Σαν σήμερα, 27 Οκτωβρίου 1997: Η μάχη της Δραχμής – Όταν το Κραχ του Χονγκ Κονγκ απείλησε τα ελληνικά οικονομικά όνειρα

Σαν σήμερα, 27 Οκτωβρίου του 1997, η ελληνική οικονομία δέχθηκε έναν ισχυρό κλυδωνισμό, όχι από εσωτερικά προβλήματα, αλλά από το «τσουνάμι» της παγκόσμιας χρηματιστηριακής αναταραχής που είχε ξεκινήσει από την Ασία. Το κραχ του Χονγκ Κονγκ, το οποίο βάθυνε την ήδη εκδηλωθείσα Ασιατική Χρηματοπιστωτική Κρίση, προκάλεσε πανικό στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου, με αποτέλεσμα η δραχμή να δεχθεί σφοδρές πιέσεις. Η αντίδραση της Τράπεζας της Ελλάδος ήταν άμεση και δραστική: διέθεσε περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια για τη στήριξη του εθνικού νομίσματος, προκειμένου να διατηρήσει τη σταθερότητα και να μη διακινδυνεύσει η πορεία της χώρας προς την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ).

Το «τσουνάμι» από την Ανατολή

Η Ασιατική Χρηματοπιστωτική Κρίση, που ξέσπασε τον Ιούλιο του 1997 με την υποτίμηση του νομίσματος της Ταϊλάνδης, του μπαχτ, είχε ήδη κλονίσει τις αγορές των λεγόμενων «Ασιατικών Τίγρεων» (Ινδονησία, Μαλαισία, Νότια Κορέα). Η κρίση βάθυνε δραματικά τον Οκτώβριο, όταν ο πανικός εξαπλώθηκε και στο Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ.

Η κατάρρευση των τιμών των μετοχών στην ασιατική αυτή αγορά οδήγησε σε γενικευμένη απώλεια εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών προς τα νομίσματα των αναδυόμενων αγορών, καθώς και σε «φυγή» κεφαλαίων από τις χώρες αυτές. Τα φαινόμενα μετάδοσης και διάχυσης της κρίσης, αν και αρχικά είχαν περιορισμένη επίδραση στην ανάπτυξη της Ευρώπης, σύντομα έφτασαν και στις ευάλωτες αγορές της περιφέρειας, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Ο πονοκέφαλος της Δραχμής

Για την Ελλάδα, η χρονιά του 1997 ήταν κομβική. Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος είχαν θέσει ως βασικό στόχο τη μείωση του πληθωρισμού και τη διατήρηση σχεδόν σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής έναντι του ECU (European Currency Unit), ως προετοιμασία για την ένταξη στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ) και την μετέπειτα υιοθέτηση του ευρώ. Η σταθερότητα της δραχμής ήταν, εκείνη την περίοδο, ο ακρογωνιαίος λίθος της εθνικής οικονομικής στρατηγικής.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Η διεθνής αναταραχή του Οκτωβρίου, πυροδοτούμενη από το κραχ του Χονγκ Κονγκ, έφερε ωστόσο τη δραχμή υπό ισχυρές κερδοσκοπικές πιέσεις. Οι επενδυτές, φοβούμενοι την υποτίμηση του νομίσματος, άρχισαν να πωλούν δραχμές, με τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης υποχώρησης να είναι ορατός. Μια τέτοια υποχώρηση θα ακύρωνε τις προσπάθειες για μείωση του πληθωρισμού και θα έθετε σε κίνδυνο την πορεία της Ελλάδας προς την ΟΝΕ, ένα εθνικό στοίχημα της εποχής.

Η δραστική παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας

Αντιμέτωπη με την απειλή της αστάθειας, η Τράπεζα της Ελλάδος, υπό την τότε διοίκησή της, αντέδρασε άμεσα και αποφασιστικά. Στις 27 Οκτωβρίου 1997, η Κεντρική Τράπεζα παρενέβη στην αγορά συναλλάγματος, διαθέτοντας περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια από τα συναλλαγματικά της αποθέματα. Στόχος της ήταν η στήριξη της ισοτιμίας της δραχμής και η αποτροπή της κερδοσκοπικής επίθεσης.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος αναγκάστηκε να αυξήσει τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα. Αν και η αύξηση των επιτοκίων περιόρισε τις κεφαλαιακές αποδόσεις και επηρέασε αρνητικά το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, ήταν ένα αναγκαίο μέτρο για την αντιμετώπιση της διεθνούς αναταραχής και την εξασφάλιση της νομισματικής σταθερότητας.

Η διατήρηση του στόχου και η κληρονομιά

Χάρη στα μέτρα που ελήφθησαν, η σταθεροποίηση του νομίσματος επετεύχθη κατά το τέλος του 1997. Η ελληνική οικονομία, αν και δοκιμάστηκε, απέφυγε τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, σε αντίθεση με τις ασιατικές χώρες που βυθίστηκαν σε βαθιά ύφεση.

Η μάχη της δραχμής τον Οκτώβριο του 1997 υπήρξε κρίσιμο μάθημα. Υπενθύμισε την ευπάθεια της ελληνικής αγοράς στις παγκόσμιες κρίσεις και την απόλυτη ανάγκη για νομισματική πειθαρχία, αν η χώρα ήθελε να πετύχει τον στρατηγικό της στόχο: την ένταξη στην ΟΝΕ. Το 1998, η Ελλάδα συνέχισε τις προσπάθειες για τη μείωση του πληθωρισμού και το 2000, η επιτυχής ένταξη στο ΜΣΙ επισφράγισε το τέλος της εποχής των κινδύνων για τη δραχμή, ανοίγοντας τον δρόμο για την υιοθέτηση του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2001.

Η ημέρα αυτή του Οκτωβρίου 1997 παραμένει ένα ιστορικό ορόσημο που φανερώνει τη σύνδεση των εγχώριων οικονομιών με τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές ροές και τον κομβικό ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας στην προστασία της εθνικής νομισματικής σταθερότητας.