Σαν σήμερα, 24 Νοεμβρίου 1826: Ο θρίαμβος του Καραϊσκάκη στην παγωμένη Αράχωβα – Η ανάσταση της Επανάστασης

Σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, όταν η φλόγα της Επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα έμοιαζε να σβήνει κάτω από τη σκιά της πτώσης του Μεσολογγίου και της απειλής του Κιουταχή, η 24η Νοεμβρίου 1826 έμελλε να χαραχθεί ως μια ημερομηνία θριάμβου και αναπτέρωσης του ηθικού. Ήταν η ημέρα που ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, η στρατηγική μεγαλοφυΐα της Ρούμελης, ολοκλήρωσε έναν εκπληκτικό ελιγμό στην Αράχωβα, συντρίβοντας τις επίλεκτες δυνάμεις των Τουρκαλβανών του Μουσταφάμπεη. Η νίκη αυτή δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική επιτυχία, αλλά ένα καθοριστικό γεγονός που άλλαξε την πορεία των πραγμάτων, δίνοντας στην Επανάσταση τη ζωτική ανάσα που χρειαζόταν για να συνεχιστεί.

Το ιστορικό πλαίσιο ήταν δραματικό. Μετά την ηρωική έξοδο και την πτώση του Μεσολογγίου τον Απρίλιο του 1826, και ενώ ο Ιμπραήμ Πασάςδρούσε ανενόχλητος στην Πελοπόννησο, ο Κιουταχής πολιορκούσε στενά την Ακρόπολη των Αθηνών. Η κεντρική κυβέρνηση βρισκόταν σε απόγνωση, και ο ίδιος ο Καραϊσκάκης έγραφε στον πρωθυπουργό Ανδρέα Ζαΐμη πως «η Ελλάς προσκυνεί». Ο Σουλτάνος εξέδωσε φιρμάνι για γενική αμνηστία με τον όρο της παράδοσης των όπλων, επιδιώκοντας την πλήρη υποταγή της Ρούμελης. Σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα, η ανάληψη της αρχιστρατηγίας της Στερεάς Ελλάδας από τον Καραϊσκάκη, παρά τις προηγούμενες προσωπικές διαφορές του με πολιτικούς παράγοντες, ήταν η μόνη ελπίδα. Η διορατικότητα του Ζαΐμη να παραμερίσει τα προσωπικά υπέρ του εθνικού συμφέροντος, αποδεικνύεται και από την μετέπειτα επιστολή του, όπου αναγνώριζε πως «Η Πατρίς εις αυτήν την περίστασιν εγνώρισεν, τι είναι ο Καραϊσκάκης και ότι χωρίς Καραϊσκάκην δεν εκατορθούτο, οτι θαυμασίως κατωρθώθη έως την σήμερον».

Ο Καραϊσκάκης, με την απαράμιλλη γνώση του ρουμελιώτικου εδάφους και της ψυχολογίας του πολέμου, αποφάσισε να κινηθεί εναντίον των τουρκικών φρουρών στη Στερεά, με στρατηγικό στόχο να αποσπάσει δυνάμεις από την πολιορκία της Αθήνας. Στις 17 Νοεμβρίου στρατοπέδευσε στο Δίστομο. Αντιλαμβανόμενος τη στρατηγική σημασία της Αράχωβας, έστειλε άμεσα τον Γαρδικιώτη Γρίβα και τον Γεώργιο Βάιο με 500 άνδρες να την καταλάβουν και να οχυρωθούν, κυρίως γύρω από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, με τη βοήθεια των κατοίκων. Οι Τούρκοι, πληροφορούμενοι την παρουσία του ελληνικού στρατού, έστειλαν από τη Λιβαδειά τον Μουσταφάμπεη με περίπου 2.200 επίλεκτους Τουρκαλβανούς, μεταξύ των οποίων και 200 ιππείς, με σκοπό να διαλύσουν τις ελληνικές δυνάμεις.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Η μάχη διήρκεσε από τις 18 έως τις 24 Νοεμβρίου, και εξελίχθηκε σε μια παγίδα που έστησε ο Καραϊσκάκης εκμεταλλευόμενος την τοπογραφία και κυρίως τις άθλιες καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν στον Παρνασσό. Ο Μουσταφάμπεης, αν και έφτασε στην περιοχή, αιφνιδιάστηκε από την κατάληψη της κωμόπολης και οχυρώθηκε σε υψώματα γύρω από αυτήν. Η αρχική τουρκική επίθεση της 18ης Νοεμβρίου, παρά τις αρχικές επιτυχίες, ανατράπηκε από την αποφασιστικότητα των Ελλήνων. Ο Καραϊσκάκης, εφαρμόζοντας μια ευφυέστατη στρατηγική περικύκλωσης, έσφιγγε τον κλοιό γύρω από τους αντιπάλους, οι οποίοι βρέθηκαν παγιδευμένοι στο δύσβατο, παγωμένο ανάγλυφο. Ο βοριάς από τον Παρνασσό και η σφοδρή χιονόπτωση, που ξαφνικά ξέσπασε, λειτούργησαν ως απρόσμενος και καθοριστικός σύμμαχος των Ελλήνων, που ήταν εξοικειωμένοι με τις συνθήκες. Οι Τουρκαλβανοί, άπειροι σε τέτοιου είδους μάχες μέσα στον παγετό, υπέστησαν τρομακτική φθορά. Δυσκολεύονταν να κινηθούν, να πολεμήσουν, ακόμη και να επιβιώσουν.

Καθώς η πολιορκία συνεχιζόταν, ο Μουσταφάμπεης, βλέποντας τον αποδεκατισμό των ανδρών του από το κρύο και τους πυροβολισμούς, ζήτησε διαπραγματεύσεις, προσφέροντας ως αντάλλαγμα για την αποχώρησή του τα ζώα και τις αποσκευές του στρατεύματός του. Ο Καραϊσκάκης όμως, γνωρίζοντας την πλεονεκτική του θέση, απαίτησε επιπλέον τον οπλισμό τους και την εγκατάλειψη της Άμφισσας και της Λιβαδειάς. Οι Τουρκαλβανοί απέρριψαν τους όρους, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει η ολοκληρωτική επίθεση των Ελλήνων.

Η καταδίωξη που ακολούθησε εξελίχθηκε σε πραγματική συντριβή για τους Τουρκαλβανούς. Από τους περίπου 2.200 άνδρες του Μουσταφάμπεη, περίπου 1.300 άνδρες χάθηκαν – είτε νεκροί από τις μάχες, είτε από το αφόρητο κρύο και την εξάντληση κατά τη φυγή. Μόλις 200 κατάφεραν να διασωθούν. Αντίθετα, οι ελληνικές απώλειες ήταν ασήμαντες, με μόλις 4 νεκρούς και 9 τραυματίες. Η σημασία αυτής της νίκης ήταν κολοσσιαία: έδωσε τέλος στις προσπάθειες του Σουλτάνου να κάμψει το ηθικό των κατοίκων της Ρούμελης, ανέβασε στα ύψη το φρόνημα των Ελλήνων σε μια περίοδο παρακμής και απέδειξε, με τον πλέον περίτρανο τρόπο, ότι η Επανάσταση είχε ακόμα δυνάμεις. Ο Καραϊσκάκης αναδείχθηκε στον αδιαμφισβήτητο ηγέτη της Στερεάς Ελλάδας, ικανό να αντιμετωπίσει και να νικήσει τους πιο έμπειρους αξιωματικούς του εχθρού. Η Μάχη της Αράχωβας δεν ήταν απλώς μια μάχη. Ήταν η στρατηγική ιδιοφυΐα του Καραϊσκάκη που μεταμόρφωσε τον παγετό και το δύσβατο βουνό σε όπλο, και η νίκη της 24ης Νοεμβρίου 1826 έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα φωτεινότερα ορόσημα του Αγώνα.