ΑΡΧΙΚΗ LIFE RETROMANIA

Σαν σήμερα, 27 Δεκεμβρίου 1947: Η κυβέρνηση του Σοφούλη με νόμο κηρύσσει παράνομα το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και την Εθνική Αλληλεγγύη

Από την απαγόρευση στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας
Ο Αναγκαστικός Νόμος 509 και οι συνέπειές του
Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, η 27η Δεκεμβρίου 1947 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές ημερομηνίες της μεταπολεμικής ελληνικής ιστορίας. Εκείνη την ημέρα, η κυβέρνηση του κεντρώου πρωθυπουργού Θεμιστοκλή Σοφούλη προχώρησε σε μια δραστική θεσμική τομή, θέτοντας εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ), το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) και την οργάνωση Εθνική Αλληλεγγύη.

Όσα ακολούθησαν της ψήφισης του νόμου

Με την ψήφιση του Αναγκαστικού Νόμου 509, το κράτος υιοθέτησε ένα αυστηρό πλαίσιο «ασφάλειας», στο οποίο ο κομμουνισμός αντιμετωπιζόταν πλέον ως ποινικό αδίκημα. Η διάδοση ή υπεράσπιση των ιδεών του τιμωρούνταν με βαριές ποινές, που σε αρκετές περιπτώσεις έφταναν μέχρι και τη θανατική καταδίκη. Παράλληλα, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία εντύπων που συνδέονταν με το ΚΚΕ, μεταξύ αυτών και η εφημερίδα «Ο Ρίζος της Δευτέρας».

Η εφαρμογή του νόμου 509 σηματοδότησε την ένταση της καταστολής απέναντι στους κομμουνιστές και σε ευρύτερα στρώματα της Αριστεράς. Μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες πραγματοποιήθηκαν χιλιάδες συλλήψεις σε όλη τη χώρα, ενώ μεγάλος αριθμός πολιτών οδηγήθηκε σε εξορίες σε τόπους όπως η Γυάρος και αργότερα η Μακρόνησος. Τα έκτακτα στρατοδικεία λειτούργησαν με ταχύτατους ρυθμούς, εκδίδοντας ολοένα και περισσότερες θανατικές καταδίκες.

Την ίδια περίοδο, η κοινωνία χωρίστηκε με επίσημο τρόπο σε «εθνικόφρονες» και «μη εθνικόφρονες». Οι πρώτοι θεωρούνταν πιστοί στο καθεστώς και αναγνωρίζονταν ως «αληθινοί πατριώτες», ενώ οι δεύτεροι, κομμουνιστές και όσοι δεν συμμορφώνονταν πλήρως με την κρατική ιδεολογία, στιγματίζονταν ως επικίνδυνοι ή ακόμη και εχθροί του έθνους. Ο διαχωρισμός αυτός επηρέασε βαθιά την πολιτική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή χιλιάδων ανθρώπων.

Διώξεις, εξορίες και στρατοδικεία στη μετεμφυλιακή Ελλάδα
Όταν το ΚΚΕ τέθηκε εκτός νόμου στην Ελλάδα

Ο Αναγκαστικός Νόμος 509 χρησιμοποιήθηκε τα επόμενα χρόνια ως νομικό εργαλείο για τη διάλυση οργανώσεων, το κλείσιμο εφημερίδων και τη διαρκή απειλή απέναντι σε κάθε νόμιμη μορφή αριστερής πολιτικής έκφρασης. Ακόμη και μεταγενέστερα, αποτέλεσε βάση διώξεων που αξιοποίησε και το καθεστώς της δικτατορίας. Ο νόμος καταργήθηκε τελικά τον Σεπτέμβριο του 1974, μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αφήνοντας πίσω του ένα βαρύ ιστορικό αποτύπωμα.

0 ΣΧΟΛΙΑ

Προσθήκη Σχόλιου