Σαν σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 1826: Πέφτει νεκρός από τούρκικο βόλι στην Ακρόπολη ο Γιάννης Γκούρας – Η κούκλα σύζυγός του και το τραγικό του τέλος

Το ημερολόγιο έγραφε 30 Σεπτεμβρίου 1826 και η Ακρόπολη βρισκόταν για άλλη μια φορά υπό την πολιορκία των Τούρκων. Στην καρδιά της μάχης, ανάμεσα στους υπερασπιστές του Ιερού Βράχου, βρισκόταν ο Γιάννης Γκούρας, ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους αλλά και πιο ικανούς οπλαρχηγούς της Επανάστασης. Ήταν μια νύχτα γεμάτη ένταση και αγωνία, μια νύχτα που έμελλε να είναι η τελευταία για τον ρουμελιώτη πολεμιστή.

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, μέσα στο απόλυτο σκοτάδι, ο Γκούρας πολεμούσε ατρόμητος, πυροβολώντας ασταμάτητα από το ταμπούρι του. Ωστόσο, η λάμψη από το τουφέκι του, που αποκάλυπτε για κλάσματα δευτερολέπτου τη θέση του, έγινε η μοιραία αιτία του θανάτου του. Ένας Τούρκος στρατιώτης, παρατηρώντας την επαναλαμβανόμενη λάμψη, περίμενε την κατάλληλη στιγμή και πυροβόλησε. Η σφαίρα βρήκε τον Γκούρα στον κρόταφο, ιάσουσα άμεσα. Έτσι, ο ατρόμητος οπλαρχηγός, που είχε επιβιώσει σε αμέτρητες μάχες, έπεσε νεκρός με έναν απίστευτα τραγικό τρόπο. Οι συναγωνιστές του τον τίμησαν θάβοντάς τον μπροστά από τον Παρθενώνα, ενώ σήμερα ο τάφος του βρίσκεται στην αυλή της Ιεράς Μονής Φανερωμένης στη Σαλαμίνα.

Από ήρωας σε πρόσωπο αμφιλεγόμενο

Ο Γιάννης Γκούρας, που γεννήθηκε στην Γκουρίτσα Παρνασσίδας το 1791, ήταν μια ανήσυχη και αδούλωτη ψυχή. Προερχόμενος από φτωχή οικογένεια, εργάστηκε από παιδί στα κοπάδια ενός Τούρκου αγά, αλλά σύντομα παράτησε τη ζωή του ραγιά, έπιασε το τουφέκι και βγήκε στο βουνό. Συγγενής του Πανουργιά, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και πολέμησε δίπλα στον σπουδαίο Οδυσσέα Ανδρούτσο στις μάχες του Χανιού της Γραβιάς και των Βασιλικών, όπου ξεδίπλωσε τις ικανότητές του και έγινε από τους πιο αγαπητούς οπλαρχηγούς.

Ωστόσο, η πορεία του Γκούρα στιγματίστηκε από τον Εμφύλιο Πόλεμο. Ο Γκούρας πήρε το μέρος των κυβερνητικών, κάτι που τον έφερε σε ευθεία σύγκρουση με τον πρώην συναγωνιστή και δάσκαλό του, Οδυσσέα Ανδρούτσο. Η στιγμή της απόλυτης προδοσίας ήρθε το 1825. Η κυβέρνηση, βρίσκοντας την ευκαιρία για να συλλάβει τον Ανδρούτσο, έστειλε τον Γκούρα ως επικεφαλής στρατιωτικής δύναμης. Ο Ανδρούτσος, επιλέγοντας να μην συγκρουστεί με τον πρώην συνεργάτη του, παραδόθηκε με τον όρο να δικαστεί στην Πελοπόννησο. Ο Γκούρας, όμως, δεν τήρησε τον λόγο του και τον μετέφερε στην Αθήνα, φυλακίζοντάς τον στον φράγκικο πύργο της Ακρόπολης, της οποίας ήταν φρούραρχος – μια θέση που είχε αποκτήσει με διαταγή του ίδιου του Ανδρούτσου.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η δολοφονία του Ανδρούτσου και η Νταλλιάνα

Λέγεται πως όταν ο Γκούρας έμαθε ότι οι κυβερνητικοί είχαν αποφασίσει να δώσουν χάρη στον Ανδρούτσο, τυφλώθηκε από μίσος. Έτσι, ξημερώματα της 5ης Ιουνίου 1825, έστειλε τέσσερις πιστούς του στρατιώτες στο κελί, οι οποίοι αφού τον βασάνισαν, τον έριξαν από τον Ιερό Βράχο, διαδίδοντας πως προσπάθησε να αποδράσει. Η δολοφονία του Ανδρούτσου αποτελεί μία από τις πιο μελανές σελίδες στην ιστορία της Επανάστασης και στιγμάτισε για πάντα το όνομα του Γκούρα.

Την ίδια περίοδο, ο Γκούρας είχε παντρευτεί την πανέμορφη και πλούσια Ασήμω Λιδωρίκη. Η οικογένειά της ήταν σημαντικοί πολιτικοί παράγοντες, κάτι που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη θέση του φιλόδοξου Γκούρα. Η Ασήμω έμεινε στην ιστορία ως η θρυλική «Νταλλιάνα», λόγω της εντυπωσιακής της ομορφιάς. Τα κουτσομπολιά της εποχής ανέφεραν μάλιστα ότι ο Ανδρούτσος ήταν κι αυτός γοητευμένος από τα κάλλη της, κάτι που ίσως να αποτέλεσε έναν επιπλέον λόγο για το μίσος του Γκούρα.

Ο Γκούρας και η Ασήμω εγκαταστάθηκαν στο Ερέχθειο, που το χρησιμοποιούσαν ως κατοικία. Ωστόσο, μετά τη δολοφονία του Ανδρούτσου, ο Γκούρας φέρεται να ήταν ένας βασανισμένος άνθρωπος. Λέγεται ότι λίγο πριν τον θάνατό του, είχε πει στη σύζυγό του: «Αν πεθάνω, κοίτα να φυλάξεις την τιμή μου. Αν, όμως, φανείς άπιστη, ο Θεός να σε στείλει αμέσως κοντά μου».

Η τραγωδία της οικογένειας ολοκληρώθηκε λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Γκούρα. Στις 12 Ιανουαρίου 1827, οι Τούρκοι βομβάρδισαν με πείσμα το Ερέχθειο. Η οροφή του κατέρρευσε και καταπλάκωσε την Ασήμω μαζί με τα παιδιά της και συγγενείς. Παρόλο που κάποιοι επέζησαν τις πρώτες ώρες, ο εξάδελφος του Γκούρα, Γιάννης Μαμούρης, ο οποίος ήταν και ένας από τους δολοφόνους του Ανδρούτσου, δεν άφησε κανέναν να πλησιάσει τα ερείπια. Όταν τελικά άρχισαν οι έρευνες, αφού είχαν πάρει μεγάλο μέρος του χρυσού του Γκούρα, ήταν πλέον πολύ αργά για όλους. Έτσι, το τραγικό τέλος ενός από τους πιο σημαντικούς, αλλά και αμφιλεγόμενους, οπλαρχηγούς του 1821 ολοκληρώθηκε με έναν θάνατο που άφηνε περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.