Εθνικό Απολυτήριο: Σε εφαρμογή από το 2027-2028 – Οι 10 ιστορικές αλλαγές των Πανελλαδικών τα τελευταία 30 χρόνια

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η συζήτηση για το μέλλον των Πανελλαδικών Εξετάσεων επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, αυτή τη φορά με επίκεντρο το Εθνικό Απολυτήριο, ένα νέο σύστημα αξιολόγησης που φιλοδοξεί να συνδέσει πιο ουσιαστικά το Λύκειο με την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η πρώτη μεγάλη σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός ευρύτερου εθνικού διαλόγου.

Τι αλλάζει με το Εθνικό Απολυτήριο

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το Εθνικό Απολυτήριο δεν καταργεί τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, αλλά έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Στόχος είναι το νέο σύστημα να ψηφιστεί έως τον Δεκέμβριο και να τεθεί σε εφαρμογή από το σχολικό έτος 2027-2028, δηλαδή για τους μαθητές που σήμερα φοιτούν στη Β’ Γυμνασίου.

Η βασική φιλοσοφία της μεταρρύθμισης προβλέπει ότι η συνολική επίδοση του μαθητή στο Λύκειο θα συνυπολογίζεται στο τελικό αποτέλεσμα των Πανελλαδικών μέσω συντελεστών ανά τάξη. Οι προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι, και θα αποτελέσουν αντικείμενο διαβούλευσης, κάνουν λόγο για συμμετοχή 15% της Α’ Λυκείου, 35% της Β’ Λυκείου και 50% της Γ’ Λυκείου στο τελικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, θα καθοριστούν τα μαθήματα που θα προσμετρώνται σε κάθε τάξη, ώστε να διασφαλιστεί ενιαίο και αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης. Ωστόσο, η νέα αυτή προσπάθεια δεν έρχεται σε κενό αέρος. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια μακρά ιστορία αλλεπάλληλων αλλαγών στο εξεταστικό σύστημα, που έχει μετατρέψει γενιές μαθητών σε άτυπα «πειραματόζωα» εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων.

Τρεις δεκαετίες αλλαγών στις Πανελλαδικές

1. Θεσμοθέτηση 5 δέσμων μαθημάτων (1983)

Οι μαθητές της Γ’ Λυκείου εξετάζονταν σε 5 δεσμευμένα μαθήματα και μπορούσαν να κατοχυρώσουν βαθμολογία σε έως 3 μαθήματα επ’ αόριστον.

2. Αποδέσμευση των εξετάσεων από το Λύκειο (1988)

Οι Πανελλαδικές απέκτησαν καθαρά εισαγωγικό χαρακτήρα. Καταργήθηκε η συμμετοχή της μέσης βαθμολογίας των τριών τάξεων του Λυκείου (25%) και ορίστηκε ελάχιστη βάση επιτυχίας σε κάθε μάθημα.

3. Εισαγωγή συντελεστών για τα μαθήματα (1991)

Καθιερώθηκε συντελεστής βαρύτητας στο βασικό μάθημα (1,15) και στα υπόλοιπα (0,95). Επεκτάθηκε η δυνατότητα επιλογής σχολών και τμημάτων, ενώ καταργήθηκε η βάση στο βασικό μάθημα.

4. Κατάργηση της ελεύθερης εισαγωγής για αποφοίτους ΤΕΛ (1996)

Οι απόφοιτοι ΤΕΛ έπρεπε πλέον να δίνουν ειδικές εξετάσεις για εισαγωγή στα ΤΕΙ αντί να εισάγονται χωρίς εξετάσεις.

5. Πανελλαδικές από τη Β’ Λυκείου (1998–2000)

Η μεταρρύθμιση Αρσένη επέκτεινε τις Πανελλαδικές και στη Β’ Λυκείου, αλλά η εφαρμογή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και αναστάτωση στον εκπαιδευτικό χώρο.

6. Μείωση των εξεταζόμενων μαθημάτων (2001)

Τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα μειώθηκαν σε 9 για τη Β’ Λυκείου και 9 ή 10 για τη Γ’ Λυκείου, ενώ τα υπόλοιπα εξετάζονταν ενδοσχολικά.

7. Κατάργηση των γραπτών στη Β’ Λυκείου (2004–2007)

Οι μαθητές εξετάζονταν πλέον μόνο στη Γ’ Λυκείου για 6 μαθήματα αντί των 9, με εισαγωγή της βάσης του 10 για την εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.

8. Κατάργηση της βάσης του 10 (2010)

Η προηγούμενη ρύθμιση καταργήθηκε, επιτρέποντας την εισαγωγή στα ΑΕΙ και με λιγότερα μόρια, επαναφέροντας μεγαλύτερο αριθμό εισακτέων.

9. Εισαγωγή Τράπεζας Θεμάτων (2013)

Οι προαγωγικές εξετάσεις ξεκίνησαν με 50% κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων, αλλά προκάλεσαν αντιδράσεις λόγω υψηλού βαθμού δυσκολίας.

10. Αλλαγές στο σύστημα 2015–2016

Οι αλλαγές του Υπουργείου Παιδείας τότε άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο τροποποιήσεων στην Τράπεζα Θεμάτων, ενώ τονίστηκε η σταθερότητα για να μην αιφνιδιαστούν οι μαθητές.

Ένα σύστημα σε διαρκή αναζήτηση ισορροπίας

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Εθνικό Απολυτήριο επιχειρεί να επαναφέρει τον ρόλο του σχολείου, δίνοντας βαρύτητα στη συνολική πορεία του μαθητή και όχι μόνο σε λίγες ημέρες εξετάσεων. Το αν θα πετύχει, θα εξαρτηθεί από τον βαθμό συναίνεσης, τη διαφάνεια στην αξιολόγηση και κυρίως από το αν το σύστημα θα μείνει σταθερό στον χρόνο. Γιατί, όπως έχει δείξει η ιστορία, το μεγαλύτερο πρόβλημα των Πανελλαδικών δεν ήταν μόνο η δυσκολία τους, αλλά η συνεχής αλλαγή κανόνων. Και αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοίχημα της νέας μεταρρύθμισης.