Έφτασε η στιγμή: Πότε αλλάζει η ώρα; Η επιστροφή στη χειμερινή

Η αλλαγή ώρας πλησιάζει ξανά: τα ξημερώματα της Κυριακής 26 Οκτωβρίου 2025 τα ρολόγια γυρίζουν μία ώρα πίσω. Πέρα από την κλασική απορία για την έξτρα ώρα ύπνου, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Η πρακτική αυτή, που ξεκίνησε για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας, αποδεικνύεται πλέον ελάχιστα αποτελεσματική (μόλις 0,3% εξοικονόμηση) και επιβλαβής για τη δημόσια υγεία, καθώς διαταράσσει τον κιρκαδικό ρυθμό και αυξάνει τα περιστατικά ατυχημάτων.

Η καθιερωμένη αλλαγή στη χειμερινή ώρα είναι προγραμματισμένη για τα ξημερώματα της Κυριακής 26 Οκτωβρίου 2025. Συγκεκριμένα, στις 04:00 τα ξημερώματα, τα ρολόγια θα γυρίσουν στις 03:00, χαρίζοντας στους πολίτες θεωρητικά μία ώρα ύπνου.

Η επόμενη αλλαγή σε θερινή ώρα θα γίνει τον Μάρτιο του 2026, εκτός εάν στο μεταξύ υπάρξει οριστική απόφαση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) για την κατάργηση του μέτρου.

VIRAL

Η σπαρακτική τελευταία ανάρτηση του Αλέξη Σταμάτη μέσα από το νοσοκομείο: «Δεν περιμένω ένα φάρμακο αλλά…»

Λορέντζο Καριέρε: Ραγίζει καρδιές το «αντίο» του γιου του, Ρομπέρτο – «Τίποτα δεν είναι πια όπως πριν»

«Μαμά, σώσε με»: Το 3χρονο αγγελούδι έβλεπε τον πατέρα του να σακατεύει τη μητέρα του σε διάδρομο ξενοδοχείου στο Ηράκλειο!

Η ιστορία που ξεπέρασε τον σκοπό της

Η πρακτική της ετήσιας αλλαγής ώρας χρονολογείται από τις αρχές του 20ού αιώνα. Η ιδέα ανήκει στον Βρετανό εφευρέτη Γουίλιαμ Γουίλετ (William Willett) και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο βασικός στόχος ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς η μετατόπιση των ρολογιών θεωρήθηκε ο πιο απλός τρόπος να εκμεταλλευτεί η κοινωνία περισσότερο το φυσικό φως του ήλιου, μειώνοντας τη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος το βράδυ.

Ωστόσο, οι σύγχρονες έρευνες καταδεικνύουν ότι ο αρχικός σκοπός έχει πλέον χάσει τη σημασία του. Η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται είναι ελάχιστη, μόλις 0,3% κατά μέσο όρο, καθιστώντας το όφελος δυσανάλογο μπροστά στο κόστος της επιβάρυνσης της υγείας.

Το κόστος στην υγεία: Ένα εξαμηνιαίο «Jet Lag»

Οι συνέπειες της αλλαγής ώρας στην ανθρώπινη υγεία αποτελούν πλέον το κυρίαρχο επιχείρημα για την κατάργησή της. Η μετατόπιση του ωραρίου κατά μία ώρα, δύο φορές τον χρόνο, διαταράσσει τον κιρκαδικό ρυθμό , δηλαδή το φυσικό «βιολογικό ρολόι» του οργανισμού.

Όπως σημειώνουν οι νευρολόγοι, «Το σώμα χρειάζεται περίπου τρεις μέρες για να προσαρμοστεί. Είναι σαν ένα μικρό jet lag που συμβαίνει κάθε έξι μήνες».

Οι μελέτες από ευρωπαϊκά και αμερικανικά πανεπιστήμια είναι σαφείς:

• Αύξηση καρδιακών επεισοδίων: Τις πρώτες ημέρες μετά την αλλαγή ώρας (ιδιαίτερα μετά την αλλαγή στη θερινή ώρα, όπου χάνεται μία ώρα ύπνου), καταγράφεται αύξηση στα περιστατικά καρδιακών επεισοδίων.
• Τροχαία ατυχήματα: Επηρεάζεται η εγρήγορση των οδηγών, με αποτέλεσμα την αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων.
• Διάθεση και απόδοση: Η διαταραχή του ύπνου επηρεάζει τη διάθεση και τη γνωστική απόδοση στην εργασία και το σχολείο.

Η επιστημονική υποστήριξη της χειμερινής ώρας

Οι περισσότεροι επιστήμονες και ειδικοί χρονοβιολογίας ζητούν πλέον την υιοθέτηση σταθερής ώρας όλο τον χρόνο. Η επιστημονική κοινότητα προκρίνει τη χειμερινή ώρα ως την ιδανική επιλογή, καθώς ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τον φυσικό κύκλο του φωτός και τον βιολογικό ρυθμό του ανθρώπου.

Ο καθηγητής χρονοβιολογίας Till Roenneberg από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου εξηγεί ότι η θερινή ώρα, στην ουσία, μας αναγκάζει να ξυπνάμε και να ξεκινάμε την εργασία μας σε σκοτάδι κατά τους χειμερινούς μήνες. Η πρακτική αυτή δεν είναι «φυσική ούτε υγιής» για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Το πολιτικό αδιέξοδο της Ε.Ε.

Η αλλαγή ώρας στην Ευρώπη έχει μετατραπεί σε ένα πολιτικό αδιέξοδο. Το 2019, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα και τις επιθυμίες των πολιτών (που είχαν εκφραστεί σε σχετική διαδικτυακή διαβούλευση), πρότεινε την οριστική κατάργηση του μέτρου.

Το σχέδιο ήταν να αφεθεί κάθε κράτος-μέλος να επιλέξει αν θα διατηρήσει μόνιμα τη θερινή ή τη χειμερινή ώρα. Ωστόσο, η πρόταση δεν εφαρμόστηκε ποτέ, καθώς τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε μια ενιαία πολιτική. Η αδυναμία αυτή οδήγησε στο σενάριο να δημιουργηθεί ένα «μωσαϊκό» διαφορετικών ωρών εντός της Ένωσης, κάτι που θα ήταν καταστροφικό για τις μεταφορές και το εμπόριο.

Από τότε, η συζήτηση επανέρχεται κάθε χρόνο στο προσκήνιο – χωρίς, ωστόσο, να λαμβάνεται οριστική απόφαση. Έτσι, το φθινόπωρο του 2025, η Ευρώπη καλείται ξανά να πληρώσει το κόστος ενός αμφιλεγόμενου μέτρου, περιμένοντας τη λύση που θα σταματήσει επιτέλους το ετήσιο αυτό «μπέρδεμα».