Μολυσμένο ένα στα τρία ψάρια στα ελληνικά σούπερ μάρκετ – Νέα έρευνα προκαλεί ανησυχία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ένα εύρημα που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια υγεία αποκαλύπτει νέα επιστημονική έρευνα: σχεδόν τρία στα δέκα έτοιμα προς κατανάλωση (RTE) ψάρια που διατίθενται στην ελληνική αγορά εντοπίστηκαν να φέρουν παράσιτα του γένους Anisakis — μικροσκοπικούς νηματώδεις οργανισμούς ικανούς να προκαλέσουν έντονες γαστρεντερικές ενοχλήσεις, αλλεργικές αντιδράσεις ή ακόμη και αναφυλαξία.

Εντοπίστηκαν παράσιτα σε σχεδόν 30% των προϊόντων

Η μελέτη, την οποία πραγματοποίησε ερευνητική ομάδα στη Θεσσαλονίκη και δημοσίευσε στη βάση δεδομένων PubMed Central (PMC), ανέλυσε 108 δείγματα ψαριών από σούπερ μάρκετ σε όλη τη χώρα — καπνιστά, παστά και μαριναρισμένα προϊόντα — και κατέδειξε ότι το 29,6% των δειγμάτων ήταν μολυσμένα με προνύμφες των ειδών Anisakis simplex και Anisakis pegreffii, τη στιγμή που η ακρίβεια μετατρέπει τα φρέσκα ψάρια σε είδος πολυτελείας.

Τα προϊόντα που ελήφθησαν ως δείγμα περιελάμβαναν καπνιστά, αλατισμένα και μαριναρισμένα ψάρια δύο τύπων: το ένα αποτελούμενο από ολόκληρα ψάρια και το άλλο από φιλέτα ψαριού, διατηρημένα σε λάδι ή νερό. Τα αλιευτικά προϊόντα περιελάμβαναν ρέγγα ( Clupea harengus ), σκουμπρί ( Scomber scombrus ), κολιό του Ατλαντικού ( Scomber colias ), γαύρο ( Engraulis encrasicolus / Engraulis ringens ), σαρδέλα ( Sardina pilchardus ), μπακαλιάρο ( Pollachius virens ), μακρύπτερο τόνο ( Thunnus alalunga ) και τόνο παλαμίδα ( Katsuwonus pelamis ).

Ποια ψάρια είναι τα πιο «επικίνδυνα»

Η μεγαλύτερη συχνότητα μόλυνσης εντοπίστηκε:

• στο καπνιστό ρέγγα ολόκληρο (91,6%),
• στο παστό σκουμπρί (47%),
• και στο καπνιστό σκουμπρί (46,6%).
• Αντίθετα, σαρδέλες, τόνος και μπακαλιάρος δεν παρουσίασαν ίχνη παρασίτων.

Τα δείγματα που περιείχαν ολόκληρο το ψάρι – με τα εντόσθια – εμφάνισαν πολύ υψηλότερα ποσοστά μόλυνσης σε σχέση με τα φιλέτα. Αν και οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί απαιτούν κατάψυξη στους -20°C για τουλάχιστον 24 ώρες ή θερμική επεξεργασία πάνω από 60°C, η μελέτη δείχνει ότι ορισμένα RTE προϊόντα που πωλούνται στην Ελλάδα περιέχουν μη ανιχνευμένα υπολείμματα παρασίτων — τα οποία δεν φαίνονται με γυμνό μάτι.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι μαρινάρισμα και καπνίσματος δεν αρκούν πάντα για την πλήρη αδρανοποίηση των προνυμφών, ενώ ακόμη και νεκρές προνύμφες μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα.

Anisakis simplex sensu stricto και Anisakis pegreffii

Με τη βοήθεια μοριακής ανάλυσης DNA, τα παράσιτα αναγνωρίστηκαν ως Anisakis simplex sensu stricto και Anisakis pegreffii που είναι οι πιο συχνοί υπεύθυνοι για την ασθένεια της ανισακίασης στον άνθρωπο. Το πρώτο είδος βρέθηκε κυρίως σε ψάρια του Ατλαντικού, όπως η ρέγγα, ενώ το δεύτερο στα μεσογειακά, όπως οι αντζούγιες και τα σκουμπριά. Αυτά τα δύο είδη είναι γνωστά για τη δυνατότητά τους να επιβιώνουν ακόμη και μετά από επεξεργασία όπως το κάπνισμα ή το μαρινάρισμα, όταν οι συνθήκες δεν είναι επαρκώς ελεγχόμενες.

Το πιο τρομακτικό σημείο της μελέτης είναι ότι καμία προνύμφη δεν εντοπίστηκε ορατά με γυμνό μάτι. Όλες αποκαλύφθηκαν μόνο μετά από εργαστηριακή ανάλυση των δειγμάτων με ειδικό οξύ και ένζυμα. Αυτό σημαίνει ότι τα μολυσμένα προϊόντα μπορούν να περάσουν απαρατήρητα ακόμη και από εκπαιδευμένο προσωπικό, πόσο μάλλον από τον καταναλωτή. Το φαινόμενο της μόλυνσης καταναλωτών από Anissakis είναι παγκόσμιο και έχει αυξηθεί λόγω της δημοτικότητας του ωμού ψαριού, όπως στο σούσι ή σε μαριναρισμένα προϊόντα.