Σαν σήμερα, 18 Νοεμβρίου 1826: Αρχίζει η μεγάλη μάχη στην Αράχωβα, όπου θα λάμψει το άστρο του Γεωργίου Καραϊσκάκη

Σαν σήμερα, στις 18 Νοεμβρίου του 1826, άρχιζε η πολυήμερη και καθοριστική για την έκβαση του Αγώνα μάχη της Αράχωβας, ένα πολεμικό γεγονός που θα λάμψει το άστρο του Γεωργίου Καραϊσκάκη και θα αναπτερώσει το ηθικό ενός Έθνους που «έπνεε τα λοίσθια». Η νίκη των ελληνικών όπλων, η οποία ολοκληρώθηκε στις 24 Νοεμβρίου, δεν ήταν απλώς μία επιτυχία στο πεδίο της μάχης, αλλά αποτέλεσε την ουσιαστική αναζωογόνηση της Επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα, σε μία από τις πλέον κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της.

Το ιστορικό πλαίσιο ήταν δραματικό. Μετά την ηρωική αλλά τραγική Έξοδο του Μεσολογγίου τον Απρίλιο του 1826, και την πτώση της πόλης, η Επανάσταση είχε περιοριστεί σε δύο μόλις εστίες: στο Παλαμήδι της Πελοποννήσου και, κυρίως, στην Ακρόπολη των Αθηνών, η οποία βρισκόταν υπό ασφυκτική πολιορκία από τον Κιουταχή. Ο Σουλτάνος, εκμεταλλευόμενος την πτώση του ηθικού των επαναστατημένων, εξέδιδε «φιρμάνι» καλώντας τους Έλληνες σε «προσκύνημα», δηλαδή σε παράδοση των όπλων με αντάλλαγμα γενική αμνηστία. Πολλοί οπλαρχηγοί, υπό το βάρος των αλλεπάλληλων ηττών και της απελπισίας, έδειχναν έτοιμοι να ενδώσουν. Ο κίνδυνος αφανισμού του Αγώνα ήταν πλέον ορατός.

Σε αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή, η επαναστατημένη κυβέρνηση ανέθεσε την αρχιστρατηγία της Ρούμελης στον ικανότερο στρατιωτικό της Στερεάς, τον Γεώργιο Καραϊσκάκη. Ο Καραϊσκάκης, παρά τις όποιες προηγούμενες πολιτικές αντιπαραθέσεις, ανέλαβε την ευθύνη, έχοντας ως βασικό στόχο την ανακοπή των γραμμών ανεφοδιασμού του Κιουταχή που πολιορκούσε την Ακρόπολη. Η στρατηγική του ιδιοφυΐα ήταν να παρενοχλήσει τις οθωμανικές φρουρές και να τις αποκόψει από τις προμήθειές τους. Με δύναμη περίπου 2.000 πεζών και 64 ιππέων, κινήθηκε προς τη Δόμβραινα, όπου και πολιόρκησε χωρίς αποτέλεσμα. Στη συνέχεια, πληροφορήθηκε την κίνηση ενός ισχυρού σώματος Τουρκαλβανών, 2.000 περίπου επίλεκτων ανδρών με 200 ιππείς, υπό τους Μουσταφάμπεη, Καραφίλμπεη και Κεχαγιάμπεη, οι οποίοι κατευθύνονταν προς την Αράχωβα.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

 Καραϊσκάκης έδρασε αστραπιαία και ευφυώς. Έστειλε αμέσως στην Αράχωβα 500 ενόπλους με επικεφαλής τους Γαρδικιώτη Γρίβα, Γεώργιο Βάιο και Μήτρο Βάια, με εντολή να καταλάβουν και να οχυρώσουν τα ισχυρότερα σημεία του οικισμού, ιδίως την περιοχή γύρω από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ταυτόχρονα, τοποθέτησε σκοπιές για να παρακολουθεί τις κινήσεις του εχθρού. Στις 18 Νοεμβρίου, οι Τουρκαλβανοί έφτασαν στην Αράχωβα και βρήκαν τους Έλληνες οχυρωμένους. Οι μάχες ξεκίνησαν άμεσα, με τους αντιπάλους να καταλαμβάνουν σπίτια εκατέρωθεν. Ωστόσο, η απόφαση του Μουσταφάμπεη να μην εισέλθει στην καρδιά του οικισμού, αλλά να παραμείνει στα γύρω υψώματα, αποδείχθηκε μοιραία.

Στη διάρκεια των επόμενων ημερών, ο καιρός έγινε ο απρόσμενος σύμμαχος των Ελλήνων. Μία σφοδρή κακοκαιρία, με κρύο και πυκνό χιόνι, έπληξε την περιοχή. Οι Έλληνες, οχυρωμένοι μέσα στα σπίτια, είχαν κάποια σχετική προστασία, ενώ οι Τουρκαλβανοί, εκτεθειμένοι στα υψώματα, άρχισαν να αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα ανεφοδιασμού και επιβίωσης, με πολλούς να υποφέρουν από τα κρυοπαγήματα. Ο Καραϊσκάκης, εκμεταλλευόμενος την κατάσταση, πλησίασε με το κύριο σώμα του στρατού του και, με διαρκή πυρά και αιφνιδιαστικές επιθέσεις στην οπισθοφυλακή τους, εγκλώβισε τους αντιπάλους.

Η κατάσταση για τους Τουρκαλβανούς έγινε απελπιστική. Στις 23 Νοεμβρίου, ο Μουσταφάμπεης, βλέποντας τον κλοιό να σφίγγει και τις δυνάμεις του να εξασθενούν από το κρύο και την πείνα, επιχείρησε έξοδο προς τη Δαύλεια. Εκεί, ο Καραϊσκάκης είχε στήσει τη φονική του παγίδα. Οι Έλληνες, εξορμώντας με γυμνά σπαθιά, καταδίωξαν και συνέτριψαν τους Τουρκαλβανούς. Η μάχη λήγει επίσημα στις 24 Νοεμβρίου, με έναν θρίαμβο: οι απώλειες των Τουρκαλβανών ήταν καταστροφικές, με εκατοντάδες νεκρούς και αιχμαλώτους, ενώ οι απώλειες των Ελλήνων ήταν ελάχιστες. Μεταξύ των νεκρών ήταν ο Μουσταφάμπεης και οι άλλοι επικεφαλής.

Η νίκη της Αράχωβας ήταν καθοριστικής σημασίας. «Η Πατρίς εις αυτήν την περίστασιν εγνώρισεν, τι είναι ο Καραϊσκάκης και ότι χωρίς Καραϊσκάκην δεν εκατορθούτο, οτι θαυμασίως κατωρθώθη έως την σήμερον» έγραφε αργότερα ο Ανδρέας Ζαΐμης, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική μεγαλοφυΐα του. Η μάχη χαρακτηρίστηκε ως η «δεύτερη Επανάσταση της Ρούμελης», καθώς ανέτρεψε πλήρως το κλίμα. Η ήττα των Οθωμανών ματαίωσε τα σχέδια του Σουλτάνου για ολοκληρωτική κατάληψη της Στερεάς και της Πελοποννήσου, έδωσε θάρρος στους Έλληνες, οι οποίοι συνέχισαν τον αγώνα, και αναπτέρωσε το ηθικό των πολιορκημένων στην Ακρόπολη. Ο Καραϊσκάκης απέδειξε ότι η Επανάσταση δεν είχε σβήσει.

Ωστόσο, η λάμψη της νίκης επισκιάστηκε από μια φρικτή πράξη: την επομένη της μάχης, ο Καραϊσκάκης ανήγειρε μία «πυραμίδα» με τα κεφάλια των νεκρών Τουρκαλβανών, στην οποία τοποθέτησε πινακίδα με την επιγραφή «Τρόπαιον των Ελλήνων κατά των βαρβάρων Οθωμανών ανεγερθέν κατά το 1826 έτος Νοεμβρίου 24 εν Αράχωβα». Μια ενέργεια που, αν και καταδικαστέα με τα σύγχρονα ήθη, πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο της βαρβαρότητας και της πολεμικής νοοτροπίας της εποχής, λειτουργώντας ως μέσο εκφοβισμού του εχθρού και τόνωσης του ηθικού των Ελλήνων, που ήταν εξαγριωμένοι από τη σφαγή του Μεσολογγίου.

Εν κατακλείδι, η Μάχη της Αράχωβας, που ξεκίνησε σαν σήμερα, 18 Νοεμβρίου 1826, υπήρξε ένα λαμπρό στρατιωτικό επίτευγμα. Η στρατηγική ευφυΐα του Γεωργίου Καραϊσκάκη, η εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος και η γενναιότητα των Ελλήνων οπλαρχηγών μετέτρεψαν μία μάχη σε έναν θρίαμβο που άλλαξε την πορεία της Εθνεγερσίας, δίνοντας νέα πνοή στον αγώνα για την ελευθερία.