Σαν σήμερα, 5 Δεκεμβρίου 2001: Το δείπνο της ελπίδας και η ιστορική διάβαση – Όταν ο Κληρίδης πέρασε τη Γραμμή του «Λήδρα Πάλας»
Στις 5 Δεκεμβρίου 2001, η Κύπρος έζησε μια ιστορική και βαθιά συμβολική στιγμή που κατάφερε να σπάσει την παγωμένη σιωπή που επικρατούσε ανάμεσα στις δύο κοινότητες για σχεδόν τρεις δεκαετίες. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γλαύκος Κληρίδης, αποδέχτηκε την πρόσκληση για δείπνο που του απηύθυνε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, στην κατοικία του τελευταίου στα Κατεχόμενα.
Η πράξη ήταν εξαιρετικά φορτισμένη. Ο Κληρίδης διέσχισε το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας στην κατεχόμενη Λευκωσία, περνώντας για πρώτη φορά τη γραμμή εκεχειρίας από την τουρκική εισβολή του 1974. Η στιγμή αυτή αποτέλεσε ένα ισχυρό νεύμα καλής θέλησης και πολιτικής τόλμης, προσελκύοντας τεράστιο ενδιαφέρον από τον ελληνικό, τουρκικό και διεθνή Τύπο.
Η πρωτοβουλία για το δείπνο ανήκε στον Ντενκτάς, ο οποίος έκανε την κίνηση ενώπιον του Ειδικού Συμβούλου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Άλβαρο ντε Σότο. Η ενέργεια αυτή ήρθε ως άμεση ανταπόκριση στην αυξανόμενη πίεση της διεθνούς κοινότητας, η οποία ζητούσε την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, ενόψει της επικείμενης ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΕ είχε καταστήσει σαφές ότι η επίλυση του προβλήματος θα διευκόλυνε σημαντικά την ενταξιακή διαδικασία.
VIRAL
Ο συμβολισμός και το πολιτικό κλίμα
Η διάβαση του οδοφράγματος από τον Κληρίδη δεν ήταν μια απλή συνάντηση, αλλά ένας ισχυρός συμβολισμός μετά από 27 χρόνια σκληρής διαίρεσης και αποξένωσης. Το Λήδρα Πάλας, το πρώην πολυτελές ξενοδοχείο, είχε μετατραπεί σε έδρα της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ (UNFICYP) στην «Πράσινη Γραμμή» και λειτουργούσε ως το πιο εμφατικό σημάδι της διαίρεσης της Λευκωσίας. Η εικόνα του Προέδρου να περνά αυτή τη γραμμή μεταδόθηκε σε όλα τα πρακτορεία ειδήσεων παγκοσμίως.
Για πολλούς Ελληνοκύπριους, η πράξη θεωρήθηκε ως ένδειξη θάρρους και ελπίδας για την επανένωση. Η πολιτική τόλμη του Κληρίδη αναδείχθηκε ως μοχλός για την απεμπλοκή από το αδιέξοδο.
Για την Τουρκική πλευρά, η κίνηση έδειξε την προθυμία για διάλογο σε υψηλό επίπεδο, αν και ο Ντενκτάς διατηρούσε πάντοτε τη σκληρή του στάση υπέρ της λύσης των δύο κρατών.
Ο διεθνής Τύπος χαιρέτισε το γεγονός με ενθουσιασμό, χαρακτηρίζοντάς το ως «δείπνο της ελπίδας» και ως «βήμα γίγαντα» στην επίλυση του προβλήματος. Ο ΟΗΕ εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι δύο ηγέτες θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με στόχο τη δημιουργία μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας (ΔΔΟ).
Η επιστροφή στις ουσιαστικές συνομιλίες
Το δείπνο μεταξύ Κληρίδη και Ντενκτάς διήρκεσε αρκετές ώρες και διεξήχθη σε θετικό και εγκάρδιο κλίμα. Παρόλο που η συνάντηση είχε κατά βάση κοινωνικό χαρακτήρα, αποτέλεσε την απαραίτητη διπλωματική γέφυρα για την επανέναρξη των απευθείας συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίες είχαν διακοπεί.
Το βασικό αποτέλεσμα αυτής της ιστορικής συνάντησης ήταν η κοινή δέσμευση των δύο ηγετών για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού τον ερχόμενο Ιανουάριο του 2002. Οι συνομιλίες αυτές οδήγησαν, μετά από μακρά και επίπονη διαδικασία, στην παρουσίαση του Σχεδίου Ανάν από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, το 2004.
Διαβάστε επίσης
Ο Γλαύκος Κληρίδης πίστευε ακράδαντα στον διάλογο ως τον μόνο δρόμο για την επίλυση και είχε υποστηρίξει ότι η λύση πρέπει να βρεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση του νησιού πριν από την ένταξη στην Ε.Ε., ώστε η Κύπρος να εισέλθει στην Ένωση ως ενιαίο κράτος. Η πολιτική του φιλοσοφία υπογράμμιζε ότι η συνεργασία και η αποδοχή του ρίσκου της διαπραγμάτευσης ήταν η ύστατη ευκαιρία για τον τερματισμό της κατοχής.
Πολιτικές αντιδράσεις
Η διάβαση του οδοφράγματος προκάλεσε ένα κύμα ποικίλων αντιδράσεων στο εσωτερικό της Κύπρου. Ενώ το κυβερνών κόμμα χαιρέτισε την κίνηση ως «πράξη ευθύνης» και «άνοιγμα» προς την ειρήνη, μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης και των εθνικιστικών κύκλων εξέφρασε έντονη αντίθεση. Η κριτική εστιάστηκε στην υποτιθέμενη νομιμοποίηση της «παράνομης οντότητας» του ψευδοκράτους μέσω της επίσκεψης.
Ωστόσο, η ιστορική σημασία της 5ης Δεκεμβρίου 2001 παραμένει αναμφισβήτητη. Η συνάντηση κατέδειξε ότι, παρά τη βαθιά διχόνοια και την έντονη πολιτική πόλωση, οι δύο κοινότητες μπορούν να συνυπάρξουν και οι δύο ηγέτες μπορούν να διαπραγματευτούν. Η κληρονομιά του Γλαύκου Κληρίδη, όπως αποτυπώνεται σε εκείνη την ημέρα, τονίζει τη διαχρονική σημασία της πολιτικής τόλμης και της επιμονής στον διάλογο, ακόμα και όταν οι συνθήκες φαίνονται δυσμενείς.
Η ιστορική διάβαση του Λήδρα Πάλας έμεινε ως ένα φωτεινό, αν και σύντομο, κεφάλαιο στην ιστορία του Κυπριακού, αποδεικνύοντας ότι η εγγύτητα και η συνύπαρξη είναι δυνατές, ακόμα κι αν η πολιτική επιβάλλει τη διαίρεση. Η ημέρα αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη μεγαλύτερη προσπάθεια λύσης που γνώρισε το νησί από την εισβολή, τη διαδικασία δηλαδή που οδήγησε στο ΣχέδιοΑνάν.
0 ΣΧΟΛΙΑ