Εμπρός… πίσω: Χαμηλότερο κατά 15% το εισόδημα των Ελλήνων έναντι του 2009

Δεκαπέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα της μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης, η Ελλάδα, παρά τους πανηγυρικούς τόνους για επιστροφή στην ανάπτυξη και τη σημαντική ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, εξακολουθεί να παλεύει με τις «σκιές» του παρελθόντος. Σύμφωνα με μια νέα, αποκαλυπτική μελέτη (policy brief) του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η οποία υπογράφεται από τους Νίκο Ρώμπαπα και Κωνσταντίνο Σαραβάκο, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει καθηλωμένο σε επίπεδα 15% χαμηλότερα από εκείνα του 2009.

Η μελέτη καταδεικνύει την τεράστια απόκλιση της Ελλάδας από τους εταίρους της στην Ευρωζώνη. Ενώ χώρες που βίωσαν επίσης οικονομικές κρίσεις, όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Ισπανία, έχουν πλέον υπερκαλύψει τις απώλειες που επέφερε η λιτότητα, η Ελλάδα – μαζί με την Ιταλία – συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από τα προ-κρίσης επίπεδα.

Η απόκλιση είναι δραματική σε σύγκριση με το 2009:

VIRAL

10 μονάδες κάτω: Το σοκαριστικό αποτέλεσμα δημοσκόπησης που έφερε νευρική κρίση στη Νέα Δημοκρατία

Ποια είναι η Γιου Τινγκ: Είναι η 50χρονη επιχειρηματίας η νεκρή της βαλίτσας στην Κυψέλη; – Ο σύζυγος, η εξαφάνιση και τα 500.000 ευρώ

Χριστίνα Σούζη: «Έρχεται κόλαση 44 βαθμών – Δείτε πότε και πού θα ψηθεί η χώρα!»

• Ιρλανδία: +21%
• Πορτογαλία: +16%
• Κύπρος: +14%
• Ισπανία: +6,5%
• Ιταλία: –0,7%
• Ελλάδα: –15%

Η μεγάλη άνοδος μετά το 2015 – Λόγω της τεράστιας συρρίκνωσης

Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα καταγράφει δυναμικές αυξήσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών από το 2015 και έπειτα, οι οποίες μάλιστα είναι υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συγκεκριμένα, από το 2015 μέχρι το 2024, η αύξηση στην Ελλάδα έφτασε το 21%, έναντι 12% στην Ε.Ε. Επίσης, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο εισοδήματος (+14,3%) ανάμεσα σε όλες τις χώρες της κρίσης σε σχέση με το 2019.

Ωστόσο, οι μελετητές επισημαίνουν ότι αυτή η σημαντική άνοδος οφείλεται εν μέρει στην τεράστια συρρίκνωση που προηγήθηκε. Την περίοδο 2010-2013, το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών είχε μειωθεί κατά το εξωφρενικό ποσοστό του 34%. Έτσι, παρά την ανάκαμψη, το εισόδημα των Ελλήνων το 2024 παραμένει κατά 4% χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2010.

Η απόκλιση σε βάθος εικοσαετίας

Η απόσταση γίνεται ακόμα πιο ορατή όταν εξετάζεται σε βάθος χρόνου. Σε σύγκριση με το 2004 και μέχρι το 2024 (μια εικοσαετία), η Ελλάδα ακόμη υπολείπεται κατά περίπου 5% στα πραγματικά εισοδήματα, τη στιγμή που η αύξηση στην Ε.Ε. φτάνει κατά μέσο όρο το 22%.

Αυτό το χάσμα δείχνει ξεκάθαρα ότι, παρά την έξοδο από τα μνημόνια, η Ελλάδα δεν έχει ανακτήσει τη συσσωρευμένη απώλεια της κρίσης. Η αδυναμία ανάκτησης του χαμένου εδάφους αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία, καθώς επηρεάζει άμεσα την αγοραστική δύναμη και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης

Τα βασικά ευρήματα της ανάλυσης του ΚΕΦΙΜ συνοψίζονται ως εξής:

• Μακροχρόνια υστέρηση: Στην 20ετία 2004-2024, Ελλάδα και Ιταλία είναι οι μόνες χώρες που δεν έχουν επανέλθει στα επίπεδα εισοδήματος πριν από την κρίση.
• Σημερινό χάσμα: Το 2024, το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών είναι 15% χαμηλότερο από αυτό του 2009.
• Δυναμική ανάκαμψης: Σε σύγκριση με το 2012, το πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα έχει αυξηθεί 22,7%, επίδοση υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ε.Ε.-27, γεγονός που καταδεικνύει τον ρυθμό της ανάκαμψης μετά την κορύφωση της ύφεσης.
• Σύγκριση με 2015: Σε σχέση με το 2015, η Ελλάδα καταγράφει μία από τις υψηλότερες αυξήσεις στις χώρες της κρίσης (23,5%).

Συμπερασματικά, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε τροχιά ανάκαμψης, αλλά η κληρονομιά της μεγάλης κρίσης παραμένει βαριά. Η ανάκτηση του χαμένου εισοδήματος και η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στα επίπεδα του βιοτικού επιπέδου αποτελούν τον επόμενο κρίσιμο στόχο για την ελληνική κυβέρνηση και την οικονομική πολιτική.