Σαν σήμερα, 15 Σεπτεμβρίου 1935: Η γέννηση του Ρατσισμού ως Νόμος – Οι Νόμοι της Νυρεμβέργης

Σαν σήμερα, στις 15 Σεπτεμβρίου του 1935, η ναζιστική Γερμανία, στο πλαίσιο του 7ου Συνεδρίου του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στη Νυρεμβέργη, έθεσε σε εφαρμογή μια νομική πράξη που έμελλε να αποτελέσει το θεμέλιο της ρατσιστικής της ιδεολογίας και να οδηγήσει σε έναν από τους πιο σκοτεινούς θανάτους στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η θέσπιση των περιβόητων «Νόμων της Νυρεμβέργης» ήταν η επίσημη κωδικοποίηση του αντισημιτισμού και ο εξοβελισμός των Εβραίων από το σώμα του γερμανικού έθνους.

Η Νυρεμβέργη: Ο τόπος της προπαγάνδας

Η ψήφιση των νόμων αυτών δεν έγινε τυχαία. Η Νυρεμβέργη είχε καθιερωθεί ως ο τόπος διεξαγωγής των ετήσιων συνεδρίων του ναζιστικού κόμματος, όπου το καθεστώς προέβαλλε οργανωμένα την ισχύ και την ιδεολογία του μέσα από παρελάσεις, λόγους και μαζικές συγκεντρώσεις. Τον Σεπτέμβριο του 1935, ο Αδόλφος Χίτλερ αποφάσισε να δώσει νομική μορφή σε αυτό που μέχρι τότε εκδηλωνόταν κυρίως μέσω της σποραδικής βίας στους δρόμους και προπαγανδιστικών εξάρσεων: στη φυλετική διάκριση και στον αντισημιτισμό.

Δύο Νόμοι που αλλαξαν μια κοινωνία

Οι Νόμοι της Νυρεμβέργης είχαν δύο κύρια σκέλη, που στόχευαν στην πλήρη απομόνωση των Εβραίων:

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Ο «Νόμος περί Ιθαγενείας του Ράιχ» (Reichsbürgergesetz): Με αυτόν τον νόμο, καθορίστηκε ποιοι θεωρούνταν Γερμανοί πολίτες και ποιοι αποκλείονταν από την πολιτική κοινότητα. Οι Εβραίοι στερήθηκαν βασικά πολιτικά δικαιώματα και την πλήρη ιθαγένεια, γεγονός που τους καθιστούσε ουσιαστικά πολιτικά ξένους στο γερμανικό κράτος.

Ο «Νόμος για την Προστασία του Γερμανικού Αίματος και της Γερμανικής Τιμής» (Gesetz zum Schutze des deutschen Blutes und der deutschen Ehre): Το δεύτερο σκέλος απαγόρευε τους γάμους και τις εξωσυζυγικές σχέσεις μεταξύ Εβραίων και Αρίων, θέτοντας θεσμικά όρια στις διαπροσωπικές σχέσεις και ενισχύοντας τη διάκριση σε κοινωνικό και οικογενειακό επίπεδο.

Από τον Νόμο… στον ολοκληρωτικό εφιάλτη

Η νομική αυτή τομή δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Από το 1933, με την άνοδο του Χίτλερ στην καγκελαρία, είχαν προηγηθεί αποκλεισμοί Εβραίων από τον δημόσιο τομέα, τα πανεπιστήμια, τα δικαστήρια και τον στρατό. Είχαν οργανωθεί μποϊκοτάζ στα εβραϊκά καταστήματα, ενώ η διαβόητη «Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών», τον Ιούλιο του 1934, είχε δείξει την αποφασιστικότητα του καθεστώτος να εξοντώνει αντιπάλους χωρίς αναστολές.

Ωστόσο, το 1935 η ηγεσία του επιδίωκε κάτι περισσότερο: να δώσει έναν επίσημο, «νομιμοποιημένο» χαρακτήρα στη φυλετική ιδεολογία. Οι Νόμοι της Νυρεμβέργης αποτέλεσαν, λοιπόν, την κωδικοποίηση μιας αντίληψης που ήδη κυριαρχούσε στην καθημερινότητα και στις συνειδήσεις πολλών Γερμανών, «μπολιάζοντας» το κράτος και το γράμμα του νόμου με την ίδια τη γλώσσα του ρατσισμού.

Η επιλογή της στιγμής δεν ήταν τυχαία: λίγους μήνες νωρίτερα, η Γερμανία είχε παραβιάσει τη Συνθήκη των Βερσαλλιών με την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, γεγονός που προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και ενίσχυσε την ανάγκη του καθεστώτος να συσπειρώσει τον πληθυσμό γύρω του. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η στοχοποίηση των Εβραίων προσέφερε έναν εύκολο τρόπο να παρουσιαστεί η ενότητα του «λαϊκού σώματος» και να νομιμοποιηθούν οι διακρίσεις που ήδη εφαρμόζονταν στην πράξη.

Σε διεθνές επίπεδο, οι αντιδράσεις υπήρξαν περιορισμένες. Ορισμένα ξένα μέσα ενημέρωσης εξέφρασαν αποτροπιασμό, αλλά οι κυβερνήσεις επέλεξαν να μην ασκήσουν ουσιαστική πίεση στο Βερολίνο. Η Ευρώπη δεν αντέδρασε δυναμικά, αφήνοντας το ναζιστικό καθεστώς να συνεχίσει χωρίς αναστολές την κλιμάκωση των μέτρων κατά των Εβραίων. Στα επόμενα χρόνια, η απομόνωση των Εβραίων επεκτάθηκε σε όλους τους τομείς της ζωής, οδηγώντας τελικά στη βίαιη εκδίωξη και στη «Νύχτα των Κρυστάλλων» το 1938 και, αργότερα, στη συστηματική εξόντωσή τους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.