Σαν σήμερα, 28 Νοεμβρίου 1843: Αναγνωρίζεται η Χαβάη επίσημα ως ανεξάρτητο έθνος

Στις 28 Νοεμβρίου 1843, μια ημερομηνία που μέχρι και σήμερα τιμάται στο αρχιπέλαγος του Ειρηνικού, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία δημοσίευσαν μία Κοινή Διακήρυξη με την οποία αναγνώριζαν επίσημα την ανεξαρτησία του Βασιλείου της Χαβάης. Η κίνηση αυτή δεν ήταν απλώς μια διπλωματική πράξη ρουτίνας, αλλά το επιστέγασμα μιας πολυετούς, επίπονης και συχνά επικίνδυνης διπλωματικής προσπάθειας του βασιλιά Καμεχαμέχα Γ΄ να διασφαλίσει την κυριαρχία του έθνους του απέναντι στις ολοένα και πιο απειλητικές επεκτατικές διαθέσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών και αμερικανικών δυνάμεων. Η μέρα αυτή σηματοδότησε την επίσημη είσοδο της Χαβάης στο πλαίσιο των ανεξάρτητων εθνών, παρόλο που η χαρά της εθνικής αυτοδιάθεσης έμελλε να είναι παροδική.

Η ανάγκη για διεθνή αναγνώριση είχε γίνει επιτακτική τέσσερα μόλις χρόνια νωρίτερα, όταν το χαβανέζικο έθνος βίωσε μια σοβαρή κρίση που αποκάλυψε την τρωτότητά του έναντι του ευρωπαϊκού επεμβατισμού. Τον Ιούνιο του 1839, ο βασιλιάς Καμεχαμέχα Γ΄ είχε εκδώσει μια διακήρυξη που διασφάλιζε την ισότιμη προστασία όλων των κατοίκων του Βασιλείου, είτε ήταν «κοινοί λαοί» είτε «αρχηγοί». Ωστόσο, η Γαλλία, επικαλούμενη την άνιση μεταχείριση και τους διωγμούς των Καθολικών ιεραποστόλων και κατοίκων του νησιού, έστειλε τον Ιούλιο του ίδιου έτους τον λοχαγό του Γαλλικού Ναυτικού Σιρίλ ΛαΠλας με τη φρεγάτα «Artémise». Ο ΛαΠλας έφτασε στην περιοχή απειλώντας ευθέως με πόλεμο από πλευράς Γαλλίας, αναγκάζοντας τον βασιλιά να υποχωρήσει και να αναγνωρίσει τα δικαιώματα των Καθολικών μέσω ειδικού διατάγματος λίγες μέρες αργότερα. Αυτή η «Υπόθεση ΛαΠλας» λειτούργησε ως καμπανάκι κινδύνου για την κυβέρνηση της Χαβάης, καθιστώντας σαφές ότι η μόνη οδός διασφάλισης του μέλλοντος ήταν η εξασφάλιση ρητής διεθνούς αναγνώρισης της ανεξαρτησίας της.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Ως απάντηση στην κρίση, ο Καμεχαμέχα Γ΄ αποφάσισε δύο χρόνια αργότερα να αναλάβει δράση. Το 1841, ξεκίνησε μια σημαντική διπλωματική αποστολή, στέλνοντας ειδικούς απεσταλμένους στις σημαντικότερες παγκόσμιες δυνάμεις. Επικεφαλής αυτής της αποστολής ήταν ο Χαάλιλιο, γραμματέας του Χαβανέζου βασιλιά, και οι Σίμπσον και Ρίτσαρντς, κυβερνήτες στην υπηρεσία της Εταιρείας του Κόλπου Χάντσον, οι οποίοι είχαν ενδιαφερθεί για την κατάσταση στο εσωτερικό του βασιλείου. Ο Τζορτζ Σίμπσον αναχώρησε πρώτος για τη Βρετανία, ενώ οι Ρίτσαρντς και Χαάλιλιο απέπλευσαν στις 8 Ιουλίου 1842 με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι διπλωματικές προσπάθειες συνάντησαν αρχικά αντίσταση στη Μεγάλη Βρετανία, όπου ο Αλεξάντερ Σίμπσον, συγγενής του Τζορτζ Σίμπσον και υποστηρικτής της προσάρτησης των νησιών, είχε μάλιστα διοριστεί ως υπηρεσιακός πρόξενος. Ωστόσο, οι Ρίτσαρντς και Χαάλιλιο κατάφεραν να φτάσουν στην Ουάσιγκτον στις αρχές Δεκεμβρίου 1842. Εκεί, μετά από διαδοχικές συζητήσεις με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών, απέσπασαν μια κρίσιμη νίκη: στις 19 Δεκεμβρίου 1842, έλαβαν επίσημη επιστολή από την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία αναγνώριζε την ανεξαρτησία του Βασιλείου της Χαβάης και δήλωνε ρητά ότι καμία δύναμη δεν πρέπει να αποβιβαστεί στα νησιά με στόχο την κατάκτηση ή τον αποικισμό τους. Η επιστολή υπογράμμιζε, επίσης, ότι καμία δύναμη δεν έπρεπε να επιδιώξει τον αδικαιολόγητο έλεγχο της υφιστάμενης εξουσίας.

Η πραγματική πρόκληση, ωστόσο, βρισκόταν στην Ευρώπη. Στις 17 Μαρτίου 1843, χάρη στην καθοριστική μεσολάβηση και στήριξη του Λεοπόλδου Α΄ του Βελγίου, η Χαβάη πέτυχε τη δέσμευση για αναγνώριση της ανεξαρτησίας της από τη Γαλλία. Η γαλλική δέσμευση άνοιξε τον δρόμο και για την επίσημη αναγνώριση από τη Βρετανία, η οποία τελικώς ήρθε την 1η Απριλίου 1843, όταν ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε επίσημα ότι η χώρα του ήταν πρόθυμη να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία των «Νήσων Σάντουιτς» (όπως ήταν τότε γνωστή η Χαβάη), επιμένοντας, ωστόσο, στην απόλυτη ισότητα όλων των ξένων κατοίκων ενώπιον του νόμου.

Η κορύφωση των προσπαθειών ήρθε την 28η Νοεμβρίου 1843, όταν η Γαλλία και η Βρετανία δημοσίευσαν την Κοινή τους Διακήρυξη. Στο κείμενο αυτό, τα δύο μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη διατύπωσαν ότι, λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη μιας κυβέρνησης ικανής να διασφαλίσει την κανονικότητα των σχέσεών τους με ξένα έθνη, δεσμεύονταν αμοιβαία ότι θα θεωρήσουν τις Νήσους Σάντουιτς ως ανεξάρτητο έθνος και ότι δεν θα τις καταλάβουν ποτέ, είτε άμεσα είτε υπό τη μορφή προτεκτοράτου ή υπό οποιαδήποτε άλλη μορφή. Αυτή η διπλή δέσμευση ήταν ζωτικής σημασίας για την προστασία του μικρού νησιωτικού βασιλείου από την αποικιοκρατική μανία της εποχής.

Η 28η Νοεμβρίου 1843 γιορτάστηκε ως η μέρα που η Χαβάη έγινε δεκτή στη διεθνή κοινότητα ως πλήρως κυρίαρχο κράτος. Δυστυχώς, η ανεξαρτησία αυτή δεν ήταν διαρκής. Το 1893, η βασίλισσα Λιλιουοκαλανί ανατράπηκε με την υποστήριξη Αμερικανών επιχειρηματιών και, το 1898, η Χαβάη υπήχθη στις ΗΠΑ ως υπερπόντια κτήση. Εν τέλει, το 1959 αναγνωρίστηκε ως η 50ή Πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρ’ όλα αυτά, η μνήμη του διπλωματικού θριάμβου του Καμεχαμέχα Γ΄ παραμένει ζωντανή, με την 28η Νοεμβρίου να εορτάζεται μέχρι και σήμερα ως η Ημέρα Αναγνώρισης της Ανεξαρτησίας του Χαβανέζικου Έθνους.