από δύο χρόνια.

Οι ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν τη Μόσχα για τη δολοφονία του Ναβάλνι

Οι πέντε κυβερνήσεις κατέληξαν σε αυτό το πόρισμα μετά από εξονυχιστική ανάλυση δειγμάτων που ελήφθησαν από τη σορό του Ναβάλνι. Τα εργαστηριακά ευρήματα επιβεβαιώνουν «οριστικά» την παρουσία μιας τοξίνης που προέρχεται από δηλητηριώδη βάτραχο της Νότιας Αμερικής. Πρόκειται για μια ουσία που δεν απαντάται στη Ρωσία, γεγονός που ενισχύει τις κατηγορίες για εσκεμμένη ενέργεια κατά του Ρώσου αντιφρονούντα.

«Μόνο το ρωσικό κράτος είχε τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει αυτή τη θανατηφόρα τοξίνη για να στοχοθετήσει τον Ναβάλνι ενώ κρατούνταν σε ρωσική φυλακή στη Σιβηρία», προστίθεται στην ανακοίνωση που θεωρεί τη Μόσχα «υπεύθυνη για τον θάνατό του».

Αμέσως μετά την ανακοίνωση αυτή, η χήρα του, η Γιούλια Ναβάλναγια, δήλωσε ότι η «δολοφονία» του έχει πλέον «αποδειχθεί επιστημονικά». «Πριν από δύο χρόνια είπα: ‘Ο Βλαντίμιρ Πούτιν σκότωσε τον άντρα μου’. Και σήμερα αυτά τα λόγια έχουν γίνει επιστημονικά αποδεδειγμένο γεγονός», δήλωσε.

Οι ευρωπαϊκές αυτές χώρες εξηγούν ότι «μια συστηματική συνεργασία επιβεβαίωσε, μέσω εργαστηριακής ανάλυσης, ότι η θανατηφόρα τοξίνη που βρέθηκε στο δέρμα των βατράχων του Ισημερινού (επιβατιδίνη) ανιχνεύθηκε σε δείγματα που ελήφθησαν από το σώμα του Αλεξέι Ναβάλνι».

Προσθέτουν ότι αυτή η τοξίνη «πολύ πιθανόν να προκάλεσε τον θάνατό του». Έχουν επίσης καταγγείλει στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) τη δηλητηρίαση. Η Μόσχα δεν έχει παραδεχτεί ποτέ ότι ο Ναβάλνι ήταν στόχος απόπειρας δολοφονίας, ούτε έχει αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εργαστηριακών αναλύσεων που ταυτοποίησαν το δηλητήριο, αντίθετα έκανε λόγο για δυτική συνωμοσία.

Σύμφωνα με το Skynews, ο Δρ Έρικ Φράνσεν, γιατρός της κλινικής τοξικολογίας και φαρμακολογίας στο νοσοκομείο Onze Lieve Vrouwe Gasthuis στην Ολλανδία, αναφέρει ότι τέτοιου είδους ουσίες παρουσιάζουν ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό. Δεν ανιχνεύονται εύκολα στις συνήθεις τοξικολογικές εξετάσεις που πραγματοποιούνται στα νοσοκομεία. Αυτό, όπως επισημαίνει, τις καθιστά δυνητικά «ελκυστικές» για όποιον επιδιώκει να συγκαλύψει μια δηλητηρίαση.

Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία ανέφεραν ότι η συγκεκριμένη τοξίνη θα μπορούσε να προέρχεται από δηλητηριώδη βάτραχο του Ισημερινού, είδος που παράγει φυσικά ισχυρές ουσίες για να αποτρέπει θηρευτές. Ωστόσο, όπως μεταδίδει το Sky News, θεωρείται εξίσου πιθανό η τοξίνη να έχει παρασκευαστεί συνθετικά σε εργαστήριο, μιμούμενη τη φυσική της μορφή.

Έτσι δρα η τοξίνη δηλητηριώδους βατράχου στον ανθρώπινο οργανισμό

Η επιστημονική γνώση για την επίδραση αυτών των τοξινών στον άνθρωπο είναι περιορισμένη, καθώς δεν μπορούν να διεξαχθούν πειράματα. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν αναφορές που δείχνουν ότι, σε επαρκή δόση, ο θάνατος μπορεί να επέλθει μέσα σε 10 έως 20 λεπτά από την έκθεση. Η πρόσληψη μπορεί να γίνει, είτε με κατάποση, είτε με ένεση. Η τοξίνη δρα άμεσα στους μύες και την καρδιά. Προκαλεί παράλυση, συμπεριλαμβανομένων των αναπνευστικών μυών, οδηγώντας σε απότομη πτώση των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα. Ταυτόχρονα, η καρδιακή ανεπάρκεια στερεί από τον εγκέφαλο το απαραίτητο οξυγόνο, μια αλληλουχία γεγονότων που μπορεί να αποβεί μοιραία.

Ναυτία και έμετος συγκαταλέγονται στις συχνές παρενέργειες αυτών των τοξινών. Η περιγραφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς φωτογραφίες που δημοσίευσε το ίδρυμα του Ναβάλνι από το κελί όπου αρρώστησε δείχνουν εμφανή ίχνη εμετού. Αν και τίποτα δεν έχει αποδειχθεί οριστικά, οι ομοιότητες εντείνουν τη συζήτηση και αφήνουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για τις συνθήκες του θανάτου του.

Ποιος ήταν ο Αλεξέι Ναβάλνι

Ο Αλεξέι Ναβάλνι (1976–2024) ήταν Ρώσος δικηγόρος, ακτιβιστής κατά της διαφθοράς και ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης. Έγινε παγκοσμίως γνωστός μέσα από το Ίδρυμα Καταπολέμησης της Διαφθοράς (FBK), δημοσιεύοντας έρευνες-βόμβα για τον πλουτισμό της ρωσικής ελίτ και του ίδιου του Πούτιν (όπως το περίφημο βίντεο για το «Παλάτι του Πούτιν»).

Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε στις 20 Αυγούστου 2020, κατά τη διάρκεια πτήσης από τη Σιβηρία προς τη Μόσχα. Ο Ναβάλνι κατέρρευσε στο αεροπλάνο σφαδάζοντας από τους πόνους. Μετά από διεθνείς πιέσεις, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Charité του Βερολίνου. Οι εξετάσεις σε γερμανικά, γαλλικά και σουηδικά εργαστήρια έδειξαν ότι είχε δηλητηριαστεί με τον νευροπαραλυτικό παράγοντα Novichok, μια ουσία που αναπτύχθηκε από τον σοβιετικό στρατό.

Παρά τον κίνδυνο, ο Ναβάλνι επέστρεψε στη Ρωσία στις 17 Ιανουαρίου 2021. Συνελήφθη αμέσως στον έλεγχο διαβατηρίων του αεροδρομίου Σερεμέτιεβο με την κατηγορία της παραβίασης των όρων αναστολής παλαιότερης καταδίκης (ενώ βρισκόταν σε κώμα στη Γερμανία). Η σύλληψή του πυροδότησε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη Ρωσία εδώ και δεκαετίες.

Τον Δεκέμβριο του 2023, τα ίχνη του χάθηκαν για τρεις εβδομάδες. Τελικά, εντοπίστηκε στη σωφρονιστική αποικία IK-3 (γνωστή ως «Πολικός Λύκος») στο Χαρπ της Σιβηρίας, πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο. Πρόκειται για μια από τις πιο σκληρές φυλακές της Ρωσίας, με ακραίες θερμοκρασίες και συνθήκες απόλυτης απομόνωσης. Στις 16 Φεβρουαρίου 2024, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο Ναβάλνι «αισθάνθηκε αδιαθεσία μετά από περίπατο και έχασε τις αισθήσεις του». Παρά τις προσπάθειες ανάνηψης, κατέληξε. Η σορός του κρατήθηκε από τις αρχές για μέρες, με την οικογένειά του να καταγγέλλει εκβιασμούς για «μυστική κηδεία».