Το «νόσημα με τα χίλια πρόσωπα»: Τι είναι ο Ερυθηματώδης Λύκος, η νόσος από την οποία πάσχει η Ρούλα Πισπιρίγκου;

Με αφορμή τη δήλωση της δικηγόρου της Ρούλας Πισπιρίγκου περί διάγνωσης Ερυθηματώδους Λύκου με εκφυλιστικές τάσεις, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης στρέφεται σε αυτή τη σοβαρή, χρόνια και απρόβλεπτη πάθηση. Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ), κοινώς γνωστός ως «Λύκος», είναι ένα από τα πιο ετερογενή και πολύπλοκα αυτοάνοσα νοσήματα, που προσβάλλει κυρίως γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και μπορεί να επηρεάσει κάθε όργανο και σύστημα του ανθρωπίνου σώματος.

Τι ακριβώς είναι ο συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος;

Ο ΣΕΛ είναι μια χρόνια αυτοάνοση νόσος κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, αντί να προστατεύει το σώμα από ιούς και μικρόβια, στρέφεται λανθασμένα εναντίον των δικών του ιστών και οργάνων. Το αποτέλεσμα αυτής της λανθασμένης επίθεσης είναι η πρόκληση φλεγμονής.

Η ονομασία «λύκος» (Lupus) χρονολογείται από τις αρχές του 20ού αιώνα και προήλθε από το χαρακτηριστικό ερυθηματώδες εξάνθημα σε σχήμα πεταλούδας που εμφανίζεται συχνά στο πρόσωπο, το οποίο θύμιζε στους γιατρούς τα λευκά σημάδια στο πρόσωπο του λύκου. Η λέξη «συστηματικός» σημαίνει ότι η νόσος μπορεί να προσβάλλει πολλά όργανα και συστήματα του σώματος.

VIRAL

Ατζούν Ιλιτζαλί: Επισκέφθηκε τον Σταύρο Φλώρο και του έδωσε ένα μοναδικό δώρο – Η φωτογραφία που συγκλονίζει, ποια είναι τα δύο κορίτσια πλάι του;

Μέσα στην χλιδή τα γενέθλια της Αλεξάνδρας Νίκα: Μέσα στο νεοκλασικό της Κριθαριώτη – Δεν έλειπε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ (βίντεο)

«Έτσι βρήκα τον Σεργιανόπουλο στο διαμέρισμα»: Ο Πάνος Σόμπολος για την εικόνα που αντίκρισε μετά τη δολοφονία

Βασικά χαρακτηριστικά της νόσου:

• Χρόνια πορεία: Η νόσος μπορεί να διαρκεί για πολύ καιρό, εμφανίζοντας εξάρσεις και υφέσεις.
• Προσβολή οργάνων: Ο ΣΕΛ μπορεί να προσβάλλει κυρίως το δέρμα, τις αρθρώσεις και τους νεφρούς. Σπανιότερα, αλλά με σοβαρές συνέπειες, προσβάλλονται οι πνεύμονες, η καρδιά και το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ).
• Συχνότητα: Ο ΣΕΛ είναι 9 φορές συχνότερος στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας (15-45 ετών), η αναλογία γυναικών προς άνδρες φτάνει το εννέα προς ένα.

Τα «χίλια πρόσωπα» και η διάγνωση

Λόγω του γεγονότος ότι ο ΣΕΛ μπορεί να προσβάλει τόσα πολλά συστήματα του σώματος, έχει χαρακτηριστεί ως «η νόσος με τα χίλια πρόσωπα». Τα συμπτώματα είναι εξαιρετικά ετερογενή και περιλαμβάνουν:

• Αρθρίτιδα και πόνο στις αρθρώσεις.
• Εξάνθημα (το χαρακτηριστικό εξάνθημα τύπου πεταλούδας, δισκοειδές εξάνθημα).
• Φωτοευαισθησία (ευαισθησία στο ηλιακό φως).
• Κόπωση και αίσθημα κακουχίας.
• Νεφρική Προσβολή (νεφρίτιδα), που αποτελεί σοβαρή αιτία νοσηρότητας.

Η διάγνωση του ΣΕΛ είναι κλινική και εργαστηριακή και απαιτεί τουλάχιστον τέσσερα από τα έντεκα κριτήρια που έχουν θεσπιστεί από την Αμερικανική Ρευματολογική Εταιρεία. Ιδιαίτερα σημαντικά εργαστηριακά ευρήματα είναι η ανίχνευση αντιπυρηνικών αντισωμάτων (ANA) και άλλων ειδικών αντισωμάτων.

Είναι ο Ερυθηματώδης Λύκοςθανατηφόρος νόσος; (Πορεία και Πρόγνωση)

Το κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τον ΣΕΛ είναι η πορεία και η πρόγνωσή του. Ο ΣΕΛ μπορεί να είναι μια σοβαρή ασθένεια, και σε περίπτωση προσβολής ζωτικών οργάνων, μπορεί να έχει πολύ βαριά πορεία.

Ωστόσο, η αντίληψη ότι ο λύκος είναι κατ’ ανάγκη μια θανατηφόρος νόσος, όπως ίσχυε παλαιότερα, έχει ανατραπεί δραματικά.

Σήμερα:

• Η επιβίωση των ασθενών έχει βελτιωθεί κατά πολύ χάρη στη σύγχρονη έγκαιρη διάγνωση, τη βελτίωση των εργαστηριακών δοκιμασιών και την έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας.
• Το 80-90% των πασχόντων με λύκο έχει πλέον φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής.
• Οι στατιστικές επιβίωσης είναι εντυπωσιακές: η πενταετής επιβίωση φτάνει το 90% και η δεκαετής επιβίωση το 70-80%.
• Ο πλήρης έλεγχος των κλινικών εκδηλώσεων και η ύφεση της νόσου μπορούν πλέον να επιτευχθούν με την εφαρμογή του κατάλληλου θεραπευτικού σχήματος για κάθε ασθενή.

Κυριότερες αιτίες θνησιμότητας/νοσηρότητας:

Παρόλα αυτά, ο ΣΕΛ παραμένει μια σοβαρή νόσος που χρήζει διαρκούς παρακολούθησης, καθώς οι συχνότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας σχετίζονται με τις επιπλοκές στα όργανα-στόχους:

• Νεφρίτιδα (προσβολή των νεφρών).
• Λοιμώξεις.
• Καρδιαγγειακά αίτια (αυξημένος κίνδυνος αθηροσκλήρωσης και θρομβώσεων).

Η θεραπευτική προσέγγιση

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του ΣΕΛ είναι εξατομικευμένη και στοχεύει στη μείωση των φλεγμονωδών εξάρσεων, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τη μείωση του κινδύνου βλάβης στα όργανα (καρδιά, νεφροί, ΚΝΣ).

Η θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως τη χρήση:

• Υδροξυχλωροκίνης (θεωρείται βασική θεραπεία).
• Κορτικοστεροειδών (για τον αρχικό έλεγχο των συμπτωμάτων).
• Άλλων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων (π.χ. Αζαθειοπρίνη, Μεθοτρεξάτη) ανάλογα με την προσβολή των οργάνων.
• Βιολογικών παραγόντων (όπως το Belimumab), που χρησιμοποιούνται σε σοβαρές ή ανθεκτικές περιπτώσεις.

Συμπερασματικά, ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος είναι μια χρόνια και δύσκολη αυτοάνοση νόσος. Ενώ παλαιότερα είχε δυσμενή πρόγνωση, σήμερα, με την έγκαιρη διάγνωση και τη σύγχρονη θεραπεία, οι ασθενείς έχουν τη δυνατότητα να επιτύχουν τον πλήρη έλεγχο της νόσου και να ζουν μια φυσιολογική ζωή. Το «σημείο-κλειδί» στη συμβίωση με τον λύκο είναι η κατανόηση της νόσου και η στενή συνεργασία με εξειδικευμένο ρευματολόγο.