13η σύνταξη και οικονομική ενίσχυση ηλικιωμένων: Πώς στηρίζουν τους συνταξιούχους οι ευρωπαϊκές χώρες – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής πιέζει έντονα τα εισοδήματα των ηλικιωμένων, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν τα συνταξιοδοτικά τους συστήματα, υιοθετώντας μέτρα ενίσχυσης των συνταξιούχων με στόχο την αποφυγή της μόνιμης φτώχειας. Η επαναφορά της 13ης σύνταξης ή η χορήγηση πρόσθετων επιδομάτων αποτελεί μια πρακτική που κερδίζει έδαφος, όπως αποτυπώνεται στη νεότερη έκθεση του ΟΟΣΑ για τις συντάξεις.

Ο κίνδυνος φτώχειας στους συνταξιούχους

Στην Ελλάδα, περίπου το 10% των συνταξιούχων ηλικίας 66 έως 75 ετών και το 12% όσων είναι άνω των 76 ετών ζουν με τον κίνδυνο της εισοδηματικής φτώχειας. Τα αντίστοιχα ποσοστά στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι υψηλότερα, φτάνοντας το 13% και το 17,5%. Ως εισοδηματική φτώχεια ορίζεται το επίπεδο διαβίωσης με εισόδημα χαμηλότερο από το 50% του διάμεσου εθνικού εισοδήματος. Στην ελληνική πραγματικότητα, το διάμεσο ετήσιο εισόδημα εκτιμάται κοντά στις 10.000 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι όποιος ζει με λιγότερα από περίπου 5.000 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή περίπου 420 ευρώ τον μήνα, θεωρείται ότι βρίσκεται κάτω από το όριο της σχετικής φτώχειας.

Πού εφαρμόζεται η 13η σύνταξη

Η πρακτική της 13ης σύνταξης έχει ήδη υιοθετηθεί σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες:

VIRAL

Τραγωδία στην Καλλιθέα: Διαμελίστηκε οδηγός μηχανής αφού παρέσυρε πεζή – Βίντεο από το σημείο

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

• Ελβετία: Εισήγαγε επιπλέον μηνιαία πληρωμή σύνταξης στο δημόσιο σύστημα, η οποία χρηματοδοτείται μέσω αύξησης του ΦΠΑ. Το μέτρο ενίσχυσε τα ποσοστά αναπλήρωσης, ιδιαίτερα για χαμηλόμισθους και συνταξιούχους μεσαίου εισοδήματος.
• Σλοβακία: Εφαρμόζει 13η σύνταξη με τη μορφή εφάπαξ ποσού, που αντιστοιχεί στον μέσο μηνιαίο συνταξιοδοτικό μισθό του προηγούμενου έτους, με ελάχιστο ποσό άνω των 300 ευρώ. Το μέτρο συνοδεύτηκε από αύξηση της κατώτατης σύνταξης και βελτίωση των ποσοστών αναπλήρωσης, ιδίως για όσους έχουν πολλά έτη ασφάλισης.

Άλλες χώρες επιλέγουν διαφορετικές πολιτικές ενίσχυσης:

• Πορτογαλία: Επέσπευσε τις ετήσιες αναπροσαρμογές των συντάξεων, ώστε οι αυξήσεις να ξεκινούν από το πρώτο έτος μετά τη συνταξιοδότηση.
• Νορβηγία: Παρέχει στοχευμένα επιδόματα σε άγαμους συνταξιούχους συγκεκριμένων ηλικιακών ομάδων, με αυξήσεις που προσαρμόζονται ετησίως.
• Βέλγιο: Ενισχύει την ελάχιστη σύνταξη για όσους έχουν συμπληρώσει συγκεκριμένο αριθμό ημερών εργασίας.
• Αυστραλία: Χορηγεί επίδομα ενοικίου σε συνταξιούχους, το οποίο αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια για να καλύψει το αυξημένο κόστος στέγασης.
• Ιρλανδία: Επέλεξε να αυξήσει τις ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, ώστε να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του συστήματος χωρίς αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

Η ελληνική προσέγγιση

Στην Ελλάδα, ένα μέτρο που θεωρείται ότι θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια μορφή «13ης σύνταξης» είναι το μόνιμο επίδομα των 250 ευρώ. Το ποσό αυτό καταβάλλεται σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, συγκεκριμένα με ατομικό εισόδημα έως 14.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 26.000 ευρώ. Σύμφωνα με κυβερνητικές συζητήσεις, εξετάζεται το ενδεχόμενο το συγκεκριμένο επίδομα να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια και να φτάσει ακόμη και τα 350 ευρώ, ενισχύοντας κυρίως τους πιο ευάλωτους συνταξιούχους. Αν και δεν έχει ακόμη χαρακτηριστεί επίσημα ως 13η σύνταξη, αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς μια πιο σταθερή μορφή πρόσθετης στήριξης.